Rojavalı Kürt araştırmacı yazar Sihanuk Dibo’nun Öcalan’a dair değerlendirmesi

Faik BULUT

Yaklaşık 10 yıl önce Avrupa’daki bir konferansta tanıştığım Sihanuk Dibo, Rojavalı bir araştırmacı yazardır. O sıralarda Salih Müslim’in danışmanı idi. Bir ara Rojava’daki Demokratik Suriye Meclisi başkanlık üyeliğinde bulunmuştu. Entegrasyon öncesinde kendisi hakkında Rojava Kürt hareketi adına Körfez’deki Arap ülkelerinde temsilcilik yaptığına dair bir bilgiye ulaşmıştım.

Dibo’nun El Moubadara (Arapça المبادرة, Türkçe İnisiyatif-Girişim) isimli sitede 29 Ekim 2026 tarihli bir makalesine rastladım. Yazının başlığı ilginçti: “Öcalan da eleştiriden muaf değildir!”

Dikkatimi çeken yazı, esas olarak Kürt mahallesinden (Kürdistan veya gurbette yaşamakta olanlar) sürece ve feshedilmiş PKK örgütü önderine yönelik sözlü saldırı, karalama, suçlama ve ithamlara serinkanlı bir tarzda cevap veriyor; gerektiğinde bahsedilen farklı çevrelerle polemik yaparak fikirlerini kamuoyuna açıklıyor. Muhtevasını ve akışını bozmadan yazıyı sizler için özetlemeye çalışacağız.

“Her şeyden önce girizgâh niteliğindeki bu cümleye cesaretle ve açıkça şu noktayı koymalıyız: Abdullah Öcalan da insandır, önderdir ve düşünürdür. Dolayısıyla eleştiri üstü bir konumu yoktur. Bu anlamda tarihteki hiçbir şahsiyet hatadan münezzeh olmadığı gibi eleştiriden de muaf kalamamıştır. Haliyle farklı Kürt önderleri de bu hususta istisna tutulmamış, gerektiği yer ve zamanlarda eleştirilebilmişlerdir.

Öcalan, ‘Demokratik Uygarlık Manifestosu’ adlı kitabının beşinci cildindeki “Kürt Sorunu ve Demokratik Ulus Çözümü” başlığını taşıyan bölümünde PKK’nin nasıl KCK olarak dönüştüğünü anlatmaktadır. Yaklaşık 100 sayfalık bu bölüm eski tecrübenin eleştirisine tahsis edilmiştir. Kürdistan Özgürlük Hareketinin oluşum aşamasında eldeki imkânlar ile seçeneklerin geleneksel, basmakalıp, şekilci ve tekrarcı olduğunu, başkalarının tecrübelerinin taklit ettiğini belirtmektedir. Ayrıca bu hatalarda ısrarın ağır bedeli olduğu da vurgulanmaktadır.

O halde, tenkit etmek meşrudur hatta vaciptir/gereklidir. Ancak bu hususta iki farklı şey birbirine karıştırılmamalıdır: Eleştiri ve hedef alma! Tenkit etmek sağlıklı bir edimdir. Böyle yapanlar plan ve proje sahibi kimseler olarak kendilerini geliştirip güçlendirir; gerçeklikle örtüşen farklı projeleri hayata geçirebilirler.

Buna karşılık hedef almak dışarlıklı bir edim ve eylem tarzıdır. Eleştiri maskesi altında özel bir savaştır. Hedefi geliştirip güçlendirmek değil, karşıdakini tasfiye etmektir ve kazanımı-başarıyı güçlendirmek yerine onu tümüyle ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Buradaki asıl hedef bir halk ve dava olarak Kürde hizmet etmek değil; tam tersine, onu yanıltmak, aklını çelmek ve başarısızlığa götüren yola saptırmaktır.

Günümüzde maruz kalıp tanık olduğumuz yönelmeler eleştiri değil; planlı programlı hedef alma faaliyetleridir. Burada da ince bir ayrım yapmak durumundayız: Bilinçli hedef alanlar ile sözlü saldırıları bilinçsizce nakledenler! Nakilciler (söz taşıyıcılar) bilerek yahut bilmeyerek şu yahut bu kesimlerin yıkıcı gündemlerinin tehditkâr fikirlerine hizmet etmekteler. Kimileri de kişisel kazanımlar elde etmek için böyle yaparlar; bu tutumları geçici olmakla birlikte içten pazarlıklıdır. Belki de şu özdeyişin kapsamına girerler: Kâfirin fikrini nakleden de kâfirdir.

Özel savaş nasıl yönetiliyor?

Günümüzde Kürt halkına yönelik savaş, iki türlüdür: 1-Tanklar ve toplarla yürütülen çok sert savaş. 2- Özel savaş yahut psikolojik diye tanımlanan son derece tehlikeli savaş. İkincisinin kuralı basit ve denenmiştir: Bir halkı imha etmek istiyorsan, bütün evlatlarını öldürmen gerekmiyor; o halkı öndersiz bırakman yeterlidir.

Halkın kendi sembolleri haline gelmiş olanlara karşı şüphe duymalarını sağlamak da öyledir. Keza sosyal medya hesaplarında halk önderlerinin alay konusu edilmesi veya hain olmakla suçlanması da aynı kapıya çıkar. Aynı şekilde ortalığı velveleye verip söylentilerle doldurmak, düzmece alıntılar yoluyla sahtekârca faaliyetlerde bulunmak suretiyle güvensizlik ortamı yaratmak suretiyle halkı pusulasız ve rehbersiz/öndersiz bırakmak da öyledir.

Bunlar tamamlandığında arzu edilen nihai hedef de gerçekleşmiş olacaktır. Yani Kürtleri büyük tarihi dönemeçte bir kere daha eli boş bırakıp hayal kırıklığına uğratmak; ruhsuz, duyarsız ve duygusuz hale getirip haklarından ve önderliğinden vazgeçirmek!

Niçin tehlikeli bir dönemdeyiz?

Şu anda normal bir zamanda değiliz; pratikte üçüncü dünya savaşının ortasında sayılırız ki, Öcalan bahsi geçen Manifesto’da yaklaşık 15 yıl önce bunu ilk öngörenlerden biriydi. Bu savaşta nüfuz bölgelerinin sınırları belirlenmektedir. Gidişat Ortadoğu’da haritaların yeniden çizilmesi ve dünya düzeninin toptan şekillenmesi yönündedir. Böylesine kritik bir dönemeçte, hiçbir halk tarihi önderliği olmadan gelecek fırtınaları atlatamaz. Çünkü bu tür önderliklerin etkisi, itibarı, nüfuzuna ilaveten son derece zor ve acı veren kararları alma yetenekleri vardır. Bölgenin yeniden tasarımının yapıldığı bu aşamaya öndersiz girmek demek sürecin sonunda kurban olmak demektir.

Nitekim Sykes-Picot Anlaşması (I. Dünya Savaşı sürerken 16 Mayıs 1916’da Birleşik Krallık ve Fransa arasında, Çarlık Rusya’sının onayıyla imzalanan gizli paylaşım anlaşması), Kahire Konferansı (İngiliz yetkililerin Orta Doğu’daki sorunları incelemek ve bölgeye ortak bir politika biçmek amacıyla 12-30 Mart 1921 tarihleri arasında Kahire ve Kudüs’te gerçekleştirdiği stratejik toplantılardır) ve 1923 Lozan Anlaşması’nda öndersiz Kürtlere hiçbir şey düşmediği gibi kendi toprakları da parçalanmış oldu. Bugün de benzer bir senaryo tekrarlanmak istenmektedir.

Niçin bizzat Öcalan?

Öcalan’ın şimdilerde hedef tahtasına konulması bir tesadüf değildir; çünkü birçok mesele ve davada onun tesiri/bağlantısı bulunmaktadır. En önemlisi de aşağıda ele alacağımız iki meseledir.

1-) Türkiye’deki barış süreci: Türkiye’de başlatılan barışı süreci Öcalan olmadan ilerleyemez. Türk devleti bu hakikatin farkındadır. Milyonlarca Kürt insanı ile Kürt hareketini çatışma aşamasından çözüm konağına getirmeye ikna etmeyi Öcalan’dan başkası yapamaz. O olmadan yeni bir toplumsal sözleşme ve sosyal devlet dönüşümü de sağlanamaz. O halde Öcalan’ı hedef tahtasına koymak aynı zamanda barışın bozulmasını hedefleyerek çatışmanın ucunu açık bırakmak demektir.

2-) Rojava ve Kuzeydoğu Suriye’deki süreç: Yaşadığımız aşama, Suriye devletiyle entegrasyon ve geçiş merhalesidir. Kesinlikle en riskli ve tehlikeli aşama budur. Çünkü büyük hatalar yapma olanağı sıfıra yakındır. Öyle ki yapılacak en küçük hata bile yok olmakla (varlık-yokluk veya ölüm-kalım meselesine) eşdeğerdir. Bu noktada Öcalan’ın önermeleri işlerin kaotik ölçüde çökmesini önleyen bir emniyet supabı gibidir. Nitekim bu önermeler ve tezler Özerk Yönetimin dönüşümüyle ilgili gidişatın sağlıklı bir şekilde yürümesini etkilemiştir. Aynı şey (SDG ve YPG) silahlı güçlerinin Suriye devlet kurumlarına uyumunu kolaylaştırmıştır. Entegrasyon süreci henüz bitmiş değil; şu ana kadar devam etmektedir.

Öcalan; Kürt, Arap, Türk ve Fars (İran) önderlerinin tanıklıklarına göre son zamanlarda kademeli gerçekçilik/nesnelliğe dayalı önermelerde bulunuyor, ufuk açıcı fikirler ileri sürüyor. Sözgelimi Öcalan’ın nazarında ayrılma/ayrılıkçılık imha savaşına yol açar. Bütünleşme/entegrasyon ise hak ve hukukun kaybedilmesi anlamına gelmez. Tam tersine demokratik bütünleşme (entegrasyon) özerk yerel yönetimler aracılığıyla toplumun yönetim kendi özgünlüğünü (tarihten boyunca elde ettiği özelliklerini) koruması demektir.

Lakin tarihte de her zaman yaşandığı gibi özel savaş yürütenler; yukarıdaki gidişatın tersini arzulamaktalar! Kürtlerin Ankara ile barışmasını istemezler, Şam’daki Kürt’ün haksız hukuksuz bırakılmasını arzularlar. Bağdat ve Erbil’deki Kürtlerin mevcut kazanımlarını tehlikeye atmaya çalışırlar. İran’daki Kürtün umutsuz kalmasını beklemekteler. Doğal olarak bunu gerçekleştirebilmek için de işaret edilen dört aşamadaki Kürtlerin yaşadığı süreçler arasındaki bağlantıyı koparma girişimindeler. Dört süreçteki hedeflerin başında ise Öcalan gelmektedir.

Hâsılı kelam: Kişinin değil, halkın hakkını savunmak

Buradaki kavga bir şahsı savunmak değil; bölgenin yeni tarihi yazılırken halkın kendi önderine sahip olma hakkını savunmak için verilen mücadeledir.

Muhalif olanın elbette Öcalan’ı eleştirme hakkı vardır, olmalıdır da. Zira fikrin gelişmesi için böyle bir eleştiri görevdir, elzemdir. Öyle ki belki muhalif fikrin geliştirilmesi için de tenkit yöntemi kullanılmalıdır. Tek şart, eleştirilerin yaşamla bağının olması ve gerçeklikle örtüşmesidir.

Buradaki temel ayrım noktası şudur: Bizleri güçlendiren içsel ve içeriden eleştiri ile dışarıdan yöneltilen ve özel savaş niteliğinde olan eleştirinin farkını iyi anlamak gerekir. Zira bu tür dışarlıklı eleştiri bizleri tenkitsiz, öndersiz ve hukuksuz bırakmaya yöneliktir. Öcalan’ı hedef alan özel savaş ile planlı faaliyet, gelecek merhalede büyükler masasına tek başına ve yetim pozisyonunda oturmamıza yol açar. Böylesi bir savaşın idrakine varmak, onu başarısız kılmanın ilk adımıdır.”

Konu bağlamında açıklamalar:

* Hollanda’daki bir etkinlik öncesinde konuk olduğum amcaoğlum, twit (X) hesabına gelmiş gözdağı niteliğindeki bir paylaşımı bana gösterdi: Muhtemelen Konya Kürtlerinden olan biri, kendince şahsıma verip veriştirdikten sonra özetle şöyle ferman buyurmuş: “İsrail, bizim müttefikimizdir. Faik Bulut, bundan sonra onu nasıl teşhir edeceğimi görür!”

Amsterdam’daki konferansım sırasında kendisi yoktu; ama kitleye duyurdum: “Kendisini tanıyan varsa, gitsin haber versin. Amsterdam’dayım. Gelsin, ne derdi varsa yüzüme karşı söylesin!
Düşünün ki kendisini Kürt milliyetçisi diye sunan bir zavallı, “müttefiki İsrail” uğruna beni gözden çıkarabilecek kadar gözünü döndürmüş! Acınası bir durum diyorum, başka da bir şey söylemiyorum.

* Numedya24.tv kanalındaki haftalık konuşmalarımdan birine yorum yazan (avukatömerkaya) koduyla paylaşım yapmış:

“Bu Faik Bulut Türk devletini övüyor, koruyup kolluyor. İstanbul’da elini kolunu sallayarak dolaşıp duruyor!” diyerek karnından konuşmuş. Trol değilse veya onlara hizmet etmiyorsa eğer, beni nasıl takip etmiş ki, koca İstanbul’da elimi kolumu sallayarak gezdiğimi görebilmiş. Bence, genelde dedektif işidir takip.

Kendisine uzunca anlatmayacağım. Evet, konuşmalarımda Kürt fobisiyle donanmış mevcut devlet aklının takıntılarını eleştirip Kürt meselesinin çözümünün bu ülkeye, bu coğrafyada yaşayan halklara yarar getireceğini hep söylüyorum. Ancak bu devlet övgüsü değildir ki bu kurumla 60 yıldan bu yana aram hiç de barışık değildir.

Halkım, ne dediğimi iyi anlıyor. Her gittiğim yerde yanımda ve arkamda duruyor. Dolayısıyla (avukatömerkaya) isimli şahsın niye karnından konuştuğunu biliyor. Daha önemlisi onun ve benzerlerinin mesnetsiz atıp tuttuğunun da farkındadır. Paçamdan düşmesini tavsiye ederim.

* medaian612 kodlu hesabın sahibi “Filistin halkına öncelik tanıdığımı; Kürtleri geri plana attığımı ve esasen Kürt halkı lehine hiçbir şey yapmadığımı” iddia ederek bana kılçık atıyor. Kendisi ya beni yakından tanımıyor ya da yazıp çizdiklerimi hiç okumamış. Trol değilse ve yan yatıp onu bunu damgalamak gibi zararlı bir alışkanlığı yoksa umarım hakkımda daha doğru bilgi edinerek doğruyu görür. İflah olmazın biriyse, zaten kendisi de özünü ıslah edemez. Onu da 55 yıldır uğruna ömür verdiğim halkımın arasındayken gelip beni görmesini isterim.