Çerçeve yasa teklifine imza atma kararı alan Yeni Parti yönetimi, kanun teklifine ilişkin ek görüş yazdı. Yasanın güvenlikçi koşullara bağlanıp belirsizleştirmeye yol açacağına dikkat çekilen ek görüşte, Kürt sorununun demokratik çözümü için yapılması gereken düzenlemelere yer verildi.
HABER MERKEZİ – Yeni Parti Adalet Komisyonu üyeleri Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, Karaman Milletvekili İsmail Atakan Ünver, İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer ve Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin ek görüş yazdı.
Görüşte teklifteki sorunlar ve eksikliklere dikkat çekilip öneriler yapıldı. Toplumsal bütünleşmenin yalnızca örgütün silah bırakması üzerinden ele alınamayacağı vurgulanan ek görüşte; demokratikleşme, hukuk devleti, temel hak ve özgürlükler ile yargı bağımsızlığı alanlarında kapsamlı düzenlemeler yapılması istendi.
‘KÜRT SORUNUNUN ÇÖZÜMÜ DEMOKRATİKLEŞMEYLE MÜMKÜN’
“Teklifin Genel Değerlendirmesi” başlıklı bölümde, Kürt sorununun çözümünün toplumsal barışın, özgürlüklerin ve demokratikleşmenin güçlendirilmesiyle mümkün olabileceği belirtildi. Hukuk devleti ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasının demokratik toplum düzeninin ön koşulu olduğu ifade edilen ek görüşte, Türkiye’de son yıllarda yaşanan gelişmelerin demokratik hukuk devleti ilkelerinin zayıfladığı yönünde kaygılara yol açtığı vurgulandı.
‘KOMİSYON RAPORU YETERİNCE YANSITILMADI’
Yasanın hazırlanması sürecinde rol oynayan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun hazırladığı ortak raporda yer alan tespitlerin kanun teklifine yeterince yansıtılmadığın altı çizilen ek görüşte, teklifin, toplumsal bütünleşme ve demokratikleşme bakımından yeterli kapsamda olmadığı kaydedildi.
Kanun teklifinin TBMM’yi çözümün ana muhatabı ve merkezi olmaktan çıkardığı, iktidarın siyasi etkisine açık bürokratik mekanizmaların ön plana çıkarıldığı, hukuk mantığı bakımından çelişkili bir yapıya sahip olduğu ileri sürüldü.
Ek görüşte, TBMM’nin süreçte aktif bir yönetici ve karar alıcı rol üstlenmek yerine, bünyesinde oluşturulacak “İzleme Komisyonu” üzerinden pasif bir izleyici konumuna getirildiği belirtildi.
‘BÜROKRATİK GÖLGEDE BIRAKILDI’
Yasama organının Kürt sorunu ve demokratikleşme bakımından üstlenmesi gereken tarihi sorumluluğun, iktidarın siyasi etkisine açık bürokratik karar alma mekanizmalarının gölgesinde bırakıldığı savunuldu.
Ek görüşte, “Kürt Sorununun çözümüne dair Milli Dayanışma, Kardeşlik Ve Demokrasi Komisyonu Raporu’nun 6. Bölümünde ortaya konulan maddelerin kapalı kapılar ardında hazırlanmış, eksik, hukuken sorunlu bir içerikle ve Meclis’e sunulmadan önce milletvekillerine izah edilmeden yasalaştırılmaya çalışılması, bu teklifin tartışmalı hale getirmiştir” ifadeleri yer aldı.
Ek görüşte, etnik sorunlar, kimlik talepleri, inanca saygı, özgür yurttaşlık, kalkınma ve refahtan eşit pay alma gibi taleplerin, hukuk devleti ve demokrasinin önündeki ortak engeller kaldırılmadan çözülemeyeceği belirtildi.
‘MİLLETVEKİLLERİNE YETERİNCE İZAH EDİLMEDİ’
Komisyon raporunun 6’ncı bölümünde uzlaşıyla sıralanan maddelerin kapalı kapılar ardında hazırlanmış, eksik ve hukuken sorunlu bir içerikle Meclis’e sunulmadan önce milletvekillerine yeterince izah edilmeden yasalaştırılmaya çalışılmasının teklifi tartışmalı hale getirdiğinin altı çizilen ek görüşte, toplumsal barışın yalnızca örgütün silah bırakması, belirli şartlarda ceza ertelemesinin başlatılması veya süreçte görev alacak kişilere cezasızlık güvencesi verilmesiyle sağlanamayacağı belirtildi.
Sürecin güvenlikçi anlayışın ötesine geçirilerek Türkiye’de demokratikleşme ve hukuk devleti önündeki engellerin kaldırılması gerektiği ifade edilen ek görüşte, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun 7’nci bölümünde yer alan “demokratikleşme” önerilerinin tamamının eksiksiz şekilde hayata geçirilmesi ve kanun teklifine eklenmesi istendi.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Ek görüşte, yerel demokrasinin ciddi tehdit altında olduğu, seçimlerin denetimi konusunda adli yargının seçim sonuçlarına müdahalesinin tamamen engellenmesi, seçim yargısı, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, TRT yayınları, kayyum uygulamaları, ceza hukuku ve siber güvenlik alanlarına ilişkin düzenlemeler yapılması gerektiği vurgulandı.
Türk Ceza Kanunu’nun 216’ncı maddesinde düzenlenen “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçuna ilişkin hükümlerin yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulanan ek görüşte, ifade özgürlüğünün ve farklı düşüncelerin açıklanmasının cezalandırılmasına yol açabilecek uygulamaların önlenmesinin önemli olduğu kaydedildi.
Yine örgüt propagandası ve yardım suçu için değişiklik önerisi yapılan ek görüşte, Cumhurbaşkanına hakaret suçunun kaldırılması, cezaevlerindeki idare ve gözlem kurullarının kararlarına denetim, “terör” nedeniyle görevden alınan belediye başkanlarının yerine İçişleri Bakanlığı tarafından kayyum atanmasına ilişkin uygulamanın da yeniden düzenlenmesi önerildi.
