Hükümet, düzenlemelerin sosyalist sistemden vazgeçmek anlamına gelmediğini savunurken, ülke son yılların en derin ekonomik krizinden çıkış yolu arıyor.
HABER MERKEZİ- Küba Parlamentosu, ekonomide devletin ağırlığını azaltmayı ve özel sektörün rolünü genişletmeyi amaçlayan kapsamlı reform paketini onayladı. Kabul edilen düzenlemelerle enerji, ilaç, finans ve çeşitli kamu hizmetleri gibi bugüne kadar büyük ölçüde devletin kontrolünde bulunan alanlarda özel yatırımların önü açılıyor.
Başbakan Manuel Marrero tarafından parlamentoya sunulan reform paketi, kamu işletmelerine daha fazla idari esneklik tanınmasını, büyük özel şirketlerin faaliyet alanının genişletilmesini ve yabancı yatırımcılar için mevcut kısıtlamaların önemli ölçüde gevşetilmesini öngörüyor. Yeni düzenlemeler kapsamında yabancı yatırımcıların devlet şirketleriyle ortaklık kurma zorunluluğu kaldırılırken, yerli ve yabancı yatırımcıların kamu şirketlerinden hisse satın alabilmesine de imkân tanınıyor.
Hükümet, reformların sosyalist ekonomik modelden vazgeçildiği anlamına gelmediğini vurguluyor. Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ve Başbakan Marrero, piyasa mekanizmalarının ekonomiyi canlandırmak amacıyla kullanılacağını, ancak stratejik sektörlerde devletin belirleyici rolünü koruyacağını ifade ediyor.
Sağlık ve eğitim hizmetleri, kitle iletişim araçları, telekomünikasyon, güvenlik, savunma ve tütün sanayisi gibi stratejik alanlar ise devletin kontrolünde kalmaya devam edecek.
Reformların yürürlüğe giriş takvimi ise henüz açıklanmadı. Yetkililer, uygulamaya ilişkin ayrıntıların önümüzdeki dönemde çıkarılacak ikincil düzenlemelerle netleşeceğini belirtiyor.
DERİNLEŞEN EKONOMİK KRİZ
Yaklaşık altmış yıldır merkezi planlamaya dayalı sosyalist ekonomik modeli sürdüren Küba, son yıllarda ağır bir ekonomik krizle karşı karşıya bulunuyor. ABD yaptırımlarının devam etmesi, döviz gelirlerinin azalması, turizm sektörünün pandemi sonrası tam olarak toparlanamaması, yüksek enflasyon, kronik elektrik kesintileri ve temel tüketim mallarındaki kıtlık ülke ekonomisini derinden etkiliyor. Uzmanlar, Küba ekonomisinin son altı yıldır küçülme eğiliminde olduğunu ve reformların bu tabloyu tersine çevirmeyi amaçladığını belirtiyor.
×1959’daki Küba Devrimi’nin ardından kurulan sosyalist sistemde üretim araçlarının büyük bölümü devlet kontrolüne geçti ve özel girişim uzun yıllar oldukça sınırlı kaldı. Ülkede ilk kapsamlı ekonomik açılım adımları 1990’larda Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla yaşanan ekonomik kriz döneminde atıldı. Daha sonra Raúl Castro döneminde küçük ölçekli özel işletmelere ve kooperatiflere belirli alanlarda faaliyet izni verildi.
Son reform paketi ise bu sürecin şimdiye kadarki en kapsamlı adımı olarak değerlendiriliyor. Düzenlemeler, özel sektörün ekonomide daha geniş yer almasını ve yabancı sermayenin ülkeye girişini kolaylaştırırken, Havana yönetimi bu değişikliklerin sosyalist sistemin terk edilmesi değil, mevcut modelin ekonomik koşullara uyarlanması amacı taşıdığını savunuyor.
