Yedinci ayında çıkmazda olan ABD ile İran arasındaki savaşta gerilimi tırmandıran karşılıklı hamleler yapılıyor. İran, ABD’nin ekonomik baskısı ve deniz ablukasına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nda “yasak bölge” oluşturacağını duyurdu.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş yedinci ayında devam ediyor. Savaşın 40. gününde (8 Nisan) ilan edilen ateşkesin ve taraflar arasında aylarca süren dolaylı ve doğrudan görüşmelerin ardından 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının Temmuz ayı ortalarında çökmesinin ardından Hürmüz Boğazı çevresinde inişli-çıkışlı gerilim yaşanıyor.
Bir çıkmaza girdiği değerlendirilen savaş, Hürmüz Boğazı civarında gerçekleştirilen ve son haftalarda yer yer tansiyonu yükselten karşılıklı saldırılara sahne oluyor. ABD yönetimi, İran’a yönelik saldırılarını sürdürmekle birlikte ağırlıklı olarak ekonomik baskıya devam edeceğinin ve böylece İran’a şartlarını kabul ettirmeye çalışacağının işaretlerini veriyor.
ABD-İran savaşı Hürmüz’de düğümlendi | 60 günlük süre doldu, zapt çöktü ve yeni hamleler gündemde
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik son haftalarda peş peşe yeni yaptırımları duyurdu ve ABD yönetimi ayrıca deniz ablukasını sıkılaştırdı. Bessent, 24 Ağustos’ta “Amacımız, Tahran yalnız kalana dek bu rejimi ayakta tutan her ekonomik can damarını kesmek” demişti.
İRAN’DAN “YASAK BÖLGE” HAMLESİ
Savaş nedeniyle yönetimi elitinde, askeri kapasitesinde ve ekonomisinde büyük kayıplar yaşamasına rağmen İran ABD’nin şartlarını kabule yanaşmıyor. Kasım ayında ABD’de yapılacak ara seçimde ABD Başkanı Donald Trump’ın elini zayıflatmak istediği kaydedilen, ABD’nin artırdığı ekonomik baskıya karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı savaşın başından beri olduğu yeniden önemli bir koz olarak devrede tutuyor.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD’nin İran’a yönelik ablukasına karşılık Basra Körfezi genelinde ve çevresinde bir “yasak bölge” oluşturacaklarını belirtti.
Rızai, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran’a karşı uyguladığı abluka ve yaptırımlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Washington, son günlerde İran’ın yeni füzelerinden net bir uyarı aldı” ifadelerini kullanan Rızai, ABD’nin “ekonomik savaş” olarak nitelendirdiği İran’a karşı abluka ve yaptırımlarına ilişkin mesajında şunları kaydetti:
“Ekonomik savaş, Fars (Basra) Körfezi boyunca ve abluka hattına kadar deniz yasak bölgesiyle karşılanacak. ABD savaş gemileri ve bölgedeki askeri üslerine yönelik operasyonel yaklaşım da köklü biçimde değiştirildi.”
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin, İran’ın petrol ihracatını engelleme girişimlerine ilişkin, “Savaşın denklemi açıktır. Ya herkes ya hiç kimse. Bizim petrol satamadığımız bir bölgede kimse petrol satamayacak” ifadelerini kullanmıştı.
Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai de İran çevresindeki ülkelerin ekonomik savaşta ABD’ye destek vermeleri halinde “Basra Körfezi’ni de Hürmüz Boğazı gibi kapatacaklarını ve bölgeden bir damla petrolün geçişine izin vermeyeceklerini” söylemişti.
ERAKÇİ: ABD’NİN MUTABAKATA GERİ DÖNMESİ NORMALE DÖNÜŞÜN YOLUNU AÇAR
İran Öğrenci Haber Ajansı ISNA’ya göre, Dışişleri Bakanı Erakçi, Japon mevkidaşı Motegi Toşimitsu ile telefonda görüştü.
Görüşmede, bölgedeki durumun ABD’nin 18 Haziran’da imzalanan mutabakattaki taahhütlerini yerine getirmemesinden kaynaklandığını savunan Erakçi, “Çözüm basit. Amerikan tarafının imzaladığı İslamabad Mutabakat Zaptı’ndaki taahhütlerine geri dönmesi, normale dönüşün yolunu açacaktır” ifadelerini kullandı.
Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmelere ilişkin Japon mevkidaşına bilgi veren Erakçi, iki ülke arasında boğazdan geçici bir trafik güzergahı belirleme konusunda görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini aktardı.
YEMEN’DE ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR
İran’daki savaşın bir diğer cephesi Yemen’de de gerilim ve çatışmalar sürüyor. ABD’nin İran’a yönelik Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı ablukaya karşılık İran destekli Husiler Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babu’l Mendeb Boğazı’nda saldırılara başlamıştı. Bu girişim özellikle ABD’nin müttefiği Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını olumsuz etkiliyor.
İran’daki savaşla da bağlantılı | Yemen’de çatışmalar sürüyor: Onlarca kişi öldü
Yemen’deki Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü yaptığı açıklamada, İran destekli Husi milislerinin Suudi Arabistan’daki birçok şehre saldırdığını ve 73 kişiyi yaraladığını duyurdu. Sözcü, bu girişimin Suudi Arabistan, Yemen hükümeti ve Husiler arasında canlı tutulmaya çalışılan diplomatik girişimleri tamamen durdurma ve bu nedenle çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşme riskinin bir başka işareti olduğunu söyledi.
