New York’ta başlayan BM Genel Kurulu’nda son kez kürsüye çıkan Genel Sekreter Antonio Guterres, son yıllarda yaşanan savaş ve çatışmalara dikkati çekerek, “Siviller hedef alındı. İnsan hakları çiğnendi. Açlık silah olarak kullanıldı. İnsani yardım çalışanları öldürüldü. Uluslararası hukuk bir kenara atıldı” dedi.
HABER MERKEZİ – Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu, ABD’nin New York kentindeki Genel Merkez yerleşkesinde başladı.
“Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir BM” temasıyla gerçekleştirilen Genel Kurul kapsamında başta İran savaşı, Gazze’deki saldırılar, Ukrayna savaşı, çatışmalar, küresel güvenlik, iklim değişikliği, kalkınma ve uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu sorunlar olmak üzere çok sayıda konu ele alınacak.
KATILIMCILAR ARASINDA 71 DEVLET BAŞKANI VE 45 HÜKÜMET BAŞKANI VAR
Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın temsil edeceği Genel Kurul haftasında, liderlerin yanı sıra BM ve uluslararası kuruluşların üst düzey yöneticileri de çeşitli temaslarda bulunacak.
Yüksek düzeyli katılım haftası, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Genel Kurul Başkanı Khalilur Rahman’ın konuşmalarıyla başladı. Genel Kurul kürsüsüne ilk sırada Brezilya, ev sahibi ülke ABD, Ürdün ve Türkiye çıkacak.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Genel Kurul hazırlıklarına ilişkin gazetecilere verdiği bilgide, yüksek düzeyli katılım haftasına 71 devlet başkanı, 45 hükümet başkanı, 50 bakan, 11 devlet başkanı yardımcısı ve 1 veliaht prensin katılmasının öngörüldüğünü bildirdi.
GUTERRES: İNSAN HAKLARI ÇİĞNENDİ, ULUSLARARASI HUKUK KENARA ATILDI
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, son kez BM Genel Kurulu’na hitap etmek üzere kürsüye çıktı. “Dünyamızdaki fay hatları genişliyor. Çatlaklar kanyonlara dönüştü” diye konuşmasına başlayan Guterres, dünyada son 10 yılda yaşanan savaşlara dikkat çekti.
Guterres, “Siviller hedef alındı. İnsan hakları çiğnendi. Açlık silah olarak kullanıldı. İnsani yardım çalışanları öldürüldü. Uluslararası hukuk bir kenara atıldı. Jeopolitik bölünmeler derinleşti. Eşitsizlikler yoğunlaştı. Güven sarsıldı” ifadelerini kullandı.
‘KOLEKTİF MEKANİZMALARIMIZ ARTAN BİR BASKI ALTINDA’
Dünyada gücün devletler ile hükümetler ve teknoloji şirketleri arasında yer değiştirdiğini belirten Guterres, “Üçüncüsü de insanlar giderek gücü makinelere devrediyor, yapay zeka ajanları kontrolden çıkıyor ve ölümcül otonom silahlar bilim kurgudan askeri gerçekliğe dönüşüyor” diye konuştu.
Guterres, “İnsanlığın eşi benzeri görülmemiş bir tehdit birleşimiyle karşı karşıya olduğu anda, kolektif eylem mekanizmalarımız giderek artan bir baskı altında” vurgusunu yaptı.
Peace is far more than the absence of conflict.
It’s the presence of restraint of power by law.
It’s the recognition, as enshrined in the @UN Charter, that force cannot be the final arbiter of whose lives, rights & future matter.
Amid increasing conflicts around the world, my… pic.twitter.com/TzwZSuqw79
— António Guterres (@antonioguterres) September 22, 2026
‘GAZZE’DE HİÇBİR ŞEYE BENZEMEYEN BİR KATLİAM VE YIKIM YAŞANDI’
Orta Doğu’da çatışmaların giderek arttığını anlatan Guterres, “Sözde ateşkesler, sivillerin bedelini ödemeye devam ettiği ‘küçük çaplı ateşkeslerden’ öteye geçmiyor. Artık yeter” diye konuştu. Guterres, “Bölgeyi saran kargaşa ortamında, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yıkıcı durumu gözden kaçırmamalıyız.” dedi.
Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırılarını takiben İsrail’in saldırılarına dikkati çeken Guterres, “Gazze’deki Filistinlilere yönelik, Genel Sekreter olarak görev yaptığım yıllar boyunca tanık olduğum hiçbir şeye benzemeyen bir katliam ve yıkım dalgası yaşandı” değerlendirmesinde bulundu.
Guterres, işgal altındaki Batı Şeria’da da “şiddet, yerinden edilme ve yerleşim genişlemelerinin barışa giden yolu” tıkadığını ve “etnik temizlik tehlikesini” ortaya çıkardığını savunarak, “İki devletli çözümün gözümüzün önünde yok olmasına izin veremeyiz” dedi.
UKRAYNA, SUDAN, MYANMAR…
Ukrayna-Rusya savaşındaki sivil kayıplara, Sudan’da, “dış aktörler tarafından körüklenen” çatışmalara da işaret eden Guterres, Myanmar’da da artan şiddet, kitlesel yerinden edilme ve genişleyen uluslararası suçlarla birlikte başka bir krizin küresel dikkatten kaçma riski taşıdığını kaydetti.
