Ukraynalı yetkililere göre, Rusya ABD ve müttefiklerinin üslerine dair uydu verilerini ‘stratejik ortağı’ İran ile paylaşıyor ve İran da sağlanan destekle hedefleri vuruyor. Reuters, Ukrayna’nın ayrıntılı verilerini paylaştı. ABD Rusya’nın desteğini önemsiz buluyor, Rusya ve İran’dan ise açıklama yok.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 4 yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna savaşının gidişatını ve tarafların konumlarını da etkiliyor. Ukrayna, ABD ile müttefiği Arap ülkelerinden yana bir tutum ortaya koyarken, Rusya öteden beri İran ile stratejik ortaklığı önemseyen bir politika izliyor. Bununla birlikte 4 yıldır savaşan Rusya ile Ukrayna’nın, Ortadoğu’daki savaşa da müdahil olduklarını gösteren işaretler artıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 20 Mart’ta yaptığı açıklamada, ABD dahil 11 ülkenin İran’ın insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar nedeniyle kendilerinden yardım istediğini ve bunun için bölge ülkelerine 280 uzman gönderdiklerini duyurdu. Ardından Zelenskiy, 27 ve 28 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’a gitti ve çeşitli görüşmelerde bulundu. Zelenskiy, daha sonra bu ülkelerle tarihi anlaşmalar yaptığını duyurdu. Öte yandan Ukrayna’nın büyük oranda insansız hava araçları vasıtasıyla bu yıl içinde 2 milyar dolarlık silah ihracatını gerçekleştirmeyi hedeflediği kaydedildi.
Zelenskiy duyurdu | Ukrayna üç ülke ile anlaştı
UKRAYNA RAPORU: RUSYA UYDULARI HEDEFLERİ GÖZETLİYOR, İRAN VURUYOR
Bu gelişmelerin, doğrudan değilse de, kurulan ortaklıklar vasıtasıyla Ukrayna’nın İran’daki savaşa müdahil olduğunu gösterdiği yorumları yapıldı. Öbür yandan Ukrayna ile savaşı bitirmeye yanaşmayan Rusya’nın ise İran ile uzun yıllara dayanan stratejik ortaklığı bulunuyor. Ancak Rusya’nın İran’daki savaşa müdahil olduğuna ilişkin yorumlar sık sık yapılsa da, bunun nasıl ve ne düzeyde olduğuna ilişkin şimdiye kadar net veriler ortaya konulmuş değil.
Reuters haber ajansı ise, bugün Ukraynalı kaynaklara dayandırdığı haberinde Rusya’nın İran’a destek verdiğini ileri sürdü.
Haberde, “Ukrayna istihbaratının değerlendirmesine göre, Rus uyduları İran’ın ABD güçlerine ve diğer hedeflere saldırmasına yardımcı olmak amacıyla Ortadoğu’daki askeri tesisler ve kritik noktalar üzerinde onlarca ayrıntılı görüntüleme çalışması yaptı“ denildi.
Reuters, ayrıca incelediği sonuçlardan hareketle, Rus ve İranlı bilgisayar korsanlarının siber alanda işbirliği yaptığını da ileri sürdü.
Reuters’a göre, Ukraynalı kaynakların ileri sürdüğü veriler, 28 Şubat’ta başlayan savaşta Rusya’nın İran’a nasıl gizli destek sağladığına dair şimdiye kadarki en ayrıntılı açıkalamayı içeriyor.
Ukraynalı kaynakların raporuna göre, Rus uyduları 21-31 Mart tarihleri arasında Ortadoğu’daki 11 ülkede en az 24 bölgede inceleme yaptı ve bu inceleme, ABD ile diğer ülkelerin askeri üsleri, havaalanları ve petrol sahaları da dahil olmak üzere 46 “nesneyi” kapsıyor.
Raporda, askeri üslerin ve karargahların, incelemelerin yapılmasından günler sonra İran balistik füzeleri ve insansız hava araçları tarafından hedef alındığı ve bunun açık bir örüntü oluşturduğu belirtildi.
Reuters’e konuşan Batılı bir askeri kaynak ve ayrı bir bölgesel güvenlik kaynağı, istihbaratlarının bölgede yoğun Rus uydu faaliyetine işaret ettiğini ve görüntülerin İran ile paylaşıldığını söyledi.
Ukrayna’nın değerlendirmesine göre, Suudi Arabistan’ın çeşitli bölgelerini kapsayan dokuz araştırma yapıldı; bunlardan beşi Hafar el-Batin yakınlarındaki Kral Halid Askeri Şehri üzerinde gerçekleştirildi ve bu araştırmaların ABD yapımı THAAD hava savunma sisteminin unsurlarını tespit etme çabası olduğu anlaşılıyor.
Açıklamada, Türkiye, Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin bazı bölgelerinin iki kez, İsrail, Katar, Irak, Bahreyn ve Diego Garcia Deniz Destek Tesisi’nin ise bir kez uydu gözetimi altına alındığı belirtildi.
Ukrayna’nın değerlendirmesine göre, uydu görüntüleri paylaşımı Rusya ve İran tarafından kullanılan kalıcı bir iletişim kanalı üzerinden organize ediliyor ve bu durum Tahran’da konuşlanmış Rus askeri casusları tarafından da kolaylaştırılmış olabilir.
Reuters haber ajansı, Ukraynalı kaynakların değerlendirmelerini bağımsız olarak doğrulayamadığını da belirtiyor. Bununla birlikte ajansa konuşan Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, herhangi bir ülkeden İran’a verilen dış desteğin ABD’nin operasyonel başarısını etkilemediğini ileri sürdü. İran ve Rusya ise konuya ilişkin açıklama yapmadı.
×
İRAN’DAKİ SAVAŞ UKRAYNA VE RUSYA İÇİN “FIRSAT KAPISI” OLDU
Dört yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna savaşı, İran’daki savaşın gölgesinde kalsa da savaşan taraflar OrtaDoğu’daki durumu bir fırsat kapısı olarak görüyor. Rusya petrol ürünleriyle, Ukrayna ise insansız hava araçlarıyla bu fırsatı değerlendirmeye çalışıyor. Ukrayna, bu yıl 2 milyar dolarlık silah ihracı öngörüyor.
4 yıldır savaşıyorlar | İran’daki savaş Ukrayna ve Rusya için ‘fırsat kapısı’ oldu
Rusya-Ukrayna savaşı 4 yılı geride bıraktı, savaşın sona erdirilmesi için ABD-Rusya-Ukrayna heyetleri arasında Kasım 2025’ten sonra başlayan müzakereler ABD-İsrail ve İran savaşı nedeniyle askıya alınmış durumda. İran’daki savaş bir yandan Ukrayna’daki savaşı gölgede bıraksa da, öbür yandan savaşan taraflar Ortadoğu’daki durumu yeni bir fırsat kapısı olarak da görüyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 20 Mart’ta yaptığı açıklamada, ABD dahil 11 ülkenin İran’ın insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar nedeniyle kendilerinden yardım istediğini ve bunun için bölge ülkelerine 280 uzman gönderdiklerini duyurdu. Ardından Zelenskiy, 27 ve 28 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’a gitti ve çeşitli görüşmelerde bulundu. Zelenskiy, daha sonra bu ülkelerle tarihi anlaşmalar yaptığını duyurdu. Öte yandan Ukrayna’nın büyük oranda insansız hava araçları vasıtasıyla bu yıl içinde 2 milyar dolarlık silah ihracatını gerçekleştirmeyi hedeflediği kaydedildi.
Ukrayna, Rusya ile savaşında insansız hava araçları konusunda önemli bir deneyime sahip ve ABD ile müttefiği Arap ülkeleri, İran’daki savaşta Ukrayna’nın bu deneyiminden faydalanmak istiyorlar. İran ise bu gelişmeler üzerine Ukrayna’yı savaşın tarafı haline gelmekle suçlamıştı, nitekim 28 Mart’ta Zelenskiy’nin ziyaret ettiği gün Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Ukrayna personelini hedef alan saldırılar yapmıştı.
Öbür yandan Rusya ise İran ile yakın ilişkilerini sürdürüyor. Savaş boyunca İran’a açıktan bir desteği henüz somut verilerle ortaya konulmamakla birlikte Rusya’nın İran’a bazı konularda istihbarat desteği sunduğuna ilişkin iddialar gündeme gelmişti, son olarak bugün Reuters’ın geçtiği haber var.
RUSYA’NIN EN ÖNEMLİ FIRSATI: PETROL ÜRÜNLERİ
Rusya’nın Ortadoğu’daki savaşta gördüğü en önemli fırsat ise, petrol fiyatlarında yaşanan küresel kriz. İran’ın savaşta önemli bir koz olarak gördüğü Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla küresel petrol ve finans piyasalarında tedarik sorunları ve buna bağlı olarak da fiyat artışları baş gösterdi. Hürmüz Boğazı, savaştan önce günde 20 milyon varil petrolün ihraç edildiği ve böylece dünya petrol ihracatının yüzde 25’nin gerçekleştirildiği önemli bir bölgeydi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 9 Mart’ta Moskova’da Rus hükümet yetkilileriyle enerji sektöründe yaşanan gelişmelere ilişkin düzenlenen toplantıda konuşmuş ve Rus şirketlerinin mevcut yüksek enerji fiyatlarından faydalanmaları gerektiğini belirtmişti.
ABD’den gelen yeni bir adım da Rusya’yı memnun eden türdendi. ABD Hazine Bakanlığının yayımladığı genel lisansa göre yaptırımlar kapsamında yasak olan Rusya menşeli petrol veya petrol ürünlerinin satışı, teslimi ya da gemiden boşaltılması için gerekli işlemlere bu ürünlerin 12 Mart’a kadar gemiye yüklenmesi şartıyla 11 Nisan’a kadar izin verilmişti.
