Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kaldı. ABD Başkanı son açıklamasında “bir medeniyet yok olabilir” diyerek tehdidini sertleştirdi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’tan süreyi 2 hafta uzatmasını istedi. Beyaz Saray bu çağrıyı aldığını açıkladı. İran’ın ise öneriye olumlu yaklaştığı bildirildi. Trump ise Pakistan’ın çağrısı hakkında, “Şu an yorum yapmayacağım” dedi.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için belirlediği 48 saatlik süre bu gece doluyor.
Trump, dün Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında süreye uymaması halinde İran’ın köprülerini ve enerji santrallerini yıkmakla tehdit ederken, olası savaş suçları işlemekten “hiç de endişe duymadığını” söyledi. ABD Başkanı, “Bundan endişe duymuyorum. Savaş suçunun ne olduğunu biliyor musunuz? Nükleer silaha sahip olmak” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’ın tamamının bir gecede “yok edilebileceğini” ve bu gecenin de “Salı gecesi” olabileceğini söyledi.
Trump “süreyi” hatırlattı: Tüm ülke bir gecede ortadan kaldırılabilir
Öte yandan Pakistan arabuluculuğunda ateşkes görüşmeleri de sürüyor. Dün Pakistan, taraflara bir ateşkes planı iletti. Ayrıca ABD, İran ve bölgesel arabulucuların, savaşa kalıcı bir son verebilecek iki aşamalı bir anlaşmanın parçası olarak potansiyel 45 günlük bir ateşkesi görüştüklerini bildirdi.
İRAN ATEŞKESİ REDDETTİ, ABD GÜNÜN SONUNA İŞARET EDİYOR
Fakat dün İran’dan gelen son açıklamada ateşkes teklifinin reddedildiği bildirildi. İran devlet ajansı IRNA, Tahran’ın son ateşkes teklifini reddettiğini duyurdu. İran, bu yanıtını arabulucu rolündeki Pakistan üzerinden ABD’ye iletti. AP’ye konuşan İran’ın Kahire’deki diplomatik misyon şefi Mücteba Ferdusi Pur, ise “Sadece ateşkesi kabul etmiyoruz. Yeniden saldırıya uğramayacağımıza dair garanti verilmesiyle savaşın tamamen sona ermesini istiyoruz” dedi.
İran basını: Tahran ateşkesi reddetti
Trump yönetimine yakın FOX News de, İran’ın ABD’nin sunduğu 10 maddelik planı “yeterince iyi değil” diyerek geri çevirdiğini duyurdu.
Buna karşın FOX News ABD’li üst düzey bir yetkilinin İran’la devam eden görüşmelerin şu ana kadar “olumlu” geçtiğini ancak Trump’ın belirlediği süreye kadar bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının belirsizliğini koruduğunu söylediğini aktardı. Yetkilinin “İran’la kesinlikle temas halindeyiz. Kesinlikle. Görüşmeler olumlu gidiyor. Şansımız yaver giderse, günün sonunda bir sonuca ulaşırız” dedi.
FOX News muhabiri Bret Baier ise, daha sonra Trump ile telefon görüşmesi yaptığını duyurdu ve şunları aktardı: “Başkanla telefonda görüştüm, aradı ve dedim ki, ‘Bakın, eğer bahis oynayacak olsaydınız, bunun müzakere yoluyla bir anlaşmaya varılma olasılığı ne olurdu?’ Bahis oynamayacağını söyledi. Ama ‘Saat 8’de olacak’ dedi. Tam olarak bunu söyledi. ‘Eğer o noktaya gelirsek, daha önce hiç görmedikleri türden bir saldırı olacak’ dedi. Şu an için de bu sözlerine bağlı kalıyor. Şimdi de, ‘Eğer müzakereler bugün ilerlerse ve somut bir şey olursa, bu durum değişebilir’ dedi. Ama şu an için kesin bir şey söylemek istemedi. Ancak elimizdeki planlarla ilerleme kaydedildiğini söyledi.”
Ancak Trump, Baier’e yaptığı açıklamadan önce çok daha sert bir açıklamayı sosyal medya hesabından paylaştı.
TRUMP’TAN YENİ TEHDİT: BU GECE BİR MEDENİYET YOK OLABİLİR
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a anlaşma çağrısını yineleyerek, uzlaşma sağlanmaması halinde “bu gece bir medeniyetin yok olabileceğini” söyledi. Trump’ın mesajı şöyle:
דBu gece bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri gelmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak. Ancak artık tam ve kesin bir rejim değişikliği olduğu için, daha farklı, daha akıllı ve daha az radikalleşmiş zihinler öne çıkarsa belki devrim niteliğinde harika bir şey olabilir, kim bilir? Bunu bu gece öğreneceğiz; bu, dünyanın uzun ve karmaşık tarihindeki en önemli anlardan biri. 47 yıllık şantaj, yolsuzluk ve ölüm nihayet sona erecek. İran’ın büyük halkını Tanrı korusun!”
KARŞILIKLI SALDIRILAR SÜRÜYOR
Tüm bu gelişmeler yaşanırken karşılıklı saldırılar da sürüyor. İsrail ordusu bu sabah erken saatlerde, Tahran’daki ve İran genelindeki diğer bölgelerdeki İran rejimi altyapısına zarar vermeyi amaçlayan bir “hava saldırısı dalgasını” tamamladığını açıkladı. Kısa süre sonra, İran’dan İsrail’e füzeler fırlatıldığını ve savunma sistemlerinin bunları etkisiz hale getirmek için çalıştığını bildirdi.
Suudi Arabistan ile Bahreyn’i birbirine bağlayan Kral Fahd Geçidi, İran’dan gelebilecek saldırı tehditleri nedeniyle bu sabah saatlerde kapatıldı.
İsrail ordusu, olası yeni hava saldırılarının hedeflerine işaret eden bir açıklamayla İranlılara uyarıda bulundu. Salı günü Farsça yapılan duyuruda, yerel saatle en az 21.00’e kadar trenlerden uzak durulması istendi. X platformunda yayımlanan uyarıda, “Bulunduğunuz yer hayatınızı riske atıyor” ifadeleri kullanıldı.
İsrail ordusu, İran’ın güneyindeki Şiraz kentinde bulunan kritik bir petrokimya tesisine saldırı düzenlediğini açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), söz konusu tesisin patlayıcılar ve balistik füzelerde kullanılan kimyasal bileşenlerin üretildiği “son kalan önemli merkezlerden biri” olduğunu öne sürdü.
HARK ADASI YİNE BOMBALANDI, ULAŞIM HATLARI VURULDU
Associated Press’in (AP) Beyaz Saray’dan bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD İran’ın petrol merkezi Harg Adası’ndaki askeri hedefleri vurdu. Bu, savaşın başladığı 28 Şubat’tan beri adanın ikinci kez hedef alınması demek. Basra Körfezi’nde yer alan, İran’ın petrol ihracatı için kritik öneme sahip ada 14 Mart’ta bombalanmıştı.
İkinci hafta geride kaldı: Karşılıklı saldırılar sürüyor, Hark Adası vuruldu
ABD ve İsrail’in İran’ın enerji tesislerine ve altyapısına yönelik tehditleri gündemdeki yerini korurken, bugün İran’da en az iki köprünün, bir demiryolunun ve önemli bir otoyolun hedef alındığı bildirildi.
İran resmi haber ajanslarının bildirdiğine göre, Kum şehri yakınlarındaki bir köprü ile ülkenin iç kesimlerinde yer alan Kaşan’daki bir demiryolu köprüsü vuruldu. Kaşan’daki saldırıda 2 kişinin hayatını kaybettiğini, üç kişinin de yaralandığını kaydedildi. Hedef alınan otoyolun ise, kuzeyde Tebriz’i Tahran’a bağlayan ana güzergahta bulunduğu belirtildi. Tahran yakınlarındaki Kerec şehrinde bulunan demiryolu hattı da bombalandı ve çok sayıda yaralının olduğu duyuruldu.
“14 MİLYON KİŞİ SAVAŞA HAZIR” İDDİASI
İran devlet televizyonu, ABD ve İsrail’in olası kara harekâtı durumunda 14 milyon kişinin savaşmak için gönüllü olduğunu öne sürdü. Herhangi bir ayrıntı paylaşılmadan yapılan bu açıklama, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın 2 Nisan’da dile getirdiği 7 milyon gönüllü iddiasının iki katına işaret etti.
PEZEŞKİYAN: CANINI FEDA ETMEYE HAZIRIM
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 14 milyondan fazla İranlının ülkeyi savunmak için canlarını feda etmeye hazır olduklarını açıkladığını” söyledi Pezeşkiyan, “ Ben de İran için canımı feda etmeye hazır oldum, hazırım ve hazır olmaya devam edeceğim” dedi.
DEVRİM MUHAFIZLARI’NDAN ABD’YE TEHDİT: ENERJİDEN MAHRUM BIRAKIRIZ
İran Devrim Muhafızları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin tehditlerini hayata geçirmesi halinde ABD ve müttefiklerini bölgedeki petrol ve doğalgazdan “yıllarca mahrum bırakacaklarını” açıkladı. İran medyasında yer bulan açıklamada, Körfez’deki Arap ülkelerine yönelik yeni bir uyarı da yer aldı. Açıklamada, “Misilleme hedeflerini seçerken büyük bir itidal gösterdik ve bazı hassasiyetleri gözettik. Ancak bundan sonra bu değerlendirmelerin tamamı ortadan kalkmıştır” ifadeleri kullanıldı.
İRAN’DAN ABD İLE GÖRÜŞMELER İÇİN ŞARTLAR
İran, ABD ile kalıcı bir barış anlaşması için ön koşullarını açıkladı. Reuters’a konuşan üst düzey bir yetkiliye göre Tahran, görüşmeler için saldırıların derhal durdurulmasını, yeniden saldırı olmayacağına dair garanti verilmesini ve oluşan zararın tazmin edilmesini talep ediyor. Yetkili, geçici bir ateşkesi ise kesin olarak reddettiklerini belirtti. Ayrıca olası bir kalıcı anlaşmanın, İran’a Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret talep etme hakkı tanıması gerektiği ifade edildi. Bu ücretlerin geminin türüne, taşıdığı yüke ve mevcut koşullara göre değişebileceği kaydedildi.
VANCE: İRAN’DA HALEN YAPMAK İSTEDİĞİMİZ BAZI ŞEYLER VAR
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 12 Nisan’da genel seçime gidecek olan Macaristan’da Başbakan Viktor Orban’a destek için Budapeşte’deydi. İkilinin görüşmesinin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Vance, ABD’nin İran’da askeri hedeflerini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini belirterek, “Halen yapmak istediğimiz bazı şeyler var. Örneğin, İran’ın silah üretme kapasitesi konusunda askeri olarak biraz daha çalışmak istediğimiz noktalar var ancak temelde, ABD’nin askeri hedefleri tamamlandı. Bu da şu anlama geliyor, Başkan Trump’ın söylediği gibi, bu savaş çok yakında sona erecek” dedi.
Vance, İran’ın önünde iki yol olduğunu da kaydederek, şöyle konuştu:
“Gerçekten iki yol olduğunu düşünüyorum ve bunu biraz basitleştiriyorum ama bence birinci yol, İranlıların normal bir ülke olmaya karar vermesi, artık terörü finanse etmemesi, dünya ticaret ve değişim sisteminin bir parçası olmasıdır. Bu da ekonomik olarak onlar için çok daha iyi şeyler anlamına gelecek. Dünya barışı ve güvenliği için daha iyi olacak ve gezegenin dört bir yanındaki birçok insan için çok sayıda olumlu sonuç doğuracaktır. B seçeneği ise İranlıların müzakere masasına gelmemesi ve teröre, komşularını terörize etmeye bağlı kalmaya devam etmesidir. Sadece İsrail’i değil, elbette Arap komşularını da. Bu durumda, İran’daki ekonomik durum çok ama çok kötü olmaya devam edecek.”
PAPA’DAN TRUMP’IN TEHDİDİ ARDINDAN AÇIKLAMA
Papa 14. Leo, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik “Bu gece bir medeniyetin yok olabileceği” yönündeki tehditlerini sert sözlerle eleştirdi. AP’nin aktardığına göre Papa, sivilleri hedef alan altyapı saldırılarının uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı. Papa, Amerikalılar başta olmak üzere tüm “iyi niyetli insanlara” çağrıda bulunarak, siyasi liderlere ve Kongre üyelerine ulaşmalarını ve savaşa karşı çıkmalarını istedi.
ABD’DE DEMOKRATLARDAN ACİL ÇAĞRI: İRAN SAVAŞINI DURDURALIM
ABD Temsilciler Meclisi’ndeki Demokrat liderler, Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri tehditlerinin artması üzerine Kongre’nin tatilden geri çağrılmasını istedi. Demokratlar, yaptıkları açıklamada, “Trump ülkeyi Üçüncü Dünya Savaşı’na sürüklemeden önce bu pervasız savaşın durdurulması için oylama yapılmalı” ifadelerini kullandı. Açıklama, Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için verdiği sürenin dolmasına saatler kala geldi. Demokrat liderler, Cumhuriyetçileri de hedef alarak, “Cumhuriyetçiler Trump’ın son derece tehlikeli ve aşırı davranışlarını mümkün kıldı ve mazur gördü. Yeter artık” dedi. Açıklamada, Cumhuriyetçilere “parti sadakati yerine ülke çıkarlarını gözetme” çağrısı yapıldı.
KÖRFEZ’DE ALARM DURUMU: OLASI İRAN SALDIRISINA KARŞI ÖNLEMLER ARTIRILDI
Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Körfez ülkeleri, olası misilleme saldırılarına karşı yüksek alarm durumuna geçti. Bahreyn’de sirenler yeniden çalarken, aynı saatlerde Birleşik Arap Emirlikleri, hava savunma sistemlerinin bir füze tehdidine karşı devreye girdiğini açıkladı. Katar’da da bir füzenin engellendiği bildirildi. Kuveyt ise bölgedeki gelişmeleri gerekçe göstererek, çarşamba günü gece yarısından sabah 06.00’ya kadar tüm iş yeri ve ticari faaliyetlerin geçici olarak durdurulacağını duyurdu.
TRUMP, PAKİSTAN’IN ERTELEME TALEBİNİ ALDI
Beyaz Saray, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in İran’a yönelik saldırı tehdidinin iki hafta ertelenmesi yönündeki çağrısından haberdar olduklarını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın henüz bu talebe doğrudan yanıt vermediği, ancak enerji altyapısı ve köprüleri hedef alan saldırıların süresinin ertelenmesine ilişkin öneriyi değerlendireceği belirtildi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Başkan bu tekliften haberdar edildi, bir yanıt verilecek” dedi.
FOX News’in aktardığına göre ise Trump, ABD ve İran’ın şu anda ‘hararetli müzakereler’ içinde olması nedeniyle Pakistan’ın iki haftalık ateşkes önerisi hakkında yorum yapamayacağını söyledi.
İRAN ATEŞKES TALEBİNİ OLUMLU DEĞERLENDİRİYOR
İran’ın, Pakistan’ın iki haftalık ateşkes talebini olumlu şekilde değerlendirdiği bildirildi. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran’ın söz konusu öneriyi “pozitif” biçimde ele aldığını söyledi.
