Yaz mevsiminin sonuna yaklaşırken bahçe ve balkon bitkilerinde bakım dönemi de hız kazanıyor. Kuruyan çiçeklerin ve sağlıksız dalların temizlenmesi, bazı bitkilerin daha düzenli gelişmesine ve enerjisini yeni sürgünlere yönlendirmesine yardımcı oluyor. Ancak budama zamanı her bitkide aynı olmadığı için doğru dönemin seçilmesi büyük önem taşıyor.
Özellikle lavanta, sardunya, petunya ve fesleğen, yaz sonuna doğru uygun şekilde budandığında daha kompakt ve sağlıklı gelişebilen bitkiler arasında yer alıyor.
1. LAVANTA
Mis kokusu ve mor çiçekleriyle bahçelerin vazgeçilmezlerinden olan lavantada çiçeklenme sonrasında hafif budama yapılabilir. Solmuş çiçek saplarının alınması ve bitkinin şekillendirilmesi, dağınık görünümün önüne geçmeye yardımcı olur.
Ancak lavantada eski, odunsu bölümlere kadar sert budama yapmak doğru değildir. Budama sırasında yeşil sürgünlerin bulunduğu bölümlerde kalmak daha güvenli bir yöntemdir.
2. SARDUNYA
Balkonların en yaygın çiçeklerinden sardunya, yaz boyunca uzayan ve zayıflayan sürgünler oluşturabilir. Solmuş çiçeklerin ve sararan yaprakların düzenli olarak temizlenmesi bitkinin bakımını kolaylaştırır.
Aşırı uzayan sağlıklı sürgünlerin kontrollü biçimde kısaltılması da sardunyanın daha toplu bir görünüm kazanmasına yardımcı olabilir. Budamada temiz ve keskin bir makas kullanılması önem taşıyor.
3. PETUNYA
Petunyalar yaz aylarında bol miktarda çiçek açarken sezon ilerledikçe dalları uzayarak seyrek bir görünüm kazanabilir. Uzamış sürgünlerin kontrollü şekilde kısaltılması, uygun hava koşullarında yeni yan sürgünlerin gelişmesini destekleyebilir.
Kuruyan çiçeklerin düzenli olarak temizlenmesi de bitkinin bakımında uygulanabilecek yöntemlerden biri.
4. FESLEĞEN
Fesleğende doğru budama, yaprak üretiminin devam etmesi açısından önemli. Bitkinin uç bölümlerinin düzenli olarak alınması, yan dalların gelişmesini teşvik eder.
Özellikle çiçeklenmesi istenmeyen fesleğenlerde çiçek tomurcuklarının erken dönemde alınması, bitkinin enerjisini yaprak ve sürgün gelişimine yönlendirmesine yardımcı olur.
HER BİTKİYİ AYNI ŞEKİLDE BUDAMAYIN
Budama yapılırken bitkinin türü, yaşı ve mevcut durumu mutlaka dikkate alınmalı. Hastalıklı ve tamamen kurumuş dallar temizlenirken sağlıklı bölümlerde gereğinden fazla kesim yapılmaması gerekiyor.
Budama için yağışsız bir günün tercih edilmesi ve kullanılan makasın temiz olması da bitkiler arasında hastalık taşınması riskini azaltıyor.
Lavanta, sardunya, petunya ve fesleğende yaz sonu bakımı doğru yapıldığında bitkiler daha düzenli ve güçlü gelişim gösterebilir. Ancak “Eylül gelmeden mutlaka budanmalı” şeklinde tüm bölgeler için geçerli kesin bir tarih bulunmuyor; iklim ve bitkinin gelişim dönemine göre budama zamanı değişebiliyor.
