ABD Başkanı Donald Trump, 11 yıl aradan sonra ilk kez ülkesini ziyaret eden Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’i karşıladı. Beyaz Saray’da kameralar karşısına geçen iki lider ‘işbirliği’ mesajları verdi.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Beyaz Saray’da canlı yayında kameralar karşısına çıktı.
Trump, Xi’yi ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduğunu vurgulayarak, “Melania ve ben, Amerika’ya 2. kez resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Çinli lider olan Devlet Başkanı Xi’yi Washington’da ağırlamaktan onur duyuyoruz” dedi.
2016’da ilk kez başkan olduğu dönemden bu yana iki ülkenin karşılıklı çıkarlarına dayalı ilişki kurduklarını dile getiren Trump, “Aramızdaki bu ilişkiden büyük gurur duyuyoruz” ifadesini kullandı.
‘BİRLİKTE ÇALIŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ’
İki ülkenin birlikte başarabileceği çok şey olduğuna inandığını dile getiren Trump, Amerikan deniz piyadelerinin Çin ordusundan aldığı “birlikte çalışmak” şeklindeki ifadeye atıf yaptı. Trump, Çin ile “birlikte çalışabileceklerine” dikkati çekerek, “Devlet Başkanı Xi ve ben, ülkelerimiz için daha iyi bir gelecek inşa etmek üzere birlikte çalışmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
GÜNDEM GÜVENLİK, TEKNOLOJİ, ‘SÜPER ZEKA’
ABD yönetiminin, Amerikalı çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşanlara yeni pazar erişimi de dahil, daha dengeli ticaret ilişkisi kurulması konusunda çalıştığını anlatan Trump, bu konuları Xi ile görüşecekleri mesajını verdi.
Xi ile görüşmelerinde, güvenlik, teknoloji ve “süper zeka” ile ilgili meseleleri de ele alacaklarını kaydeden Trump, “Bugün bu alanlarda alacağımız kararlar, önümüzdeki on yıllar boyunca barış ve refahı teşvik edebilir” yorumunu yaptı.
Xİ’DEN DİYALOG VE İŞBİRLİĞİ MESAJI
Çin lideri Xi ise karşılaşma sonrası açılış beyanlarında, Başkan Trump ile karşılıklı saygıya dayalı kişisel yakınlık kurduklarını belirterek, iki ülkenin ulusal koşulları farklı olsa da samimi, derinlemesine ve sürekli bir diyalog yoluyla birbirini daha iyi anlayabileceğini ifade etti.
Xi, “Çin ve ABD, işbirliğinden kazanacak, cepheleşmeden kaybedecektir. Rekabetten kaçınmamıza gerek yok ancak bu sağlıklı olmalı, sınırlar içinde tutulmalı. Ordularımız düzenli diyaloğu sürdürmeli ve kriz iletişimi ile önleme mekanizmalarını iyileştirmeli. Böylece Tukidides tuzağının üstesinden gelebiliriz” diye konuştu.
İKİNCİ KEZ TUKİDİDES TUZAĞI GÖNDERMESİ YAPTI
Xi’nin, iki ülke ilişkilerini tartışırken bir kez daha ABD’li tarihçi Graham Allison’ın, Antik Yunan tarihçisi Tukidides’in Sparta ve Atina kent devletleri arasındaki “hakim güç-yükselen güç” mücadelesine ilişkin tarihsel anlatısından hareketle bu mücadelenin kaçınılmaz bir çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini tartışırken kullandığı “Tukidides Tuzağı” kavramına gönderme yapması dikkati çekti.
Xi, Trump’ın mayıstaki Çin ziyareti sırasında da “Çin ve ABD, ‘TukididesTuzağı’ndan büyük güç ilişkilerinde yeni bir paradigma yaratabilir mi?” sorunu sormuştu.
‘ÇİN VE ABD TARİHİ SORUMLULUK ÜSTLENMEKTEDİR’
Çin ile ABD’nin çıkarlarının birbiriyle derinden iç içe geçtiğine ve birlikte çalışabilecekleri çok geniş bir alan bulunduğuna işaret eden Xi, “Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, iki büyük ülke olarak, insani kalkınmayı ve ilerlemeyi teşvik etme konusunda tarihi bir sorumluluk üstlenmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Xi, Çin-ABD işbirliğinin dünyadaki her sorunu çözemeyebileceğini fakat bu işbirliği olmadan dünyadaki sorunların çoğunu çözmenin zor olacağını anlattı.
Çin ve ABD’nin yapay zeka alanında öncü ülkeler olduğunu vurgulayan Xi, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yapay zekayı iyilik amacıyla geliştirmek ve yönetmek, ayrıca yapay zekanın gelişiminin her zaman insan kontrolü altında olmasını ve insanların refahına hizmet etmesini sağlamak için hem yeteneğe hem de sorumluluğa sahibiz. Çin kapılarını ardına kadar açık tutuyor ve ülkede yatırım yapmak ve iş kurmak isteyen Amerikan şirketlerini memnuniyetle karşılıyor. Çinli şirketlerin burada, Amerika Birleşik Devletleri’nde adil muamele görmesini ve birlikte çalışabilmemizi umuyoruz.”
Görkemli tören, düşük beklentiler: Xi Washington’da: Tayvan-İran en zorlu başlık
İŞ İNSANLARI AKŞAM YEMEĞİNE KATILACAK
İki lider arasındaki görüşmelerin ardından Trump, Xi onuruna resmi yemek verecek.
AA’nın üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı bilgiye göre, Xi onuruna bu akşam verilecek yemeğe Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser ve Tim Cook gibi önde gelen ABD’li iş insanlarının katılması bekleniyor.
İki liderin cuma günü yeniden Beyaz Saray’da bir araya gelmesi bekleniyor.
11 YIL SONRA ABD’YE İLK ZİYARET
ABD’ye son ziyaretini 2015’te yapan Xi, 11 yıl aradan sonra bu ülkeyi ziyaret ediyor.
Çin Devlet Başkanı Xi’nin Başkanı Trump ile ikili görüşmesinde, iki ülke arasındaki tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin ihracatı gibi ticari anlaşmazlıkların yanı sıra Orta Doğu’daki savaş ve yapay zeka güvenliği ele alınacak.
Liderlerin, ekonomik ve ticari anlaşmazlık konularında daha önce varılan geçici uzlaşmaları sürdürerek ilişkilerde istikrarı korumaya odaklanması bekleniyor.
Zirvenin önemli başlıklarından biri; İran ve Orta Doğu’daki savaş olacak. Çatışmaların, Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığını aksatma ihtimali, küresel enerji güvenliği açısından endişe yaratıyor. ABD’nin Rusya ve İran’a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de Çin ile yapılacak görüşmelerin ekonomik boyutunu etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Yapay zeka güvenliği de zirvenin gündeminde olacak. İki ülkenin, yapay zekanın oluşturabileceği risklere karşı bilgi paylaşımını ve olası tehditlere ilişkin erken uyarıyı içeren bir “yapay zeka diyaloğu” başlatması bekleniyor. Ancak ABD, yapay zeka güvenliğine yönelik risklerin kontrol edilmesine odaklanırken; Çin, daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor. Öte yandan ABD’li yapay zeka geliştiricisi şirketler, Çinli şirketlerinin “damıtma” adı verilen yöntemle kendi modellerinden veri çaldığını iddia ederek, Washington yönetiminden bunu engelleyecek tedbirleri almasını istiyor.
İki ülke daha önce de ticari anlaşmazlıkları geçici olarak azaltmaya yönelik adımlar atmış, karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların ertelenmesi konusunda anlaşmıştı.
Trump’ın mayısta Çin’e yaptığı ziyarette, iki ülke arasında ticaret ve yatırım kurullarının kurulması, bazı ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ve Çin’in ABD’den yolcu uçağı alması gibi konularda anlaşmalara varılmıştı.
