ABD ile İranlı yetkililer, Umman’da dolaylı görüşme yaptı. İran Dışişleri Bakanı Erakçi’ye göre, bugünkü temas “iyi bir başlangıç oldu” ve görüşmeler sürecek. Tarafların müzakere etmek istediği başlıklar ise tamamen farklı ve yol haritası belirsiz. Bu arada ABD, yeni yaptırım kararı açıkladı.
HABER MERKEZİ – Son haftalarda Orta Doğu’ya askeri yığınağını artıran ABD ve 28 Aralık’tan bu yana protestoların sürdüğü İran’dan yetkililer, bugün Umman’ın başkenti Maskat’taydı. Haziran 2025’teki “12 Gün Savaşı”ndan bu yana iki taraf arasındaki bu ilk görüşmede Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi arabuluculuk görevini üstlendi.
Maskat’taki görüşmenin doğrudan ve yüzyüze değil, Busaidi’nin arabulucuğunda dolaylı olarak gerçekleştiği bildirildi.
Busaidi’nin ilk olarak ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve beraberindeki heyetle görüştüğü, daha sonra da İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve beraberindeki heyetle bir araya geldiği bildirildi.
ABD İran İHA’sını düşürdü | Witkoff ve Erakçi yine görüşecekler: Anlaşma mümkün mü?
ERAKÇİ: İYİ BİR BAŞLANGIÇ
İran Dışişleri Bakanı Erakçi, bugünkü görüşmeler hakkında İran devlet televizyonuna açıklamada bulundu. Erakçi, “Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti ve karşı tarafın görüşleri de dinlendi” dedi.
Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini belirten Erakçi, bundan sonraki süreç hakkında ise şunları söyledi:
“İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir.”
Haziran 2025’teki savaşı hatırlatan Erakçi, mevcut güvensizliğin giderilmesi gerektiğini belirterek, “Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de sosyal medya hesabında, “İran ile ABD arasında Maskat’ta yapılan müzakereler, tarafların görüşmeleri sürdürme yönünde mutabakata varmasıyla sona erdi” ifadelerini kullandı.
Bu arada Erakçi’nin yanı sıra Ummanlı yetkililer de, görüşmelerin yalnızca gelecekteki müzakerelerin nasıl yürütülebileceğini bulmaya odaklı olduğuna dikkat çekti.
Reuters haber ajansına göre ise, bugünkü gelişmeler, “12 gün savaşı”ndan önce “aylarca süren İran nükleer programı hakkındaki görüşmelerin başlangıcına geri dönüş anlamına geliyor.”
Görüşmeye katılan ABD heyetinden ise henüz bir açıklama gelmedi.
Öte yandan AB Komisyonu ve Rusya da müzakerelere yeniden dönüşü memnuniyetle karşıladı.
×
ABD’DEN İRAN’A YENİ YAPTIRIM: 14 GİZLİ FİLO GEMİSİ, 15 KURULUŞ VE 2 KİŞİ HEDEF ALINDI
ABD ve İran heyetleri arasında bugün Umman’daki dolaylı görüşmeler yapılırken, ABD’den yeni yaptırım kararı geldi. Açıklamada şöyle denildi:
“Bugün ABD Dışişleri Bakanlığı, Tahran rejiminin yurtdışında terörizmi desteklemek ve vatandaşlarını baskı altına almak için kullandığı gelir akışını durdurmak amacıyla birçok kuruluş, kişi ve gemiye yaptırım uyguluyor.
Bu kapsamda, Dışişleri Bakanlığı, İran petrolü, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında yer alan kuruluşlara ait 14 adet gizli filo gemisini tespit etti. Ayrıca, Dışişleri Bakanlığı, İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri veya petrokimya ürünleri ticareti yapan 15 kuruluşa ve bunlarla ilişkili iki kişiye yaptırım uyguladı.
İran hükümeti, barışçıl protestocuların toplu katliamı örneğinde olduğu gibi, kendi vatandaşlarının güvenliğinden çok istikrarsızlaştırıcı davranışlarına öncelik vermiştir. Amerika Birleşik Devletleri, rejimin başlıca gelir kaynağını oluşturan İran ham petrolü, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin taşınması ve satın alınmasında yer alan nakliyeci ve tüccar ağlarına karşı harekete geçmeye devam edecektir.”
ABD VE İRAN’I KİMLER TEMSİL EDİYOR, MASADA HANGİ BAŞLIKLAR VAR?
Maskat’taki kritik görüşmede İran’ı Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi; ABD’yi de Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti.
Görüşmelerde İran’dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulundu. ABD tarafında da Witkoff’un yanında ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner yer aldı.
Bugün dolaylı olarak başlayan görüşmeler boyunca, İran sadece nükleer programını konuşmak istiyor; ABD tarafı ise nükleer dosyanın yanı sıra, aynı zamanda İran’ın balistik füze programının, Orta Doğu’daki vekil güçlerle ilişkisinin ve protestoların da ele alınmasını şart koşuyor.
×
MÜZAKERELERİN YERİ VE FORMATI KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK
Müzakerelerin yeri ve formatı konusunda anlaşmazlık yaşanmıştı. Toplantının başlangıçta Türkiye’de yapılması planlanıyordu ancak İran’ın itirazı üzerine görüşmeler Umman’a alındı. Görüşmeye Mısır, Katar, Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerden gözlemcilerin de katılacağı ileri sürülmüştü.
İran’ın 3 Şubat’ta görüşmenin İstanbul yerine Umman’da yapılmasını ve formatının da değişmesini istediği kaydedilmişti. Ancak ABD’nin bu talebi reddettiği; daha sonra aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Umman, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır’ın da bulunduğu bölge devletlerinin talebi üzerine şimdilik görüşmelerin Umman’da yapılmasına razı olduğu bildirilmişti.
TOPLANTI, MÜZAKERELER İÇİN ÇERÇEVE OLUŞTURABİLİR
ABD ve İran arasındaki gerilim, bir aydan uzun süredir İran’da devam eden protestoların ardından tırmanan gerilimde ibrenin müzakereye kaymasıyla yapılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, 28 Aralık 2025’te başlayan protestolar sırasında sık sık İran rejimini saldırıyla tehdit etmişti. Hatta ABD, uçak gemisi ve askerî varlığını bölgeye kaydırmıştı. Bu ayın başlarından beri yeniden tırmanan askerî gerilimin ardından taraflar müzakereye karar vermişti.
Ancak toplantıları yeri ve kapsamı konusundaki farklı düşünceleri, diplomatik çabaların sekteye uğramasına neden oldu. Her iki ülke de pozisyonlarında hâlâ birbirinden oldukça uzak. Beklenti, başarılı olunması halinde görüşmelerin müzakereler için bir çerçeveye yol açabileceği yönünde.
İran, olası bir ABD saldırısına güç kullanarak karşılık vereceğini, Orta Doğu’daki Amerikan askerî varlıklarını ve İsrail’i hedef alabileceğini duyurmuştu.
İranlı doktor klinik kayıtlarını açıkladı I ’30 bin 304 sivilin öldürüldüğünü belgeledik’
AL JAZEERA: KATAR, MISIR VE TÜRKİYE BİR ÇERÇEVE SUNDU
Al Jazeera, Katar, Türkiye ve Mısır’dan arabulucuların İran-ABD görüşmesinde ele alınmak üzere İran ve ABD’ye taslak bir çerçeve sunduğunu ileri sürdü.
Müzakerelerle ilgili bilgi sahibi iki kaynağın Al Jazeera’ya verdiği bilgiye göre bu çerçeve, İran’ın uranyum zenginleştirmesini önemli ölçüde sınırlama taahhüdünü içeriyor. Önerilen çerçevenin kilit maddeleri arasında ayrıca balistik füze kullanımına ve İran’ın bölgedeki müttefiklerinin silahlandırılmasına yönelik kısıtlamalar da bulunuyor.
Önerilen anlaşma çerçevesine göre İran, üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi sıfıra indirmeyi taahhüt edecek. Bunun ardından ise uranyum zenginleştirmeyi yüzde 1,5’in altında tutmayı kabul edecek. Mevcut yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoku, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kg (970 pound) dahil üçüncü bir ülkeye transfer edilecek.
Arabulucuların önerdiği çerçeve, İran’ın nükleer programının ötesine geçiyor ve İran’ın bölgedeki devlet dışı müttefiklerine silah ve teknoloji transfer etmemesini de öngörüyor. Bu çerçeve kapsamında Tahran ayrıca balistik füzeleri ilk kullanan taraf olmama taahhüdünde bulunacak. Bu, ABD’nin İran’ın balistik füzelerinin sayısını ve menzilini sınırlaması yönündeki talebinin gerisinde kalıyor.
Kaynaklardan birine göre üç arabulucu ayrıca Tahran ile Washington arasında bir “saldırmazlık anlaşması” da öneriyor.
İran’ın balistik füze kapasitesi ne? | Trump “Hamaney endişelenmeli” dedi; ‘Görüşme Umman’da olacak’
