5 Kasım 2026 Nûmedya24
Köşe Yazısı

Husilerin ilerleyişi ve Orta Doğu’da değişen güç dengeleri

Yıldız Önen Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın yarattığı kırılgan dengeler, Yemen’de Husilerin ilerleyişiyle yeni bir aşamaya taşındı. İran destekli Husi güçlerinin Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz kıyılarındaki etkisini genişletmesi, Muha çevresinde ilerlemesi ve Suudi Arabistan’ın petrol tesisleri ile askeri noktalarını hedef alması, Yemen’deki çatışmanın bölgesel etkisini büyüttü.

Yıldız ÖNEN

Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın yarattığı kırılgan dengeler, Yemen’de Husilerin ilerleyişiyle yeni bir aşamaya taşındı. İran destekli Husi güçlerinin Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz kıyılarındaki etkisini genişletmesi, Muha çevresinde ilerlemesi ve Suudi Arabistan’ın petrol tesisleri ile askeri noktalarını hedef alması, Yemen’deki çatışmanın bölgesel etkisini büyüttü.

Yemen’deki çatışma, yalnızca yerel savaşın seyri açısından değil, Suudi Arabistan’ın güvenlik tercihleri, ABD’nin bölgedeki askeri rolü, Türkiye ve Pakistan’ın konumu, İsrail’in Riyad’la ilişkileri ve küresel enerji taşımacılığı açısından da önem kazandı.

Çatışmaların askeri boyutunun yanında Yemen’deki insani durum da ağırlaşıyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre son haftalarda 112 binden fazla kişi yerinden edildi. Yaklaşık 3 bin sivil Babülmendep üzerinden teknelerle Cibuti’ye kaçtı.

BM, Yemen’de 22 milyon kişinin acil insani yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtirken, insani yardım stoklarının da tükenme noktasına geldiği uyarısında bulunuyor. Husilerin kontrolüne geçen Muha kentinden binlerce sivil ayrılırken, kentte kalanlar çatışmalar nedeniyle evlerinden çıkamıyor.

YAZININ TAMAMI İÇİN TIKLAYIN

İlgili Haberler

Doğu Ergil yazdı

Devlet aklı ile iktidar çıkarı arasındaki gerilim olabilir mi?

Bir ülkede devlet kurumları belirli bir siyasal kadronun devamlılığına bağımlı hâle gelirse, iktidar değişikliği olağan bir demokratik süreç olmaktan çıkarak kurumsal bir belirsizlik kaynağına dönüşebilir. Bu durumun iki sonucu vardır: İktidar, kendi devamlılığını devletin istikrarıyla özdeşleştirme eğilimine girebilir. Buna ilâveten, devlet kurumları, görevlerini yerine getirirken hukuktan çok siyasal beklentileri gözetmeye başlayabilir.

Sedat Ulugana yazdı

Zilan'da katliamdan sonra: Kayyum, sürgün ve gasp edilen bir memleket

Oysa Zilan'ın tarihini yazmak, yalnız öldürülenlerin izini sürmek değildir. Sağ kalanların başına gelenleri, sürgünde doğan ve büyüyen çocukları, yirmi yıl sonra harap köylerine dönen aileleri, el değiştiren arazileri ve yasak bölge ilan edilen bir memleketin yeni sahiplerini de araştırmak gerekir. Çünkü 1930 yazında Zilan'da yaşanan katliam, geride kalan Kürtlerin hayatını belirleyen uzun bir sürecin başlangıcı olmuştu.

Ercan Jan Aktaş yazdı

Gençliğin haysiyet isyanı

Belki de bugün dünyanın farklı coğrafyalarında yükselen bu gençlik hareketlerinin en önemli ortaklığı, yalnızca mevcut düzene karşı çıkmaları değil, başka türlü bir yaşamın mümkün olduğuna dair inancı yeniden yeşertmeleridir. Gençler, kendilerine miras bırakılan eşitsizlikleri, savaşları, ekolojik yıkımı, göçmen ve yabancılara karşı nefreti, güvencesizliği ve iktidar ilişkilerini kaçınılmaz bir kader olarak kabul etmiyorlar. Kendi yaşamlarının seyircisi olmayı reddederek sözün, kararın ve ortak geleceğin öznesi olmak istiyorlar. Bu nedenle mesele yalnızca bir kuşağın öfkesi ya da geçici bir protesto dalgası değildir. Bütün bu gelişmeleri  siyasetin, toplumsal ilişkilerin ve birlikte yaşama kültürünün yeniden kurulmasına yönelik tarihsel bir arayış olarak da okumak mümkündür.

Akın Olgun yazdı

Demirtaş ve tarihin şahitliği

10 yıldır yazan, üreten, anlatan bir Demirtaş gerçekliği var. Tarihi kendine şahit yazan tüm liderler gibi o da notlar düşüyor bugünden yarına. İçeriden dışarıya konuşanların, dışarıdan içeriye seslenenlerden daha derin, daha donanımlı olmasının nedeni, sanıldığı gibi düşünmeye çok vakit bulmalarından değil, düşünmenin ve üretmenin ayakta kalmanın tek yolu olduğunu bilmelerindendir. Duvarları aşan hayalin, aklın izleri bu yüzden edebiyata, sanata, siyasete çok güçlü şekilde akar.

Doğu Ergil yazdı

Devlet aklı ile iktidar çıkarı arasındaki gerilim olabilir mi?

Bir ülkede devlet kurumları belirli bir siyasal kadronun devamlılığına bağımlı hâle gelirse, iktidar değişikliği olağan bir demokratik süreç olmaktan çıkarak kurumsal bir belirsizlik kaynağına dönüşebilir. Bu durumun iki sonucu vardır: İktidar, kendi devamlılığını devletin istikrarıyla özdeşleştirme eğilimine girebilir. Buna ilâveten, devlet kurumları, görevlerini yerine getirirken hukuktan çok siyasal beklentileri gözetmeye başlayabilir.

Sedat Ulugana yazdı

Zilan'da katliamdan sonra: Kayyum, sürgün ve gasp edilen bir memleket

Oysa Zilan'ın tarihini yazmak, yalnız öldürülenlerin izini sürmek değildir. Sağ kalanların başına gelenleri, sürgünde doğan ve büyüyen çocukları, yirmi yıl sonra harap köylerine dönen aileleri, el değiştiren arazileri ve yasak bölge ilan edilen bir memleketin yeni sahiplerini de araştırmak gerekir. Çünkü 1930 yazında Zilan'da yaşanan katliam, geride kalan Kürtlerin hayatını belirleyen uzun bir sürecin başlangıcı olmuştu.

Ercan Jan Aktaş yazdı

Gençliğin haysiyet isyanı

Belki de bugün dünyanın farklı coğrafyalarında yükselen bu gençlik hareketlerinin en önemli ortaklığı, yalnızca mevcut düzene karşı çıkmaları değil, başka türlü bir yaşamın mümkün olduğuna dair inancı yeniden yeşertmeleridir. Gençler, kendilerine miras bırakılan eşitsizlikleri, savaşları, ekolojik yıkımı, göçmen ve yabancılara karşı nefreti, güvencesizliği ve iktidar ilişkilerini kaçınılmaz bir kader olarak kabul etmiyorlar. Kendi yaşamlarının seyircisi olmayı reddederek sözün, kararın ve ortak geleceğin öznesi olmak istiyorlar. Bu nedenle mesele yalnızca bir kuşağın öfkesi ya da geçici bir protesto dalgası değildir. Bütün bu gelişmeleri  siyasetin, toplumsal ilişkilerin ve birlikte yaşama kültürünün yeniden kurulmasına yönelik tarihsel bir arayış olarak da okumak mümkündür.

Anasayfa