Kürt hareketi süreç boyunca hangi adımları attı?

Çağdaş KAPLAN

Kürt sorununun çözümü için devam eden süreçte gözler, Aralık ayında atılması beklenen adımlara çevrildi. Yeni komisyonların oluşturulması ve Abdullah Öcalan’ın süreçteki rolünün somutlaşması beklenirken Hareket Yönetimi’nin son açıklaması, silahsızlanma kapsamında bugüne kadar atılan adımları yeniden gündeme taşıdı.

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen ve Meclis'te 10 Ağustos 2026'da 467 oyla kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında kurulması planlanan izleme komisyonu için siyasi parti gruplarıyla görüşmelerini sürdürüyor. Bir diğer başlık ise Öcalan’ın koordinatörlüğünü üstlenmesi beklenen Silahsızlanma ve Siyasallaşma Komisyonu.

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, dün yaptığı açıklamada Öcalan’ın koordinasyonunda avukatlar, siyasetçiler, aydınlar ve aktivistlerden oluşan bir heyetin kurulmasının planlandığını söyledi. Temel, heyetin çalışmalarına başlamasının ardından gazetecilerin de Öcalan ile doğrudan görüşebileceğini belirtti.

Bu tartışmalar sürerken kendisini fesheden PKK’den de dün Hareket Yönetimi imzasıyla bir açıklama geldi. Ekim 2024’ten bu yana yaşanan gelişmelerin ve atılan adımların hatırlatıldığı açıklamada, “Artık Türkiye sınırlarına ve Türk ordusunun üslendiği askeri noktalara yakın tek bir askeri gücümüz kalmamıştır. Çatışmasızlık sadece iradi bir karar olarak değil, coğrafi olarak da sağlanmıştır.” denildi.

Hareket Yönetimi: AKP hukuki ortam sağladığında sorun büyük oranda çözülür

Bu açıklama, Kürt hareketinin süreç boyunca attığı adımların son halkası. Öcalan’ın çağrısından PKK’nin fesih kararına, 11 Temmuz 2025’teki silah yakma töreninden silahlı güçlerin geri çekilmesine uzanan süreçte hangi adımlar atıldı? Yeni adımların beklendiği bu eşikte, Kürt hareketinin aldığı kararları ve hayata geçirdiği uygulamaları derledik.

TÜM GERİLLA GÜÇLERİ TÜRKİYE’DEN ÇEKİLMEYE BAŞLADI

Silah yakma töreninin ardından Kürt hareketinin ilk basın toplantısı, 26 Ekim 2025’te Kandil’de düzenlendi. Toplantıda, Türkiye’deki tüm güçlerin geri çekilmesi kararı kamuoyuna duyuruldu. Karar kapsamında geri çekilen 25 HPG ve YJA-Star gerillası da basın açıklamasına katıldı.

Kararın ayrıntılarının yer aldığı Kürt Özgürlük Hareketi imzalı metnin Türkçesini KCK Yürütme Konseyi Üyesi Sabri Ok, Kürtçesini ise YJA-Star komutanlarından Vejîn Dêrsim okudu.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“12. Kongre kararları temelinde planladığı Türkiye sınırları içinde çatışma riski oluşturan ve olası provokasyonlara açık olan Türkiye’deki tüm güçlerimizi Medya Savunma Alanlarına geri çekme işlemini Önder Abdullah Öcalan’ın da onayı temelinde gerçekleştirmekteyiz. Medya Savunma Alanlarına ulaşan gruplardan bir kısmı şu an burada bulunmakta ve bu açıklamaya bizzat katılmaktadır. Ayrıca sınır alanlarında da çatışma riski oluşturan olası provokasyonlara açık olan mevzilerde de benzer düzeltici tedbirler alınmaktadır.”

SİLAH YAKMA TÖRENİNİN YILDÖNÜMÜ

Hareket Yönetimi, Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye kenti yakınlarındaki tarihi Cesena Mağarası’nda 11 Temmuz 2025’te gerçekleştirilen silah yakma töreninin birinci yıldönümünden bir gün önce, 10 Temmuz 2026'da bir açıklama daha yaptı.

Açıklamada, "Bu bir yıllık süreçte Özgürlük Hareketimiz siyasi ve hukuki gerekliliklerin yerine getirilmesi için tek taraflı adımlar atmıştır" denildi. Geri çekilme adımlarının devletin hukuki ve siyasi adımlar atmasına zemin sunmak amacıyla gerçekleştirildiğinin belirtildiği açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Gerillanın Türkiye sınırları dışına çekilmesi ve çatışma riskinin olduğu yerleri bıraktığının KCK Yürütme Konseyi üyesi Sabri Ok arkadaş tarafından kamuoyuna sunulması da Türk devletinin hukuki ve siyasal adımlar atmasına zemin sunmak içindi. Özgürlük Hareketimiz sorumlu davranırken, devlet ne adımlar atmış, ne de demokratik siyasal çözüm için toplumsal zemini yaratmıştır. Önder Apo ve Özgürlük Hareketimize yönelik geçmişte oluşturulan olumsuz algılar bilinçli biçimde sürdürülmüştür"

8 EKİM: TÜM SİLAHLI GÜÇLERİMİZİ ÇEKTİK

Hareket Yönetimi’nden bir başka kritik açıklama, 8 Ekim 2026’da geldi. Açıklamada, "Türkiye sınırları içindeki ve Türkiye dışında sınıra yakın olduğu söylenebilecek tüm silahlı güçlerimizi çekmiş bulunuyoruz" denilerek hükümete süreç kapsamında adım atması çağrısında bulunuldu.

Türkiye içindeki güçlerin geri çekilmesinin yanı sıra Metina’daki tünel ve mevzilerin de boşaltıldığının duyurulduğu açıklamada şunlar belirtildi:

“Türkiye içinde herhangi bir çatışma riski yaratmayan güçlerimizi de birkaç gün önce tümden geri çekmiş bulunmaktadır. Ayrıca sınırdan uzakta olsa da Türkiye devletinin bir tehdit olarak görmemesi açısından Zap’ın batısında bulunan Metina’daki 4 savaş tünelini ve mevzilerini de aynı günlerde boşalttık. Özcesi Türkiye sınırları içindeki ve Türkiye dışında sınıra yakın olduğu söylenebilecek tüm silahlı güçlerimizi çekmiş bulunuyoruz. Böylece Türkiye’ye karşı silahlı mücadeleyi sonlandırma ve demokratik siyasal mücadele stratejimizin gerekleri tümüyle yerine getirilmiştir.

Türk devleti artık Türkiye için hiçbir biçimde bir silahlı tehdit durumundan söz edemez. Özgürlük Hareketi olarak bu tür sorunların çözümünde dünyanın hiçbir yerinde görülmeyecek adımlar attık.”

“METROPOLLERDEKİ ÖZEL KUVVETLER ÇEKİLDİ”

Murat Karayılan, The Amargi Genel Yayın Yönetmeni Kamal Chomani’ye verdiği ve 11 Ekim’de yayımlanan röportajda, Türkiye’den ve Metina bölgesinden gerçekleştirilen geri çekilmeleri, devletle yürütülen görüşmeleri ve Öcalan’ın süreçteki konumunu değerlendirdi.

Karayılan, İstanbul ve diğer kentlerde “gizli görevde” olduğunu söylediği gruplara da çekilme emri verdiklerini belirterek şunları söyledi:

“İkinci olarak, Türk devletinin en çok korktuğu ve İstanbul metropolünden ve Türkiye şehirlerinden çekilmemizi talep ettiği özel kuvvetlerimize de çekilme emri verdik. Bunlar, tantanayla ortaya çıkarılan kişiler değiller. Gizli görevdeler. Onları dışarı çıkarıyoruz. Bunu biz yaptık.”