Çekya’da binlerce kamu yayıncılığı çalışanı, hükümetin kamu yayıncılarının finansman sistemini değiştirmeyi öngören planına karşı 24 saatlik greve çıktı.
HABER MERKEZİ – Çekya’da kamu yayıncılığı çalışanları, hükümetin ülkenin kamu yayıncılarının finansman modelini değiştirmeyi öngören planına karşı 24 saatlik greve başladı.
Çek Televizyonu ve Çek Radyosu çalışanlarının gerçekleştirdiği grev, Başbakan Andrej Babiš hükümeti ile kamu yayıncıları arasında aylardır süren gerilimde şimdiye kadarki en büyük eylem oldu. Çek Televizyonu grev komitesi üyesi Pavla Kubálková, düzenlemenin kamu yayıncılığı kuruluşlarının bağımsızlığına ilişkin güvenceler olmadan ve herhangi bir istişare yapılmadan hazırlandığını söyledi.
Geçen hafta hükümet tarafından onaylanan yasa tasarısı, lisans ücreti sistemini kaldırarak Çek Televizyonu ve Çek Radyosu’nun doğrudan devlet bütçesinden finanse edilmesini öngörüyor. Yayın kuruluşlarına göre değişiklikler, fiilen finansmanı 2008 seviyesine indirecek. Bu durumun Çek Radyosu’nun yıllık bütçesinde yaklaşık 14,3 milyon sterlin, Çek Televizyonu’nun bütçesinde ise yaklaşık 35,8 milyon sterlinlik kesintiye yol açacağı belirtiliyor.
Yöneticiler, bu kesintilerin yüzlerce kişinin işini kaybetmesine ve yayınlarda önemli kısıtlamalara neden olacağını ifade etti.
“BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ”
Kubálková, tartışmanın yalnızca bütçe meselesi olmadığını belirterek, doğrudan devlet bütçesinden finansmanın siyasi baskıya açık bir yapı oluşturacağı endişesini dile getirdi.
“Bizim için en önemli şey bağımsızlığın ve Çek Televizyonu ile izleyicileri arasındaki doğrudan ilişkinin korunması” diyen Kubálková, kamu yayıncılığını mevcut haliyle savunmaya devam edeceklerini söyledi. Endişeler, hükümet ortağı aşırı sağcı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi (SPD) partisinden milletvekili Josef Nerušil’in açıklamalarıyla daha da arttı. Nerušil, finansman sistemindeki değişikliklerin ilerleyen aşamada kamu yayıncılarının içeriklerinin de daha fazla denetlenmesine yol açması gerektiğini savundu.
Milletvekili, amaçlarının “yalnızca mali tarafı değil, içerik tarafını da kontrol etmek” olduğunu söyledi ve yayın kuruluşlarını siyasi tarafgirlikle suçladı.
HÜKÜMET İDDİALARI REDDETTİ
Kültür Bakanı Oto Klempíř ise düzenlemenin kamu yayıncılarının bağımsızlığını tehdit ettiği yönündeki eleştirileri reddetti. Klempíř, finansmanın devlet bütçesine aktarılmasının Çek Televizyonu ve Çek Radyosu’nun bağımsızlığında herhangi bir değişikliğe yol açmayacağını savundu.
Başbakan Andrej Babiš de editoryal bağımsızlığın tehlikeye girdiği yönündeki değerlendirmeleri kabul etmedi. Babiš, bir basın toplantısında kamu yayıncısı gazetecisine, “Tasarruf etmenizi istiyoruz ama etmiyorsunuz” dedi. Buna karşın Çek Televizyonu Başkanı Hynek Chudárek, düzenlemenin kurumun bazı bölümlerini “fiilen tasfiye edeceğini” söyledi.
Çek Radyosu Genel Müdürü René Zavoral da kesintilerin bölgesel haberciliği, çocuk programlarını ve yurtdışı muhabir ağını etkileyeceğini belirtti.
MUHALEFETTEN TEPKİ
Grev nedeniyle Çek Televizyonu’nun çocuk kanalı dışındaki tüm kanalları ile internet siteleri, dijital platformları ve sosyal medya yayınlarının etkileneceği açıklandı. Çek Radyosu da bazı istasyonlarını birleştireceğini ve yayın akışında değişikliğe gideceğini duyurdu. Charles Üniversitesi ve Masaryk Üniversitesi’nden medya çalışmaları profesörü Marína Urbániková, kamu yayıncılığında grevin Çekya için olağanüstü bir durum olduğunu belirtti. Muhalefetteki Hristiyan Demokrat Parti’den František Talíř ise düzenlemeyi “Çek Televizyonu ve Çek Radyosu’na doğrudan saldırı” olarak nitelendirdi.
Muhalefetteki Korsan Parti lideri ve eski Prag Belediye Başkanı Zdeněk Hřib de planın ülkeyi “devlet medyasının olduğu döneme geri götüreceğini” söyledi. Korsan Parti, düzenlemeyi Avrupa Komisyonu ile Avrupa Konseyi’nin Venedik Komisyonu’na taşıdı.
Uluslararası Basın Enstitüsü öncülüğündeki medya özgürlüğü kuruluşları da ortak açıklama yayımlayarak yasa tasarısının kamu yayıncılarını mali açıdan zayıflatabileceği ve Avrupa Medya Özgürlüğü Yasası’nı ihlal edebileceği uyarısında bulundu.
