Türkiye’de yükselen kira fiyatlarının ardından ev bulmak kadar ev kiralayabilmek de zorlaştı. Son dönemde birçok kiracı, yüksek kira bedellerinin yanı sıra ev sahiplerinin koyduğu şartlarla da karşı karşıya kalıyor. “Sadece memura verilir”, “Bekâra ev yok”, “Evcil hayvan kabul edilmiyor”, “Kefil şart”, “Bir yıllık kira peşin” gibi talepler, kiralık konut arayan vatandaşların en çok şikâyet ettiği konular arasında yer alıyor.
Özellikle büyükşehirlerde kiralık konut arzının sınırlı kalması, ev sahiplerinin kiracı seçiminde daha katı kriterler uygulamasına neden olurken, sosyal medyada ve emlak platformlarında bu şartlara yönelik tartışmalar da büyüyor.
Ev sahiplerinin şartları her geçen gün artıyor
Kiralık ev ilanlarında son dönemde dikkat çeken şartlar arasında şunlar yer alıyor:
- Sadece kamu çalışanlarına kiralama yapılması
- Bekâr kiracıların kabul edilmemesi
- Evcil hayvan besleyenlere ev verilmemesi
- Düzenli ve belgelenebilir yüksek gelir talebi
- Kefil veya ek teminat istenmesi
- Birkaç aylık ya da bir yıllık kira bedelinin peşin talep edilmesi
- Kredi notunun sorgulanması
- Ailenin kaç kişi olduğunun öğrenilmesi
Bazı ilanlarda ise yalnızca belirli meslek gruplarına veya aile yapısına yönelik tercihlerin yer aldığı görülüyor.
Kiracılar tepkili
Konut arayan vatandaşlar, yalnızca kira bedelini karşılamanın yeterli olmadığını, birçok ilanda farklı şartlarla karşılaştıklarını belirtiyor. Özellikle evcil hayvan sahipleri ve bekâr çalışanlar, uygun konut bulmanın giderek zorlaştığını ifade ediyor.
Sosyal medya platformları ve şikâyet sitelerinde paylaşılan yorumlarda, bazı kiracı adayları onlarca evi aramalarına rağmen yalnızca ev sahibinin belirlediği kriterleri karşılamadıkları için olumsuz yanıt aldıklarını dile getiriyor.
Ev sahibi kiracısını seçebilir ancak ayrımcılık tartışma yaratabilir
Hukukçular, mülk sahibinin kiracısını seçme hakkı bulunduğunu belirtirken, ilanlarda kullanılan bazı ifadelerin ayrımcılık tartışmalarına yol açabildiğine dikkat çekiyor. Hukukçular, tarafların kira sözleşmesi öncesinde tüm koşulları açık şekilde konuşmasının ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları azaltacağını ifade ediyor.
Büyükşehirlerde rekabet arttı
İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere nüfusun yoğun olduğu şehirlerde kiralık konut talebi arzın üzerinde seyretmeye devam ediyor. Bu durum, ev sahiplerinin daha fazla aday arasından seçim yapmasına imkân tanırken, kiracıların ise daha fazla belge sunmak ve daha ağır koşulları kabul etmek zorunda kaldığını belirten değerlendirmeler yapılıyor.
Vatandaşlardan denetim ve şeffaflık çağrısı
Kiralık konut arayan vatandaşlar, ilanlarda tüm şartların açık şekilde belirtilmesini ve sonradan ek taleplerle karşılaşılmamasını istiyor. Özellikle peşin kira, yüksek depozito ve yanıltıcı ilanlara yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini savunan kiracılar, konut piyasasında daha şeffaf ve öngörülebilir bir sistem talep ediyor.
Hukukçulara göre kira piyasasında arzın artırılması, kayıt dışı uygulamaların azaltılması ve ilan süreçlerinin daha şeffaf hale gelmesi, hem ev sahipleri hem de kiracılar açısından daha dengeli bir piyasa oluşmasına katkı sağlayabilir.
