AİHM, 2019’da Gebze Cezaevi önünde açlık grevindeki çocuklarına destek olmak için oturma eylemi yaparken polisin coplu müdahalesine maruz kalan 5 annenin başvurusunu gündemine aldı. Türkiye’ye iki soru yönelten AİHM, müdahalenin AİHS 3. maddesinde düzenlenen kötü muamele yasağını ihlal edip etmediğini ve olayla ilgili yürütülen soruşturmanın etkili olup olmadığını sordu.
HABER MERKEZİ – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Gebze M Tipi Kapalı Cezaevi önünde açlık grevindeki çocuklarına destek olmak için 21 Nisan 2019’da oturma eylemi yapan ve polisin bağırarak copla müdahale ettiğini öne süren Barış Anneleri’nin 5 üyesinin başvurusunu gündemine aldı.
T24′ten Can Öztürk‘ün haberine göre dosya hakkında AİHM, Türkiye’ye iki soru yöneltti. Mahkeme, müdahalenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3. maddesinde düzenlenen kötü muamele yasağını ihlal edip etmediğini ve olayla ilgili yürütülen soruşturmanın etkili olup olmadığını sordu.
AİHM, POLİS MÜDAHALESİNE YÖNELİK HAK İHLALİ BAŞVURUSUNU GÜNDEMİNE ALDI
AİHM, polis müdahalesine ilişkin başvuruyu gündemine aldı. Başvuruda, olay sırasında çekilmiş bir videonun başvurucuların dağıtıldığı sırada sivil kıyafetli polislerin kendilerini birkaç kez copla ittiğini ve üzerlerine bağırdığını gösterdiği belirtildi.
Başvurucular, olayın ardından başsavcılığa suç duyurusunda bulunmuştu ve idare mahkemelerinde dava açmıştı. Ceza soruşturması sonucunda savcılık, polislerin suç işlediğine dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti. Bu kararlara yapılan itirazlar da reddedilmişti.
Gebze’de Barış Anneleri’ne polis müdahalesi
AİHM başvuruyu gündemine aldı: Hükümete 2 soru sordu
Türkiye’ye iki soru yönelten AİHM, müdahalenin AİHS 3. maddesinde düzenlenen kötü muamele yasağını ihlal edip etmediğini ve olayla ilgili yürütülen soruşturmanın etkili olup… pic.twitter.com/TJLTPZtcsS
— Nûmedya24 (@numedya24tr) September 23, 2026
AYM, KÖTÜ MUAMELE ŞİKAYETİNİ “KABUL EDİLEMEZ” BULMUŞTU
Dosya daha sonra Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşınmıştı. AYM, 6 Ekim 2022 tarihli kararında başvurucuların kötü muamele iddiasını “kabul edilemez” bulmuştu ve AİHS’nin 3. maddesi bakımından gerekli “asgari ağırlık eşiğinin” aşılmadığı sonucuna varmıştı. Dosya, AYM kararı üzerine AİHM’e taşınmıştı.
Başvurucuların avukatı Ramazan Demir, AYM kararının, başvurucuların kamu görevlilerinin müdahale biçimi ve güç kullanımına ilişkin esaslı iddialarını yeterince değerlendirmediğini savundu. Demir, annelerin kamuya açık alanda, ulusal basının önünde copla itilerek uzaklaştırılmasının insan onurunu zedeleyen bir muamele olduğunu belirtti.
Demir, AYM’nin fiziksel yaralanma veya sağlık raporu bulunmamasına odaklanarak müdahalenin biçiminin ve başvurucular üzerindeki ruhsal ve manevi etkilerinin göz ardı edildiğini ifade etti.
AİHM, TÜRKİYE’YE İKİ SORU YÖNELTTİ
AİHM, başvurucuların AİHS’nin 3. maddesine dayanarak yaptıkları başvuruda, protestonun dağıtılması sırasında devlet görevlileri tarafından “aşağılayıcı muameleye” maruz bırakılıp bırakılmadıklarını Türkiye hükûmetine sordu.
Mahkeme, ayrıca kötü muamele iddialarına ilişkin yerel makamların yürüttüğü soruşturmanın, AİHS’nin 3. maddesindeki usuli koruma yükümlülüğünü ihlal edip etmediğinin değerlendirilmesini istedi.
Avukat Demir, AİHM’in hükûmete yönelttiği soruların, dosyanın yalnızca toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kapsamında değil, kamu görevlilerinin müdahalesinin niteliği ve bu müdahaleye ilişkin soruşturmanın etkinliği bakımından da incelendiğini gösterdiğini belirtti.
×
NE OLMUŞTU?
Gebze M Tipi Kadın Kapalı Cezaevi’ndeki çocuklarının açlık grevine başlamasının ardından aileler, 21 Nisan 2019’da cezaevi önünde nöbet eylemi başlatmıştı. Aileler bir süre cezaevi önünde oturma eylemi yaparken polis, eylemin sonlandırılmasını istedi.
Eylemlerine devam edeceklerini belirten ailelere polis müdahale etmişti. Olay sırasında çekilen görüntülerde, sivil kıyafetli polislerin aileleri copla birkaç kez ittiği ve bağırdığı görülüyordu.
Müdahalenin ardından Kocaeli Valiliği, “yetki ve maksadını aşan” güvenlik görevlileri hakkında soruşturma başlatıldığını açıklamıştı. Ailelerin yaptığı başvuruların ardından idare mahkemeleri, kullanılan gücün “orantısız” olmadığına karar verirken, savcılık da polisler hakkında “yeterli delil” bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti.
