Rusya, üçüncü bir ülkeye devredilmesi gündemde olan S-400’ler konusunda Türkiye ile görüşmelerin sürdüğünü duyurdu. Türkiye Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınca ABD tarafından F-35 savaş uçakları programından çıkarılmıştı. Türkiye F-35 programına dönmek için S-400’lerden kurtulmaya çalışıyor.
HABER MERKEZİ – Türkiye’nin ABD tarafından F-35 savaş uçakları programından çıkarılmasına neden olan S-400 hava savunma sistemi yeniden gündemde.
Türkiye S-400’leri 2019’da Rusya’dan satın aldı ve bunun üzerine ABD tarafından F-35 programından çıkarıldı. Türkiye F-35 programına yeniden dönmek için S-400’leri elinden çıkarmaya çalışıyor, ancak bunun için Rusya’nın da onay vermesi gerekiyor. Bu konu yaz aylarından beri konuşuluyor, ancak henüz somut bir gelişme yok.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, S-400 hava savunma sistemlerinin başka bir ülkeye taşınması konusunun masada olduğunu belirtti. Peskov, bugün düzenlediği basın toplantısı sırasında, S-400’lerin taşınması ve Türk tarafından bu yönde bir talep gelip gelmediğine ilişkin soruya “Böyle bir konu gündemde. İlgili çalışmalar yürütülüyor ve gerekli temaslar gerçekleştiriliyor” yanıtını verdi.
Peskov’un bu açıklaması, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un daha önceki değerlendirmelerini gündeme getirdi. Lavrov, Türkiye’deki S-400 sistemlerinin Rusya’ya dost üçüncü bir ülkeye devredilmesinin mümkün olduğunu ancak şu ana kadar böyle bir talebin kendilerine ulaşmadığını ifade etmişti. Rus Bakan ayrıca, iki ülke arasındaki silah ticaretinin yasal zeminine dikkat çekerek, “Türkiye, Rusya’nın izni olmadan bu füze sistemini üçüncü bir ülkeye transfer edemez” uyarısında bulunmuştu.
S-400 KRİZİ: TÜRKİYE SATIN ALDI, KULLANAMADI VE F-35’TEN DE ÇIKARILDI
NATO üyesi Türkiye 2019’da Rusya’dan S-400 füze savunma sistemlerini satın aldı. Bu durum, NATO müttefikleri Türkiye ile ABD ilişkilerinde gerilimlere yol açtı.
Türkiye, 2002’den 2019’a kadar F-35 projesinde hem alıcı hem de ortak üretici olarak yer alıyordu. Türkiye Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini alınca, ABD 2020’de CAATSA yaptırımlarını devreye koydu ve 2021’de de Türkiye’yi resmen F-35 programından çıkardı.
BEYAZ SARAY’DA ÇÖZÜMSÜZ KALMIŞTI: F-35, F-16 VE EUROFIGHTER
2,5 milyar dolara satın aldığı S-400’leri elinde tutan ve fakat kullanamayan Türkiye, F-35 uçakları için de ayrıca 1,4 milyar dolar ödemişti. Bu paranın karşılığını alamadığı gibi Türkiye aynı zamanda CAATSA yaptırımları nedeniyle F-35 programındaki yaklaşık 9 milyar dolarlık üretim iş payını da kaybetti.
CAATSA yaptırımları, Türkiye’ye sadece F-35 uçakları nedeniyle maliyet çıkarmadı, aynı zamanda Türkiye’nin modernize etmek istediği F-16 savaş uçakları ve “yerli üretim” denilen savaş uçağı KAAN için gerekli motorların alımını da etkiliyor ve bu başlıklar da ayrıca Türkiye ile ABD arasında son yıllarda önemli krizlere yol açtı.
Türkiye, ABD ile yaşadığı krizi çözmek için son bir yılda bazı girişimlerde bulundu. Son olarak 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılan ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmesinde de S-400 ve F-35 konuları vardı. Trump, Türkiye’nin yeniden F-35 programına dahil edileceğine dair söz verdi, ancak bu öncelikle CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve bunun için de Türkiye’nin S-400’leri elinden çıkarmasını gerektiriyor.
AKP’ye yakın kaynaklar Temmuz ayında CAATSA yaptırımlarından kurtulmak ve böylece F-35’lere ulaşmak için Rus yapımı S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesine yönelik iddiaları gündeme getirdi.
Bu durumda Rusya’nın tavrı önem kazınıyor; zira Türkiye’nin S-400’leri üçüncü ülkeye satması yetmiyor, bunun için Rusya’nın da onay vermesi gerekiyor.
Erdoğan’ın 1 Eylül’de Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinde de bu konunun gündeme geldiği kaydedilmişti. Ancak şimdiye kadar F-35 ve S-400 konusunda somut bir gelişme yaşanmış değil.
Ankara umutlu, Trump çelişkili, Moskova hesaplı | F-35’ler için S-400’lerin satışı yeterli mi?
