“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin Meclis’e sunulması, Türkiye ve uluslararası basında geniş yankı buldu. Gazeteler adımı “tarihi fırsat”tan “kapsam darlığı” eleştirilerine kadar farklı pencere ve manşetlerle gördü.
HABER MERKEZİ – Sürecin yasal zeminini oluşturması hedeflenen 12 maddelik çerçeve kanun teklifinin Meclis Başkanlığı’na sunulması, basının gündemine birinci sıradan girdi. Türkiye gazete manşetlerinde yaklaşım farklılıkları göze çarparken, uluslararası medya kuruluşu ve ajanslar da gelişmeyi anlık haberlerle duyurdu.
İşte ‘çerçeve yasa’nın tam metni: 12 maddelik kanun teklifinde neler var?
İÇ BASINDA FARKLI TONLAR: ‘KARDEŞLİK YASASI’ VE ‘SINIRLI KAPSAM’
MA‘nın derlediği habere göre, gelişmeyi manşetlerine taşıyan Türkiye gazetelerinin yaklaşımı, yayın çizgilerine göre çeşitlilik gösterdi:
Yeni Yaşam, gelişmeyi “Tarihsel dönemin ilk yasal adımı” olarak görürken DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan’ın açıklamalarına geniş yer verdi.
Sabah “Kardeşlik Mutabakatı” ve “Annelerin gözyaşlarını dindirecek yasa teklifi” ifadelerini kullandı.
Hürriyet “Türkiye başaracak” başlığıyla gelişmeleri aktarırken, Dünya “Terörsüz Türkiye yasası Meclis’te”, Milliyet “Yeni dönemin anahtarı”, TürkGün ise “Herkes kazandı” manşetleriyle haberi duyurdu.
ELEŞTİRDİ, EKSİKLİKLERE İŞARET ETTİ
Yeni Özgür Politika ise gelişmeye eleştirilen yaklaştı. Gazete, buna rağmen atılan adımın önemine vurgulamak için gelişmeyi “Kanun, MGK kararına bağlı” manşeti ile gördü. Haberde, “Uzun soluklu Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin ilk yasal adımı, devleti ve iktidarı önceleyen lafzına, içerikteki yanlışlıklarına ve kapsamındaki darlığına rağmen atılıyor” denildi. 12 maddeden oluşan teklifin silahsızlanmaya odaklanması da haberde eleştirilirken, “Komisyon ve Genel Kurul etaplarında da tartışılacak teklif, beklendiği gibi ‘Kürt sorununa atıf yapmıyor; öngörülen infaz düzenlemelerini, sonrasını da işaret etmiyor” ifadeleri kullanıldı.
Yeni Özgür Politika, “Kanun, MGK kararına bağlı” manşetini atarak teklifin Kürt sorununa doğrudan atıf yapmamasını ve silahsızlanmaya odaklı dar yapısını eleştirdi.
Sözcü, “Önce teslim sonra gözetim” başlığıyla konuyu işlerken; Cumhuriyet “Belirsizlikler ile dolu bir süreç”, Aydınlık ise “Bütünleşme talebi kesinlikle eklenmeli” başlıklarıyla yasadaki eksik yönlere dikkat çekti.
BirGün ise, “Sürecin ilk aşaması ‘af’ ” başlığını attı.
Evrensel gazetesi ise sürmanşetten karikatürlü bir anlatımla “12 maddelik çerçeve kanun Meclis’e sunuldu” ifadesini tercih etti.
ULUSLARARASI MEDYANIN MERCEĞİNDE
Gelişme sadece Türkiye’de değil, dünya basınında da geniş yer buldu. İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, teklifin Meclis çoğunluğu tarafından desteklendiğini ve kısa sürede yasalaşmasının beklendiğini aktardı. Bu analiz; The Washington Post, The Jerusalem Post, The Arab News ve The Straits Times gibi birçok küresel yayın organı tarafından eş zamanlı kullanıldı.
Bosna Hersek merkezli Balkan Insight, çalışmayı şimdiye kadar atılmış “en kapsamlı yasal adım” olarak nitelendirirken; ABD merkezli Associated Press (AP) teklifin Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerinin ardından Meclis’in yaz tatiline girmesinden önce kabul edilmesinin planlandığına dikkat çekti.
ÖCALAN’IN KAPSAM DIŞI BIRAKILMASI DA GÜNDEMDE
Dış basındaki analizlerin önemli bir kısmı, yasa teklifinin sınırlarına odaklandı.
Senegal merkezli The Teranga Times ve ABD merkezli La Voce di New York, düzenlemede Abdullah Öcalan’a ilişkin doğrudan bir maddelerin yer almamasını öne çıkardı.
ABD merkezli La Voce di New York, teklifte Abdullah Öcalan’a ilişkin bir düzenleme olmamasını manşetine taşıyanlardan oldu. Haberde, “Abdullah Öcalan’ı kapsam dışında bırakan yasa teklifi” ifadeleri kullanıldı. Haberde teklifte 2005’ten önce ağırlaştırılmış müebbet verilen soruşturmaların kapsam dışı bırakılmasının altı çizilirken, “Öcalan bizzat kendisi, milliyetçi MHP’nin lideri ve uzun süredir en sert muhaliflerinden biri olan Devlet Bahçeli’nin tarihi açılımına yanıt vererek, örgütüne silah bırakma çağrısında bulundu” denildi.
