Temel: MGK kararlarının hızlanmasını bekliyoruz

HABER MERKEZİ - Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti tarafından Almanya’nın Köln kentinde düzenlenen “Barış Süreçlerinde Basının Hafızası: Avrupa’dan Bakış-2” paneli, Almanya, Avrupa ve Türkiye’den gazeteci, akademisyen ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin yoğun katılımıyla başladı.

Panel, Köln Marriott Hotel’de gerçekleştirildi. Barış süreçlerinde basının rolü, sorumluluğu ve toplumsal hafızanın korunmasının ele alındığı buluşmaya farklı ülkelerden çok sayıda gazeteci, akademisyen ve sivil toplum temsilcisi katılıyor.

'BARIŞ ERTELENEBİLECEK BİR MESELE DEĞİL'

Sağlık sorunları nedeniyle panele katılamayan Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Felat Bozarslan’ın mesajı GGC Yönetim Kurulu Üyesi Hozan Adar tarafından okundu.

Bozarslan, mesajında barış sürecinin yalnızca siyasi bir mesele ya da güvenlik sorunu olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, sürecin toplumsal boyutuna ve basının sorumluluğuna dikkat çekti. Barışın ertelenebilecek bir mesele olmadığını vurgulayan Bozarslan, her gecikmenin ağır sonuçlar doğurduğunu ve bu bedeli en çok sivillerin, çocukların, annelerin ve gençlerin ödediğini ifade etti.

Sürecin ilerlemesi için toplumun taleplerinin karşılık bulması, hukuki reformların gecikmeden hayata geçirilmesi ve güvenilir bir ortamın oluşturulması gerektiğini belirten Bozarslan, “Barış açıklamalarla başlar ancak somut ve pratik adımlarla kalıcı hâle gelir” mesajını verdi.

Mesajında basının toplumsal hafızayı koruma görevine de değinen Bozarslan, gazeteciliğin yalnızca olayları aktarmak olmadığını, gerçekleri kayıt altına almak ve geleceğe karşı sorumluluk üstlenmek anlamına geldiğini kaydetti.

Bozarslan, barış gazeteciliğinin gerçekleri gizlemek ya da eleştiriden vazgeçmek olmadığını belirterek, farklı seslere alan açan, toplumun birbirini anlamasına katkı sunan bir gazetecilik anlayışının önemini vurguladı.

Avrupa’da yaşayan Kürtlerin ve Avrupa medyasının barış sürecinde önemli roller üstlenebileceğine işaret eden Bozarslan, çocuklara artık çatışmaların değil, barışın inşa edilmesinin hikâyesinin anlatılması gerektiğini ifade etti. Bozarslan mesajında, “Barış, beklediğimiz bir gelecek değildir; barış, bugün hep birlikte inşa etmek zorunda olduğumuz bir sorumluluktur” dedi.

TEMEL DEVLETİN ATMASI GEREKEN ADIMLARA DİKKAT ÇEKTİ

Açılış konuşmasının ardından panel, “Güncel Sürece Genel Bakış” başlıklı başlangıç oturumuyla devam etti. Oturumda DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Kürt meselesiyle ilgili devam eden süreç hakkında dikkat çekici açıklamalarda bulundu.

Temel, konuşmasında Kürtlerin temel talebinin Türkiye’de varlıklarının, kimliklerinin, dillerinin ve kültürlerinin yasal güvence altına alınması olduğunu belirtti. Türklerin ülkenin sahibi olduğu gibi Kürtlerin de kendi dili ve kültürüyle bu ülkenin eşit sahibi olması gerektiğini ifade eden Temel, mevcut sürecin yalnızca silahların devreden çıkmasıyla sınırlı kalmaması, hukuki düzenlemelerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Temel, Terörle Mücadele Kanunu’nun değiştirilmesi, kayyum uygulamalarının sona ermesi ve Kürtlerin kendi dilleriyle eğitim alabilmesinin önünü açacak yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Kürtlerin farklı coğrafyalardaki siyasi koşullarına değinen Temel, Süleymaniye ve Erbil arasında demokratik birlik, ortak hükümet ve askeri güçlerin birleştirilmesine yönelik önerilerin gündeme geldiğini aktardı. Irak’taki federal yapıya işaret eden Temel, Kürtlerin farklı coğrafyalardaki koşulları dikkate alarak gerçekçi siyasi çözüm modelleri geliştirmesi gerektiğini belirtti. Rojava’daki statü mücadelesinin yanı sıra Şengal ve Kerkük meselelerinin de çözüm beklediğini ifade eden Temel, Kürtlerin siyasi taleplerinin sosyolojik ve jeopolitik gerçeklikler üzerinden ele alınmasının önemini vurguladı.

'MESELE YALNIZCA SİLAH BIRAKMA MESELESİ DEĞİLDİR'

Temel'in konuşmasında öne çıkan bazı başlıklar şöyle:  

"50 yıllık bir savaşın geldiği noktada artık bu savaşı durdurmak ve barışı sağlamak gerekiyor. Ancak burada mesele yalnızca silah bırakma meselesi değildir. Süreci sadece silahların bırakılmasına indirgeyen bir yaklaşım doğru değildir. Bu, bilinçli olarak yürütülen bir tartışmadır ve meselenin özü bundan ibaret değildir.

İmralı'da Sayın Abdullah Öcalan, bu süreci başlatırken son derece açık bir tartışma ortaya koydu. Kürt meselesinin çözümüne ilişkin bir perspektif geliştirdi. Bu perspektif, Kürt kimliğinin tanınması, Kürtlerin haklarının iade edilmesi ve bu temelde demokratik bir çözümün gerçekleştirilmesi üzerine kuruludur. Dolayısıyla ortaya konulan tutum, yalnızca çatışmayı sona erdirmeyi değil, Kürt meselesinin tarihsel ve siyasal nedenlerini ortadan kaldırmayı hedefleyen bir çözüm yaklaşımıdır.

TEMEL SÜREÇTEKİ DÖRT AŞAMAYI ANLATTI

Birinci aşama, silahların susması. Bir çatışmanın yaşandığı yerde diyalog ve müzakere zemininin oluşması mümkün değildir. Öncelikle silahların susması ve çatışmaların durması gerekiyordu. Sürecin ilk aşamasında bu gerçekleşti.

İkinci aşama diyalog ve müzakere zemininin oluşturulmasıdır. Silahların susmasının ardından tarafların bir masa etrafında buluşması ve diyalog kurması gerekiyordu. Bu aşamada Kürt hareketi, Sayın Abdullah Öcalan ve devlet arasında bir diyalog zemini oluşturuldu.

Bu diyalog sürecinde Mesud Barzani, Mazlum Abdi ve Bafel Talabani gibi önemli aktörler de yer aldı. Süreç ilk başladığında Abdullah Öcalan, Barzani, Talabani ve Mazlum Abdi’ye mektup gönderdi, görüşlerini aldı. Aynı şekilde Kürdistan’daki birçok kurumlara da mektuplar gönderdi. Onların görüşlerini, düşüncelerini ve rızalarını gözeterek süreci geliştirdi.

Üçüncü aşama hukuki ve siyasal zeminin oluşturulması. Bu aşama oldukça önemli. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk defa Kürtler hukuki bir zeminde kabul gördü. Meclis'te bir komisyon kuruldu. Bu, tarihsel açıdan önemli bir gelişmedir. Kürt meselesinin Meclis çatısı altında ele alınması ve hukuki bir zeminde tartışılması önemli bir eşiktir. Eksikliklerine rağmen bu süreçte bir kanun da çıkarıldı.

Dördüncü aşama ise toplumsal ve hukuki mücadelenin önünün açılmasıdır.

Bu aşamada ise toplumun, yıllarca kriminalize edilen, direnişi ve mücadelesi nedeniyle hukuki zeminin dışına itilen Kürtlerin yeniden hukuki zeminlerde mücadele edebilmesinin koşullarının oluşturulması gerekiyor.

Bugün esas olarak bu aşamadayız. Ancak bu süreç henüz tamamlanmış değil. Kürtlerin kimlik, hak ve özgürlüklerinin hukuki güvenceye kavuşturulması ve demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılması gerekiyor.

‘MGK KARARI HIZLANMALI’

Bugünkü durumda İmralı ile Kürt hareketi arasında, sürecin hukuki zeminde nasıl ilerleyeceğine ilişkin tartışmalar devam ediyor. Dördüncü aşamanın tamamlanabilmesi için öncelikle bu sorunların giderilmesi ve hukuki zeminin güçlendirilmesi gerekiyor. Son dönemde süreçte bazı tıkanıklıklar yaşandı. Ancak yakın zamanda gerçekleştirilen görüşmelerin olumlu geçtiğini söyleyebiliriz. MGK kararlarının da bu anlamda hızlanmasını bekliyoruz. Ancak, Başûrê Kurdistan’da Hewlêr ile Süleymaniye arasındaki sorunlar ve yaşanan gerilimler bu süreci yavaşlatabilir. Ancak bütün bu sorunlara rağmen artık hiç kimse bu süreci bozamaz ya da bu süreçten vazgeçecek bir konumda değildir. Son dönemde yapılan görüşmeler olumludur. Bu nedenle mevcut tıkanıklıkların aşılması ve sürecin hukuki zeminde ilerletilmesi konusunda umudumuz vardır.

‘ENTEGRASYON SÜRECİ YANLIŞ YORUMLANIYOR’

Bu süreci teslimiyet olarak görmek ya da Kürtlerin kendi kimliklerinden, değerlerinden ve haklarından vazgeçmesi şeklinde değerlendirmek doğru değildir. Entegrasyonun ne anlama geldiği hem Kürtler hem de devlet açısından doğru anlaşılmalıdır. Çünkü bir değişim yaşanmadan entegrasyonun gerçekleşmesi mümkün değildir. Kürtlerin siyaset yapma tarzında, devletin ise inkarcı yaklaşımında değişim yaşanması gerekiyor. Burada söz konusu olan, Kürtlerin bugüne kadar yürüttüğü mücadeleden vazgeçmesi değildir. Aksine, mücadelenin yeni koşullara göre yeniden şekillenmesidir. Bu, yeni bir mücadele dönemidir. Mücadelenin siyasal, demokratik ve toplumsal yöntemlerle yürütüleceği yeni bir aşamadır. Dolayısıyla entegrasyon, kimlikten vazgeçmek ya da teslim olmak değil; Kürtlerin kendi kimlikleri ve haklarıyla demokratik siyaset alanında var olabilmesinin önünü açan bir dönüşüm olarak ele alınmalıdır.”