Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Şam’da Şara ile görüştü ve ikili birçok alanda anlaşma imzaladı. Ziyarette, Fransız yargısı tarafından el konulan devrik lider Beşar Esad’ın amcası Rıfat Esad’a ait 51 milyon avroluk varlığın Suriye’ye iade edilmesini öngören bir niyet beyanı imzalandı.
HABER MERKEZİ – Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron dün akşam Suriye’ye gitti. Macron, Suriye geçici hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed El Şara ile bugün yapacağı bazı görüşmeler öncesinde dün akşam buluştu ve Emevi Camii’ni birlikte ziyaret etti.
Macron, Şam Havalimanı’nda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani tarafından karşılandı.
MACRON ŞAM’I ZİYARET EDEN İLK AVRUPALI LİDER
Macron, Beşar Esad’ın iktidardan düştüğü Aralık 2024’ten bu yana Suriye’yi ziyaret eden ilk Avrupalı lider oldu.
Macron ziyaretine ilişkin sosyal medya hesabında şu açıklamayı yaptı:
“Suriye halkına Fransa’nın desteğini ifade etmek için geldim. Egemenliğini koruyan, çoğulcu yapısı içinde birlik içinde yaşayan ve komşularıyla barış içinde olan bir Suriye için. Gelin, birlikte istikrarın ve barışın yeni bir sayfasını açalım.”
BİRÇOK ALANDA ANLAŞMA İMZALAYAN MACRON: SURİYE’NİN ORTAĞI OLACAĞIZ
Macron, geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara ile birlikte Şam’daki Halk Sarayı’nda taraflar arasında düzenlenen yuvarlak masa toplantısına başkanlık etti. Suriye ile Fransa, yeniden imar, yatırım ve ekonomik işbirliği dahil çeşitli sektörleri kapsayan birçok iş birliği mutabakatı imzaladı.
Macron, Körfez ülkeleriyle ortaklık içinde Suriye’nin yeniden inşasını desteklemek üzere geniş kapsamlı ortak ekonomik komitelerin kurulacağını açıkladı.
Fransa’nın Suriye ile güven inşa etmeye hazır olduğunu vurgulayan Macron, ülkesinin enerji ve bankacılık sektörleri de dahil olmak üzere birçok alanda Suriye’nin ortağı olacağını ifade etti.
Macron, Suriye’nin “karşı karşıya bulunduğu zorluklara rağmen ülkeyle gerçek ortaklıklar kurmak için fırsatlar” bulunduğunu belirterek, “Her zaman Suriye halkının yanında olacağız” dedi.
RIFAT ESAD’IN 51 MİLYON AVRO’LUK VARLIĞI SURİYE’YE İADE EDİLİYOR
Ziyarette, Fransız yargısı tarafından el konulan devrik lider Beşar Esad’ın amcası Rıfat Esad’a ait mülk ve fonların yeni Suriye yönetimine iade edilmesini öngören bir niyet beyanı imzalandı.
Fransız mahkemeleri, 2021 yılında Rıfat Esad’ı Suriye devlet fonlarını aklayarak Fransa’da geniş bir gayrimenkul ağı kurmaktan suçlu bulmuş ve varlıklarına el koymuştu.
12 Ocak 2026 tarihinde Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) hayatını kaybeden Rıfat Esad’ın, 1982 Hama Katliamı’ndaki rolü ve yolsuzluk suçlamalarıyla anılan mirasının bir parçası olan 51 milyon avro, imzalanan bu anlaşmayla Suriye’nin yeniden imarı çalışmalarında kullanılmak üzere iade edilecek.
ŞARA: KAPSAMLI BİR YOL HARİTASI GÖRÜYORUM
Ortak basın toplantısında konuşan Şara, “Yeniden imar ve ortaklık için kapsamlı bir yol haritası görüyorum. Bu kapsamda; hava filomuzun yenilenmesi, havalimanlarımızın işletilmesi, hava seyrüsefer sistemlerinin modernizasyonu, karasularımızdaki enerji kaynaklarının araştırılmasından elektrik ve su şebekelerinin güncellenmesine, üniversite hastaneleri ve gıda sanayilerinden dijital altyapının ve medeni kayıt sisteminin modernizasyonuna kadar uzanan entegre bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.
MACRON: SURİYE’YE ÖZEL KUVVETLERLE DESTEK VERMEYİ PLANLIYORUZ
Macron ise Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü mümkün kılacak tüm şartların sağlanması gerektiğini vurguladı.
Macron, bölgede risklerin azaltılmasına katkı sağlayacak tedarik zincirleri ve enerji güzergahlarının oluşturulmasının mümkün olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı’nda yaşananların ve halen devam eden gelişmelerin alternatif yollar aranmasının önemini ortaya koyduğunu söyledi.
Macron, Fransa’nın Suriye ile güvenlik ve askeri işbirliğini yeniden kurmak için çalıştığını, bunun içinde IŞİD ve “terörist” gruplarla mücadelede özel kuvvetler desteği sağlama olasılığının da bulunduğunu söyledi.
MACRON VE ŞARA BUGÜN ‘GAYRİRESMİ’ GÖRÜŞECEK
Macron’un programında bugün yapılacak resmi toplantılar öncesinde Şara ile “gayri resmi” görüşmeler yer alıyor. Fransız Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Macron bugün Şara ile bir çalışma yemeğinde bir araya gelecek.
Fransa cumhurbaşkanı, geçen yıl Suriye’nin Alevi ve Dürzî kalbinde mezhepsel kan dökülmesinin ardından azınlıkları koruma şartının Şara’nın yerine getirmesini istiyor.
Fransa Cumhurbaşkanlığı’ndan bir yetkilinin Reuters’a yaptığı açıklamaya göre, Suriye’nin ancak çoğulculuğu tam olarak dikkate aldığı takdirde Fransa için bir ortak olabileceğini ve Fransa için bir tür münhasır gücün diğerinin yerini almasının söz konusu bile olamayacağını söyledi.
Bir diğer önemli konu ise IŞİD cihatçı grubuna karşı mücadele ve Suriye’deki Fransız cihatçıların durumu. Suriye geçen yıl uluslararası IŞİD karşıtı koalisyona katıldı.
Suriyeli diplomat ve Nexus MENA düşünce kuruluşunun kurucusu Bassam Barabandi, Macron’un ziyaretini “çok önemli” nitelendirdi ve bunun Fransa’nın Suriye politikasını, Kürt meselesi de dahil olmak üzere, “daha gerçekçi” hale getirmesini umduğunu dile getirdi.
ŞAM’DA PATLAMA, MACRON’DAN AÇIKLAMA
Macron’un kaldığı otele yakın bir bölgede sabah saatlerinde iki patlama meydana geldi. Suriye geçici hükümetinin açıklamasına göre, 4’ü polis 18 kişi yaralandı. Ancak saldırının failleri henüz belli değil.
Macron da patlamaların ardından sosyal medya hesabından şu açıklamayı yaptı:
“Hiçbir şey, Suriyeli kadınların ve erkeklerin tam anlamıyla egemen, güvenli, çoğulcu ve birlik içinde bir Suriye’de yaşama arzusunu bastıramayacaktır. Bu sabah Suriye’nin tüm çeşitliliğini temsil eden isimlerle bir araya geldim. Onlarda onuru, cesareti ve kararlılığı gördüm. Ziyaretim devam ediyor.”
×
FRANSA, DSG İLE ŞAM HÜKÜMETİ ARASINDA ARABULUCU
Bu arada Fransa, Suriye’de son bir yılda yaşanan kritik gelişmelerin de yakın taraflarından biri. Suriye geçici hükümetine bağlı güçlerin başta Halep olmak üzere birçok yerde Kürtlere yönelik saldırılara başlaması sonrasında Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile Suriye geçici hükümeti grupları arasında 2026’nın başında şiddetli çatışmalar yaşanmıştı. Çatışmalar, DSG ile geçici hükümet arasında 29 Ocak’ta varılan anlaşmayla sona ermiş ve ardından entegrasyon süreci başlamıştı. DSG yetkililerinin bildirdiğine göre, entegrasyon sürecinde arabulucu olan ve gelişmeleri denetleyen ülkelerden biri Fransa, diğeri de ABD.
DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi ve Rojava Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed, 16-24 Haziran tarihleri arasında birçok Avrupa ülkesini ziyaret etmişti ve bu ülkelerden biri de Fransa’ydı. Abdi ve Ahmed, Paris’te Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ve bazı yetkililerle bir araya gelmişti.
Abdi ve Ahmed, Avrupa turunu tamamladı | 5 ülkede diplomatik temaslarda bulundular
FRANSIZ ŞİRKETLERİ YENİDEN SURİYE PAZARINDA
Ziyaretin en dikkat çeken yönlerinden biri ise Macron’a eşlik eden ekonomi heyeti oldu.
Reuters’ın Fransız Cumhurbaşkanlığına dayandırdığı bilgilere göre heyette, enerji devi TotalEnergies‘in Üst Yöneticisi Patrick Pouyanné ile deniz taşımacılığı ve lojistik şirketi CMA CGM‘nin Üst Yöneticisi Rodolphe Saadé yer aldı. Her iki şirket de Suriye’nin yeniden inşa sürecinde yatırım ve ticaret fırsatlarını değerlendiren Fransız şirketleri arasında gösteriliyor. Diğer sektörlerden iş insanlarının da heyette yer aldığı belirtilse de isimleri resmi olarak açıklanmadı.
Intelligence Online, ziyaret öncesi yayımladığı haberde Airbus CEO’su Guillaume Faury ile Thales CEO’su Patrice Caine’in de heyete katılmasının beklendiğini yazmıştı. Ancak bu isimler teyit edilmedi.
Macron’un ziyareti, Fransa’nın Suriye’nin ekonomik toparlanmasında daha görünür bir rol üstlenme isteğini de ortaya koyuyor. Özellikle enerji altyapısının yeniden kurulması ve liman-lojistik yatırımları, Fransız şirketlerinin ilgi gösterdiği alanlar arasında bulunuyor.
Fransız şirketleri, 2011’de iç savaşın başlamasına kadar Suriye’de enerji, çimento, sanayi, turizm ve perakende sektörlerinde faaliyet gösteriyordu. Paris-Panthéon-Assas Üniversitesi’nin Fransız ekonomik diplomasi verilerine dayanan araştırmasına göre, 2010 yılı itibarıyla ülkede faaliyet gösteren 11 Fransız şirketi bulunuyordu. Aynı dönemde Fransız doğrudan yatırımları birkaç yıl içinde yaklaşık 10 milyon avrodan 400 milyon avroya yükselmişti.
Bu şirketler arasında öne çıkan Total (bugünkü TotalEnergies), Deyrizor ve Palmira çevresindeki petrol ve doğalgaz sahalarında Suriye Petroleum Company ile ortak üretim yürütüyordu. Lafarge ise Halep yakınlarındaki Celabiye’de ülkenin en büyük çimento fabrikalarından birini işletiyordu. Fransız sanayi gazları şirketi Air Liquide, sanayi tesislerine gaz tedarik ederken, Accor otelcilik sektöründe, Carrefour ise franchise modeliyle perakende alanında faaliyet gösteriyordu.
Nicolas Sarkozy döneminde Fransa ile Suriye arasındaki diplomatik yakınlaşmanın etkisiyle daha kapsamlı altyapı projeleri de gündeme gelmişti. Vinci‘nin Şam metrosu ve havalimanı projeleriyle, Bouygues ve Alstom‘un demiryolu yatırımlarıyla ilgilendiği, CMA CGM‘nin ise liman ve lojistik projeleri üzerinde çalıştığı biliniyordu. Ancak 2011’de başlayan iç savaş ve ardından uygulanan uluslararası yaptırımlar nedeniyle bu projelerin büyük bölümü askıya alındı, Fransız şirketleri de ülkeden çekildi.
Macron’un Şam ziyaretine enerji ve lojistik sektörlerinin en büyük Fransız şirketlerinin yöneticileriyle gitmesi, Paris’in Suriye’nin yeniden inşa sürecinde ekonomik olarak yeniden konumlanmak istediğinin en somut işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
×Suriye geçici hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed El Şara, 7 Mayıs 2025’te Fransa’ya gitmiş ve Paris’teki Elysee Sarayı’nda Macron ile görüşmüştü. Bu, Esad’ın devrilmesinin ardından iktidara gelen Şara’nın bir Avrupa ülkesine yaptığı ilk ziyaretti. Macron, Batı yaptırımlarının kaldırılması çağrısında bulunan önde gelen isimlerden biriydi ve yaptırımlar geçen yıl büyük ölçüde kaldırıldı.
Esad’ın devrilmesinin ardından daha önce El-Kaide ve IŞİD örgütleriyle bağlantılı olan Ahmed El Şara liderliğindeki Heyet-i Tahriri Şam (HTŞ) iktidara gelmişti. Türkiye ve bazı Arap ülkelerinin desteğini arkasına alan Şara, daha sonra Suriyeli mültecileri geri göndermek isteyen Avrupa ülkelerinin de desteğini almıştı. Şara, aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmüş ve Trump, yakın zamanda yaptığı bir açıklamada Şara’yı Suriye geçici Cumhurbaşkanlığı koltuğuna kendisi tarafından oturtulduğunu söylemişti.
Bazı değerlendirmelere göre, Macron’un ziyareti, 13 yıllık savaşın harap ettiği bir ülkeyi yeniden inşa etmeye çalışan ve Esad’ı dışlayan Batı ve Ortadoğu güçleriyle yakın ilişkiler kuran eski El Kaide komutanı Şara’nın yönetimindeki Suriye’nin jeopolitik dönüşümünün altını çiziyor.
