Aylar önce yayımlanan bir genetik çalışma, Neandertal erkekleri ile Homo sapiens kadınları arasındaki çiftleşmelerin daha yaygın olduğunu öne sürmüştü. Ancak yeni bir değerlendirme, bu bulgunun “tercih”, “aşk” ya da “romantik ilişki” olarak yorumlanmasının bilimsel verilerin ötesine geçtiğini savunuyor.
HABER MERKEZİ- Yaklaşık 50 bin yıl önce, iki insan türü aynı coğrafyalarda dolaşıyordu. Biri bugün bizim atalarımız olan Homo sapiens, diğeri ise çoktan tarih sahnesinden çekilen Neandertallerdi.
Peki karşılaştıklarında ne oldu?
Bilim dünyasının cevabı net: Birbirleriyle çiftleştiler. Çünkü bugün Avrupa ve Asya kökenli birçok insanın DNA’sında hala Neandertallerden gelen küçük gen parçaları bulunuyor.
Ama son dönemde ortaya atılan bir yorum, bu eski karşılaşmayı neredeyse bir “tarih öncesi aşk hikayesi” haline getirdi: Bazı genetik verilere göre başarılı üremenin Neandertal erkekler ile Homo sapiens kadınlar arasındaki eşleşmelerde daha sık gerçekleşmiş olması muhtemel mi?
İşte bilim insanlarının itiraz ettiği nokta tam da burası.
GENLER GEÇMİŞTEN MESAJ TAŞIYABİLİR AMA AŞK MEKTUBU YAZAMAZ
ScienceDaily’de yayınlanan araştırmaya göre, bazı Neandertal DNA parçalarının günümüz insanlarına nasıl aktarıldığını gösterebiliyor. Ancak DNA bize insanların birbirini neden seçtiğini, ilişkilerin nasıl yaşandığını ya da o dönemki insanların ne düşündüğünü anlatamıyor.
Araştırmacılar, aynı genetik tabloyu açıklayabilecek birçok ihtimal olduğunu söylüyor. Belki nüfus hareketleri etkiliydi, belki bazı gruplar diğerlerinden daha fazla çocuk sahibi oldu, belki de çevresel koşullar genlerin gelecek nesillere aktarılmasını değiştirdi.
Ancak “Neandertal erkekleri Homo sapiens kadınlarına aşık oldu” sonucu, bilimsel verinin çok ötesine geçiyor.
PEKİ BİZ NE BİLİYORUZ?
Bildiğimiz şey şu: Homo sapiens ve Neandertaller birbirinden tamamen kopuk iki dünya değildi. Aynı vadilerde yaşadılar, aynı kaynaklar için mücadele ettiler ve zaman zaman genlerini paylaştılar.
Bugün insan genomunun küçük bir bölümü, o eski karşılaşmaların hala içimizde taşıdığımız izlerini oluşturuyor.
Belki ortada bir aşk hikayesi vardı, belki de yoktu.
AFRİKA VE AVRUPA KARDEŞTİR
Neandertaller yaklaşık 400 bin yıl önce ortaya çıktı ve yaklaşık 40 bin yıl önce büyük ölçüde ortadan kayboldu. Modern insanlarla karşılaşmaları, insan evriminin en çok araştırılan başlıklarından biri.
Modern insanın Afrika dışındaki nüfuslarında genomun yaklaşık yüzde 1 ila 4’ü Neandertal kökenli DNA içeriyor. Bu genetik miras, yaklaşık 50 bin yıl önce Avrupa ve Batı Asya’da yaşayan Neandertaller ile Afrika’dan çıkan Homo sapiens topluluklarının birden fazla kez çiftleştiğini gösteriyor.
Bilim dergisi Science‘ta şubat ayında yayımlanan bir araştırma, günümüz insanının X kromozomundaki Neandertal DNA’sının dağılımını inceleyerek, türler arasındaki başarılı çiftleşmelerin ağırlıklı olarak Neandertal erkekleri ile Homo sapiens kadınları arasında gerçekleşmiş olabileceğini öne sürdü. Araştırmacılar bunu açıklayabilecek olası senaryolar arasında “eş tercihi” olasılığına da yer verdi.
Temmuz ayında yayımlanan değerlendirme yazısı ise bu bulgunun “eş tercihi” veya “romantik ilişki” olarak yorumlanamayacağını, DNA’nın yalnızca genetik aktarımı gösterdiğini vurguluyor.
Bu nedenle uzmanlar, özellikle insan evrimi gibi kamuoyunun ilgisini çeken konularda bilimsel makalelerin sansasyonel başlıklarla sunulmasının yanıltıcı olabileceği uyarısında bulunuyor.
