Pentagon, ABD’nin Irak’tan çekilme sürecinin resmen sona erdiğini duyurdu. Irak ve İran’da zafer olarak görülen bu gelişme, öte yandan İran’ın desteklediği Irak’taki silahlı grupların daha etkin olmasına ve IŞİD’in de toparlanmasına fırsat sunabileceği endişelerine yol açtı.
HABER MERKEZİ – ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Sean Parnell, ABD’nin Irak’tan çekilme sürecine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
İran ve Şii gruplar ‘zafer’ diyor, Kürtler ve Sünniler ‘endişeli’
Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024’te yapılan ortak açıklama ve “ABD’nin ulusal çıkarları” kapsamında ABD ve koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme sürecini tamamladıklarını duyurdu. ABD’nin Irak’taki işgali sürecinde bölgedeki terör tehdidinin yenildiğini savunan Parnell, “Peşmerge güçleri ve Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki diğer güvenlik güçleri de dahil olmak üzere, Irak güvenlik güçlerinin Irak’ın güvenliğini sağlamaya ve IŞİD kalıntılarını bertaraf etmeye yönelik kesintisiz çabalara liderlik etmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Parnell, Pentagon’un Irak’a eğitim ve istihbarat desteği vermeyi sürdüreceğine işaret ederek, “Irak’ın egemenliğini ve bölgesel istikrarı zedeleyen IŞİD kalıntıları ve İran yanlısı milisler de dahil olmak üzere, Irak’ın halen karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarının çözümüne ilişkin birincil sorumluluk artık Irak hükümetine aittir” dedi.
ABD’nin terörle mücadeleye olan bağlılığını sürdürdüğünün altını çizen Parnell, “ABD, sınırlarını güvence altına alan, halkını koruyan ve iki ülke arasında daha derin ticari, diplomatik ve güvenlik işbirliğinin temelini oluşturan, güçlü ve egemen bir Irak’ı desteklemektedir” mesajını verdi.
BAZI DENİZ PİYADELERİ KALACAK
The Wall Street Journal gazetesi, ABD güçlerinin Irak ve Kürdistan Bölgesi’nden çekilmesine ilişkin bir haber yayımladı. Habere göre, görevdeki ve eski ABD’li yetkililer, “Bazı ABD Deniz Piyadeleri, diplomatik misyonları korumak için kalacak. Ayrıca F-16 savaş uçaklarının ve ABD yapımı tankların korunması için çalışan yükleniciler de kalacak” dedi.
Yetkililer ayrıca, “Ordu daha önce Erbil vilayetinde konuşlandırılmış olan Patriot hava savunma sistemini çekti” bilgisini verdi. Yetkililer, İran ve milislerin saldırılarının devam etmesine rağmen ABD’nin “Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği ve Erbil’deki konsolosluğunu korumak için diğer hava savunma sistemlerini yoğunlaştırmasının” muhtemel olduğunu belirtti.
IRAK MEMNUN, ANCAK ENDİŞELER VAR
ABD güçlerinin çekilmesi, Irak’ta güvenlik boşluğu yaratacağı, İran destekli Şii silahlı grupların daha da cesaretlendireceği ve IŞİD’e yeniden toparlanma fırsatı vereceği endişelerini beraberinde getirdi.
Ağırlıklı olarak Federe Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’deki hava üssünden yapılan çekilme, İran ve Irak’ta desteklediği Şii gruplar tarafından bir zafer olarak kutlandı.
Irak Başbakanı Askeri Sözcüsü Sabah en-Numan, “30 Eylül, uluslararası koalisyonun Irak’taki misyonunun sona erdirileceği, koalisyon karargahının kapatılacağı ve Doğal Kararlılık Operasyonu’nun sona ereceği son gündür” dedi.
“Irak tam egemenliği geri dönmüş olacak” diyen en-Numan Irak güvenlik güçlerinin ülkenin ulusal güvenliğini sağlama görevini üstlenmeye hazır olduğunu belirtti.
Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 30 Eylül’de ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri karargahının kapanacağını ve Irak güçlerinin tüm ülke topraklarını kontrol ettiğini belirtti. ABD’nin çekilmesi için belirlenen sürenin resmen sona ermesiyle, Irak’ta dört günlük resmi tatil başlayacak. Irak hükümeti, ABD askerlerinin ülkeden çekilmesini “Egemenlik Bayramı” olarak ilan etmişti.
×
ABD’NİN IRAK’TAN İKİNCİ KEZ ÇEKİLMESİ: BIDEN KARAR ALDI, TRUMP UYGULADI
ABD, 2003’te Saddam Hüseyin’in devrildiği savaştan bu yana ikinci kez Irak’tan çekildi. İlkinde 170 bin ABD askeri Saddam Hüseyin’in devrildiği savaş nedeniyle Irak’a girmiş ve 2011’e kadar kalmıştı. İkincisinde ise, ABD güçleri bu kez 2014’te IŞİD’in yükselişi ardından Irak’a dönmüştü.
ABD güçlerinin 30 Eylül tarihi itibarıyla Irak ve Federe Kürdistan Bölgesi’nden çekilmesi, büyük oranda ABD Başkanı Donald Trump ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Temmuz ayındaki görüşmelerinde kesinleşmişti. Ancak bununla birlikte bu gelişme sürpriz sayılmaz.
ABD’nin ve IŞİD’e karşı mücadele koalisyonunun Irak’tan çekilmesine yönelik takvim Joe Biden’ın başkanlığı sırasında 2024’te belirlendi, ancak Donald Trump’ın Ocak 2025’te ABD’de yeniden başkanlık koltuğuna oturmasıyla ABD’nin Irak’tan çekilmesine yönelik politika daha belirgin hale geldi.
Bununla birlikte ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, Trump’ın aceleci politikasını bir süreliğine uzattı, ancak daha önce belirlenen takvimi aksatmadı. Trump, desteklediğini belirttiği Ali Zeydi’nin Irak’ta başbakanlık koltuğuna oturmasının ardından askerlerini çekmeye yönelik kesin kararını verdi.
Saddam Hüseyin’in 2003’te devrildiği dönemde Irak’a yerleşen ABD savaş birlikleri 2011 yılında ayrılmış, ancak 2014 yılında IŞİD’in yükselişine yol açan güç boşluğunun ardından geri dönmüştü.
Bazı kaynaklara göre, Saddam Hüseyin’in devrildiği Irak savaşının en yoğun döneminde ABD asker sayısı 170 bin civarındaydı. 2011’deki çekilmede bu gücün büyük çoğunluğu ABD’ye geri döndü. IŞİD ile mücadele kapsamında ise sayıca az daha profesyonel birlikler Irak’a gönderildi. Pentagon’a yakın kaynaklara göre, son yıllarda Irak’ta yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri konuşlandırılmıştı.
ABD kuvvetleri Federe Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Hewlêr’de ve Bağdat havaalanı yakınlarındaki bir üs ile Yeşil Bölge olarak bilinen hükümet bölgesinde konuşlanmıştı.
Reuters haber ajansına göre, Irak’ta bulunduğu 20 yıllık zamanda ABD’nin 4 bin 500 askeri yaşamını yitirdi, binlercesi de yaralandı.
