ABD ve İsrail ile savaş halinde olan İran’da idam ve tutuklamalar devam ediyor. Rejim karşıtı protestolara katıldıkları iddiasıyla dün idam edilen 3 kişiden birinin tanınmış güreşçi Saleh Muhammedi olduğu bildirildi. İdam oranı son bir yılda iki katına çıkmışken, HRANA’ya göre, son bir yılda 78 bin 907 kişi tutuklandı.
HABER MERKEZİ – ABD ve İsrail ile 28 Şubat’tan beri savaş halinde olan İran, idamlara devam ediyor. 28 Aralık’ta başlayan, bir aydan fazla süre devam eden ve milyonlarca kişinin katıldığı rejim karşıtı protestolarla bağlantılı dün 3 kişinin idam edildiği duyurulmuştu. İdam edilenler arasında İran’ın tanınmış güreşçilerinden Saleh Muhammedi’nin de bulunduğu kaydedildi.
İran yargısı, dün 8 Ocak’ta ülke genelinde düzenlenen protestolar sırasında gözaltına alınan üç kişinin idam edildiğini duyurmuştu. Yargıya bağlı Mizan haber ajansı, idam edilenlerin Mehdi Ghasemi, Saleh Muhammedi ve Saeed Davvodi olduğunu açıklamıştı.
Üç kişinin, protestolar sırasında başkent Tahran’ın yaklaşık 130 kilometre güneyindeki Kum kentinde iki polis memurunu bıçaklayarak öldürdüğü öne sürüldü. İran yönetimi, protestolar sonrası gözaltına alınanlar için idam cezaları uygulanabileceği yönünde daha önce tehditlerde bulunmuştu. Ülkede protestoların güvenlik güçleri tarafından sert müdahalelerle bastırıldığı, binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve on binlerce kişinin gözaltına alındığı biliniyor.
GÜREŞÇİ SALİH MUHAMMEDİ DE İDAM EDİLENLER ARASINDA
İdam edilenler arasında 19 yaşındaki tanınmış İranlı güreşçi Salih Muhammedi de yer alıyor. Kum’daki ceza mahkemesi, Muhammedi’yi 24 Ocak 2026’da “kısas” ilkesine göre ölüme mahkûm etti.
Mahkeme, Salih’i 8 Ocak’ta bir güvenlik görevlisinin ölümünden sorumlu tutarak cezalandırmak için işkence altında alındığı belirtilen “itirafları” esas aldı. Ancak Salih Muhammedi suçlamayı reddetmişti.
SON BİR YILDA İDAM EDİLENLERİN SAYISI 2 KAT ARTTI
İran’daki Tutukluların Sesi Web Sitesi, İran ve Rojhilat’ta yaşanan hak ihlallerine ilişkin yıllık raporunu yayımladı. Raporda, idamların artmasıyla birlikte baskı ve gözaltıların da arttığı, hükümetin kontrol politikalarının daha da sertleştiği belirtildi
Raporda, kaydedilen verilere göre son bir yılda en az 2 bin 657 kişinin idam edildiği ve bu sayının önceki yıla kıyasla iki kattan fazla arttığı vurgulandı.
HRANA: SON BİR YILDA 78 BİN 907 KİŞİ TUTUKLANDI
Bu arada İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı’nın (HRANA) da yayımladığı verilere göre, 21 Mart 2025 – 20 Mart 2026 tarihleri arasında, İran’da ideolojik veya siyasi gerekçelerle ya da temel insan hakları ilkelerinin açık ihlaliyle toplam 78 bin 907 kişi tutuklandı. Bu tutuklamaların 78 bin 126’sı düşünce ve ifade özgürlüğüyle ilgili davalarla bağlantılıydı.
HRANA’nın verilerine göre, geçen yıl boyunca, İran yargısı vatandaşların ifade özgürlüğü hakkını ihlal ederek toplamda en az 13 bin 812 ay hapis cezası verdi ve bu cezalar 332 kişiye uygulandı. Bu miktarın 13 bin 173 ayı takdire bağlı hapis cezası, 639 ayı ise ertelenmiş hapis cezası.
Öte yandan HRANA’nın derlediği verilere göre, 28 Aralık’tan sonraki rejim karşıtı protestolar sırasında teyit edilen ölüm sayısı halihazırda 6 bin 724’e ulaştı; bunların 236’sı çocuk. Bu teyit edilen rakamlara ek olarak, doğrulama süreci devam eden 11.744 vaka daha inceleme altında bulunuyor. Ayrıca, en az 25 bin 877 kişi ağır yaralandı ve toplam tutuklama sayısı 53 bin 777 olarak bildirildi.
Bu verilerden hareketle, İran’da son bir yılda en fazla tutuklamanın 28 Aralık 2025’ten sonraki süreçte yaşandığı kaydediliyor.
CASUSLUK İDDİASIYLA EN AZ 127 KİŞİ DAHA TUTUKLANDI
28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ve İran savaşı sonrasında da tutuklamalar sürüyor. HRANA’nın bildirdiğine göre, Tahran, Kazerun, Zahedan, Alburz ve Huzistan kentlerinde en az 127 kişi, “yabancı medyaya görüntü göndermek ve casusluk” suçlamalarıyla tutuklandı. Bunların yanı sıra, İran İstihbarat Bakanlığı, Sistan ve Beluçistan eyaletinde 13 kişinin tutuklandığını ve bir kişinin de öldürüldüğünü açıkladı.
