ABD ile Irak arasında ihtilaf nedeni olan ve İran yanlısı silahlı grupları bünyesinde bulunduran Haşdi Şabi’nin bir karargahında patlama meydana geldi. Can kaybı bildirilmedi. ABD, Irak’tan çekilirken, silahlı grupların Irak ordusuna entegrasyonu süreci başlatılmıştı.
HABER MERKEZİ – Irak’ın başkenti Bağdat’ın doğusunda, Haşdi Şabi Güvenlik Müdürlüğüne ait bir karargâhta mühimmat deposunda patlama meydana geldi.
Patlamanın sebebi hakkında henüz net bir açıklama yapılmadı. Ancak Haşdi Şabi Genel Heyeti adına yapılan açıklamada, patlama nedeniyle 5 üyelerinin hafif şekilde yaralandığı kaydedildi. Patlamayla ilgili soruşturma başlatıldığı açıklandı.
IRAK’TA SİLAHLI MİLİSLER, ABD İLE GERİLİM KONULARINDAN BİRİ
Haşdi Şabi, Irak’ta uzun süredir gündemde olan çok sayıda silahlı grubu bünyesinde bulunduruyor.
Irak’taki silahlı grupların varlığı aynı zamanda uzun süreden beri tartışmalara neden oluyor. Irak merkezi ordusu haricinde Haşdi Şabi silahlı milisleri bulunuyor.
Irak ile ABD arasında yaşanan sorunların önemli başlıklarından biri de, Irak’ta etkili olan İran yanlısı silahlı gruplar. Haşdi Şabi çatısı altında bir araya gelen gruplar, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ve İran savaşının da tarafıydı. Bu gruplar yüzlerce kez ABD üsleri ve askerlerine yönelik saldırılar düzenledi; ABD ve İsrail uçakları da Haşdi Şabi merkezlerini birçok kez bombaladı ve aralarında bazı üst düzey yetkililerin de bulunduğu 100’den fazla Haşdi Şabi üyesinin öldürüldüğü belirtiliyor. Haşdi Şabi’ye yönelik son büyük saldırı 29 Temmuz’da ABD ile Suudi Arabistan tarafından gerçekleştirildi; Haşdi Şabi’den yapılan açıklamada en az 20 milis yaşamını yitirdi.
Riyad ve ABD Haşdi Şabi’yi hedef aldı
İran yanlısı gruplar konusunda ABD ile Irak arasında yaşanan gerilim yeni değil. Yeni olan, İran’daki savaşla birlikte bu grupların daha görünür ve aktif olmasıydı.
Kürtler, Sünniler ve ABD karşıydı Haşdi Şabi tasarısının gerçi çekildiği iddia edildi
İran’daki savaşın önemli cephelerinden biri de vekil güçlerinin bulunduğu ülkeler oldu. Lübnan’da Hizbullah, Yemen’de Husiler ve Irak’ta Haşdi Şabi grupları İran’a destek için ABD ve İsrail’e karşı aktif olarak savaşa katıldı. Bu da ABD ile İsrail’in İran’a karşı zaferini sekteye uğratan önemli bir faktör olarak değerlendiriliyor.
ABD Irak’taki silahlı gruplar ile baş edebilmek için Irak hükümeti üzerinde baskı kurdu ve bazı somut gelişmeler Ali Zeydi’nin başkanlık koltuğuna oturmasının ardından yaşandı. Irak siyasetinde çoğunluğu oluşturan Şii Gruplar, Kasım 2025’teki seçimin ardından Nuri Maliki’yi başbakanlık için aday göstermiş, ancak ABD İran yanlısı olduğu gerekçesiyle Maliki’ye karşı çıkmıştı. Şii gruplar Nisan ayında Ali Zeydi’yi aday gösterince ABD de Zeydi’ye olan desteğini duyurdu.
Zeydi ilk yurt dışı ziyaretini Temmuz ayında ABD’ye yaptı. Zeydi’nin Trump ile yaptığı görüşmenin ardından ABD askerlerinin çekilmesi kesin olarak karara bağlandı; bununla birlikte Irak’ta petrol için yeni anlaşmalar imzalandı ve İran yanlısı silahlı grupların silahsızlanması ile orduya entegrasyonu konusunda mutabakata varıldı.
Zeydi’nin silahlı gruplara silahlarını bırakmaları ve orduya dahil olmaları için tanıdığı süre dikkat çekici şekilde ABD’nin çekilme takvimiyle aynı günü gösteriyordu. Ancak Zeydi 23 Eylül’de New York’ta bir kez daha Trump ve ABD’li yetkililer görüştükten sonra silahlı gruplara tanınan süreyi 30 Eylül’den 30 Haziran 2027’ye kadar uzattığını açıkladı.
Bazı değerlendirmelere göre, Irak’taki silahlı grupların entegrasyonu süreci ABD ile İran arasındaki savaşın gidişatıyla doğrudan bağlantılı. Savaşı sonlandıracak olası bir anlaşma ortaya çıkmadığı sürece Irak’taki silahsızlanma sürecinin başarıya ulaşmasının zor olacağı kaydediliyor; aksi durumda da olası bir anlaşmanın ardından silahsızlanma süreci kolaylaşabilir.
Farman Rashad yazdı | ABD baskısı ve İran destekli gruplar: Irak hükümeti nasıl bir yol izliyor?
