Şam hükümetine bağlı gruplar aylardır kuşatma altında tutulan Dürzi kenti Süveyda’ya dün gece bir kez daha saldırdı. İsrail ordusu da uzun süreden sonra “güney Suriye’deki askeri yerleşkelerde bulunan bir komuta merkezini ve silahları” vurduğunu duyurdu. Bu, İran’daki savaş boyunca bir ilk oldu.
HABER MERKEZİ – Suriye’de Ahmed El Şara liderliğindeki HTŞ’nin iktidara gelmesinin üzerinden bir yıldan fazla süre geçti ve çözümsüz kalan önemli başlıklardan biri Süveyda eyaletindeki Dürzilerin sorunları. Şam hükümeti geçen yaz gerçekleştirdiği katliam dahil Dürzilerin hak taleplerini baskı yoluyla bastırmaya çalışırken, bu durum bölgesel gerilimlere de yol açıyor. İsrail, Şara hükümetinin Dürzilere yönelik saldırılarına karşılık veriyor.
Hawar Haber Ajansı’nın (ANHA) bildirdiğine göre, uzun süredir gerilimin devam ettiği Süveyda’da dün gece saatlerinde Şam hükümetine bağlı gruplar yeniden saldırılara başladı. Süveyda kentinin batı kesiminde Suriye geçici hükümetine bağlı gruplar ile Süveyda Milli Muhafızları birlikleri arasında çatışmalar yaşandı. Daha sonra Süveyda Ulusal Muhafızlarına ait bir kontrol noktasının da vurulmasıyla Tal Hadid cephesinde de çatışmaların çıktığı bildirildi. Şam hükümetine bağlı grupların püskürtüldüğü kayderilirken, can kaybına ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.
İSRAİL ORDUSUNDAN AÇIKLAMA
Süveyda’da yaşanan hareketliliğe dair İsrail’den de açıklama geldi. İsrail ordusu tarafından yapılan açıklamada Suriye’deki Dürzilere yönelik saldırılara karşılık olarak verildiği kaydedildi. Açıklamada şöyle denildi:
“Dün Dürzi sivillere yönelik saldırılara karşılık olarak, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Suriye rejimine ait güney Suriye’deki askeri yerleşkelerde bulunan bir komuta merkezini ve silahları vurdu. IDF, Suriye’deki Dürzi nüfusuna yönelik zarara müsamaha göstermeyecek ve onları savunmak için operasyonlarına devam edecektir. IDF, güney Suriye’deki gelişmeleri izlemeye devam ediyor ve siyasi kademeden gelen direktiflere uygun olarak hareket edecektir.”
SAVUNMA BAKANI KATZ: SALDIRILARA SESSİZ KALMAYACAĞIZ
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz da, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Suriye rejiminin saldırılarına karşı sessiz kalmayacaklarını” belirtti ve ekledi: “Dürzilere yönelik saldırılara karşı, ben ve Başbakan (Benjamin Netanyahu) orduya Suriye rejiminin altyapısını hedef almaları için talimat verdik.”
Suriye geçici hükümetinden ise henüz bir açıklama yapılmadı.
İsrail’in Şam hükümetine bağlı gruplara yönelik saldırıları, 20 günü geride bırakan İran’daki savaş boyunca ilk oldu. Bununla birlikte İsrail’in Suriye’nin güneyindeki varlığı da sürüyor ve özellikle geçen yaz aylarından sonra İsrail, Dürzilere yönelik saldırılar nedeniyle Suriye’de birçok yeri yeri bombalamıştı.
×
SÜVEYDA’DA KIRILGAN DURUM
Suriye’nin güneyindeki Dürzi halkının yaşadığı Süveyda şehri, aylardır geçici hükümete bağlı grupların kuşatması altında bulunuyor. Bununla birlikte 16 Eylül 2025’te Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani, Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen Safadi ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Şam hükümetinin kuşatması altındaki Süveyda konusunda Şam’da bir toplantı yaptı. Şeybani, Süveyda vilayeti için net bir yol haritası içeren anlaşmanın imzalandığını duyurdu. Ancak belirlenen yol haritası kapsamında şimdiye kadar herhangi bir gelişme yaşanmadı.
Şam, ABD ve Ürdün | Süveyda için “yol haritası” toplantısı
SURİYE – İSRAİL GERİLİMİ: YOLUN SONU NEREYE VARACAK?
Suriye’de Beşar Esad’ın iktidardan düşmesinin ardından iktidara gelen Ahmed El Şara Heyeti-i Tahriri Şam (HTŞ) ile İsrail ilişkileri gerilimli şekilde devam ediyor. İsrail, Esad ve onu destekleyen İran’ın bölgeden çıkarılmasında etkili olmakla birlikte, yeni gelen iktidara da olumlu yaklaşmadı.
Şara’ya göre, 8 Aralık 2024’ten 18 Eylül 2025’e kadar İsrail, Suriye’ye yönelik 1000’den fazla hava saldırısı ve 400’den fazla kara saldırısı düzenledi.
Suriye geçici hükümeti ile İsrail arasında ilişkilerin kurulması ve bir anlaşmanın imzalanması için ABD arabuluculuğunda 2025’in yaz aylarından bu yana görüşmeler yapılıyor. İlkin Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yapılan görüşmeler, daha sonra Fransa’nın başkenti Paris ve İngiltere’nin başkenti Londra’da gerçekleştirildi.
Eylül 2025’in sonlarında ise İsrail – Suriye görüşmelerinin tıkandığı kaydedildi. Bunun nedeni olarak da İsrail’in Süveyda’ya açılacak bir kara koridorunda ısrar etmesi gösterildi. Ancak 29 Ekim’de, Ahmed El Şara Suudi Arabistan’da bulunduğu sırada, Arabistan merkezli Al Hadath haber sitesi, İsrail ile Suriye arasında anlaşmanın yakın olduğunu duyurdu.
Bu haberden üç gün sonra, 1 Kasım’da ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Bahreyn’de yaptığı açıklamada, İsrail ile Suriye arasında hali hazırda görüşmelerin devam ettiğini ve yakında bir anlaşmanın imzalanacağını söyledi.
Barrack’ın açıklamasında Şara’nın ABD ziyareti sırasında olası bir anlaşmanın duyurulacağı iddiası da yer almıştı. Ancak Şara’nın 10 Kasım’da Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail ile herhangi bir anlaşma duyurulmadı. Bu da, iki ülke arasındaki anlaşmazlık konularının devam ettiğini gösteriyordu.
İsrail hali hazırda Suriye’nin güneyindeki Hermon Dağı, Kuneytra gibi stratejik önemdeki bölgeleri kontrol ediyor, bu bölgelerde silahlardan arındırılmış bir tampon bölgenin kurulmasında ısrar ediyor ve aynı şekilde Dürzi eyaleti Süveyda’yı da himaye eden bir siyaset izliyor. Nitekim Temmuz’da Suriye geçici hükümetine bağlı güçlerin Süveyda’ya yönelik saldırıları üzerine Suriye’de hava saldırıları gerçekleştirmiş, Şam’da Savunma Bakanlığı’na ait bir bina da bombalanmıştı.
Tampon bölge, Süveyda, cihatçılar… | Netanyahu’dan Şara’ya: İşbirliği yapacak mı?
Bu arada 29 Aralık’ta ABD’de gerçekleşen Trump – Netanyahu görüşmesinde önemli başlıklardan biri yine Suriye ile ilişkilerdi. Netanyahu, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Trump’ın Ahmed el Şara liderliğindeki Suriye geçici hükümetine “bir şans” vermek istediğini belirterek, “Ancak yeni ordu konusunda kaygılarımız var. Ne yazık ki Suriye ordusunun yarısı cihatçılardan oluşuyor” demişti.
Son olarak Suriye ile İsrail ilişkilerinde dikkat çekici bir gelişme 5 Ocak 2026’da Fransa’nın başkenti Paris’te yapılan görüşmelerde yaşandı. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, İsrail Dürzilerin himaye edeceğinde ısrar etti, Golan Tepeleri dahil Suriye’nin güneyindeki varlığını koruyacağını bildirdi, buna karşılık Suriye’ye yönelik saldırılarını durduracağını iletti ve Şam da bunları kabul etti. Bu tarihten beri Suriye’nin güneyindeki varlığını koruyan İsrail’in Şam güçlerine yönelik herhangi bir saldırısı da kayıtlara geçmedi. Paris görüşmesinde sağlanan anlaşmanın ardından Reuters haber ajansı, ABD’nin de Türkiye destekli Şam hükümetine bağlı grupların Rojava Özerk Yönetimi’ne yönelik saldırılarına onay verdiğini ileri sürdü. Nitekim 6 Ocak’ta önce Halep’teki Kürt mahallelerine, ardından da Rakka ve Deyrezor başta olmak üzere Rojava’nın birçok kentine yönelik saldırılar gerçekleştirildi.
Rojava kuşatma altında: Reuters Paris görüşmesine işaret etti |
×
TEMMUZ 2025’TE SÜVEYDA’DA KATLİAM YAPILDI
Şam hükümetinin Dürzilere yönelik Temmuz 2025’te başlattığı saldırılar katliamla sonuçlandı. BM’nin 21 Ağustos tarihinde açıkladığı Süveyda raporuna göre, geçici Şam yönetimine bağlı silahlı grupların Süveyda’daki saldırılarında 105 kadın ve kız çocuğu kaçırıldı. Aralarında 80 kadın ve kız çocuğunun da bulunduğu 763 kişinin akıbeti ise bilinmiyor. En az 196 kişi de yargısız infaz edildi.
Raporda zorla kaybetme, kaçırma, yağma, mülke zarar verme, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet olayları sıralandı.
BM uzmanlarından Süveyda raporu: Şam’a bağlı gruplar 105 kadın ve kız çocuğunu kaçırdı
Uluslararası Af Örgütü de, Suriye hükümetine bağlı güvenlik ve askeri güçlerin Temmuz ayında Süveyda’da onlarca Dürzi sivilin yargısız infazından sorumlu olduğunu bildirdi. Örgüt, doğrulanan video ve tanıklıklara dayanarak 15 ve 16 Temmuz’da 46 Dürzi’nin evlerde, bir okulda, hastanede ve kent meydanında infaz edildiğini belgeledi.
Af Örgütü belgeledi: Şam ordusu Süveyda’da 46 Dürzi’yi infaz etti
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) verilerine göre ise, 13 Temmuz’dan sonra Dürzi kenti Süveyda’ya yönelik saldırılarda 2 bin 48 kişi yaşamını yitirdi. Saldırılarda 2’si gazeteci, 21’i çocuk, 57’si kadın, 167’si sivil olmak üzere toplam 731 Süveyda sakini öldürüldü.
Suriye ordusuna bağlı silahlı gruplar tarafından 77 kadın ve 15 çocuğun da aralarında bulunduğu 817 kişi yargısız infaz edildi.
Süveyda’ya saldırıan silahlı grupların birçok kez işledikleri savaş suçları da görüntülerle kanıtlandı. El Süveyda Ulusal Hastanesi’nde 20 sağlık çalışanının infaz edildiğine ilişkin görüntüler de ortaya çıktı.
Binlerce Alevi ve Dürzi sivil infaz edildi | BM’de Şara şahsında savaş suçuna cezasızlık zırhı
