Seçimlerin üzerinden 20 ay geçmesine rağmen KDP ile KYB arasındaki hükümet kurma krizi aşılmış değil. İki parti arasında arabuluculuk yaptığı kaydedilen Mele Bahtiyar, Kürdistan Bölgesi’ndeki anlaşmazlığın Bağdat’ın elini güçlendirdiğine dikkat çekti ve uyardı: “Sonunda ABD Kürtlerin temsilcisinin kim olduğuna bizzat karar verir.”
HABER MERKEZİ – Irak’ta parlamento seçimleri sonrasında aylarca süren politik krizlerin ardından Ali Zeydi Şii Koordinasyon Çerçevesi tarafından başbakan olarak belirlendi ve ABD’nin de destek verdiğini duyurduğu Zeydi 16 Mayıs’ta resmen göreve başladı.
Bamo Nouri yazdı | Irak’ın yeni Başbakanı Zeydi’ye yönelik umutlar neden yersiz?
KÜRDİSTAN BÖLGESİ’NDE HÜKÜMET AYLARDIR KURULAMADI
Irak’taki hükümet krizi bu şekilde aşılırken, öbür yandan Federe Kürdistan Bölgesi’nde 20 aydır hükümet kurma sorunu aşılamıyor. Bu durum, Saddam Hüseyin’in iktidardan düştüğü 2003’ten bu yana Kürdistan Bölgesi’nde yaşanan en uzun süreli siyasi kriz olarak değerlendiriliyor. Krizin ana nedeni ise Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında hükümetin nasıl kurulacağına ve bakanlıkların nasıl paylaşılacağına ilişkin devam edegelen görüş ayrılığı.
Farman Rashad yazdı | Kürdistan Bölgesi’nde benzeri görülmemiş yönetim krizi
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta yaşanan savaş, üç buçuk ayın ardından bu hafta ilan edilen mutabakat zaptı ile yeni bir aşamaya girdi ve bu durumun Irak dahil bütün bölgeyi etkilemesi bekleniyor. ABD’nin Irak’ta yönelik politika değişikliğine işaret eden gelişmeler de yaşandı.
IRAK’TA KRİZ AÇILDI, BARRACK KDP-KYB LİDERLERİYLE GÖRÜŞTÜ
ABD, Kasım 2025’teki seçimin ardından Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayı olarak duyurduğu Nuri el Maliki’ye İran yanlısı olduğu gerekçesiyle karşı çıktı ve aylarca süren krizin ardından Maliki geri çekildi ve Ali Zeydi başbakanlık koltuğuna oturdu. Bu gelişmeyi ABD de memnuniyetle karşılarken, öbür yandan son bir yıldır Suriye ve Türkiye’deki pek çok önemli gelişmede kritik roller oynayan ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi ve Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, 1 Haziran’da resmen Irak Özel Temsilcisi olarak da atandı.
Barrack, üç önemli görevi birlikte yürüteceğinin kesinleşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Trump’ın “güçlü liderler” siyasetine atıfta bulundu ve Irak, Suriye ve Türkiye için “aşiretsel, dini veya mezhepsel farklılıkları aşan” “tek bir düzen” mesajı verdi.
Barrack, 15 Haziran’da Irak’ın başkenti Bağdat’ı ziyaret etti ve burada Başbakan Ali Zeydi ile görüştü. Görüşmede pek çok ekonomi ve siyasi başlık ele alındı. Daha sonra yapılan açıklamada, Irak’ta faal olan İran yanlısı silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik kararlılık mesajı özellikle dikkat çekti.
Barrack, Bağdat’ta KYB liderleriyLe ve 16 Haziran’da ise Hewlêr’de KDP liderleriyle bir araya geldi ve bu görüşmelerde Kürdistan Bölgesi’nde devam eden hükümet kurma krizinin ele alındığı kaydedildi.
Zeydi, KDP ve KYB temsilcileriyle de görüştü | Barrack, Hewlêr’de Abdi ile bir araya geldi
MELE BAHTİYAR’DAN KRİTİK UYARILAR
Irak ve Federe Kürdistan Bölgesi’nde kritik gelişmeler yaşanırken, devam eden hükümet krizine yönelik bir uyarı da Kürt siyasetçi Mele Bahtiyar’dan geldi.
Hükümet kurma krizinin aşılması için KDP ile KYB arasında arabuluculuk yaptığı da ileri sürülen Kürt siyasetçi Mele Bahtiyar, Rûdaw televizyonuna konuştu.
Bahtiyar, Kürdistan Bölgesi’nde yaklaşık 20 aydır hükümetin kurulamaması ve parlamentonun etkin şekilde çalışamamasının temel nedeninin, KDP ile KYB arasındaki “derin güven krizi” olduğunu belirtti.
KDP ve KYB arasındaki ilişkinin özellikle eski Irak Cumhurbaşkanı ve KYB lideri Celal Talabani’nin ölümünün ardından farklı bir boyuta evrildiğini söyleyen Bahtiyar, “Bu iki partinin birbirleriyle olan ilişki anlayışı bozulmaya doğru gitti“ dedi ve tarafların hükümeti kurmaları halinde bile bunun stratejik bir uzlaşmanın değil, mevcut siyasi koşulların dayattığı geçici bir çözüm olacağını dile getirdi.
“KÜRTLERİN ORTAK TUTUM GELİŞTİRMEMESİ BAĞDAT’IN ELİNİ GÜÇLENDİRİYOR”
KDP ile KYB’nin Irak merkezi hükümetiyle ilişkilerinde de farklılıklar olduğuna işaret eden Mele Bahtiyar, bunun olumsuz sonuçları olabileceği konusunda da uyardı ve Kürt siyasi aktörlerin Bağdat karşısında “ortak bir dil geliştirememesinin” Kürdistan Bölgesi’nin pozisyonunu zayıflattığını söyledi.
Bahtiyar, Bağdat’ta ortak hareket etmeyi sağlayacak bir siyasi mutabakatın gerekli olduğunu belirterek, “Diğer taraflar KDP ve KYB’nin rakibi olarak Bağdat’a gidiyor, KDP ve KYB de kendi aralarında anlaşmazlıkla gidiyor. Sonuç olarak Bağdat, Kürdistan Bölgesi için olayların akışını bekler hale geldi” ifadelerini kullandı.
Mele Bahtiyar, Kürdistan Bölgesi’nin kurumsal yapısına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu ve bölgenin en büyük sorunlarından birinin halen anayasal bir çerçeveye sahip olmaması olduğunu söyledi.
Peşmerge güçlerinin, polis teşkilatının ve çeşitli kamu kurumlarının yıllardır tam anlamıyla birleştirilemediğini belirten Bahtiyar, bunun yönetimsel sorunları derinleştirdiğini vurguladı.
“ABD SONUNDA MUHATABINI SEÇEBİLİR”
ABD, Irak ve bölge ülkeleriyle ilişkilerde Kürtlerin geçmişe kıyasla “daha avantajlı bir konuma” geldiğini belirten Bahtiyar, Suriye’deki gelişmelerin de yeni bir siyasi sürecin önünü açtığını ifade etti.
Türkiye’de Kürt meselesine ilişkin sürecin sürdüğünü söyleyen Bahtiyar, “Durum Kürtlerin lehine değişiyor” görüşünü dile getirdi.
Hewlêr–Bağdat ilişkilerinin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bahtiyar, ABD’nin Irak’ta “güçlü ve birleşik bir devlet yapısını” desteklediğine dikkat çekti.
Washington yönetiminin birleşik ordu, “birleşik mali sistem ve güçlü merkezi kurumlar görmek istediğini” belirten Bahtiyar, Kürdistan Bölgesi ile Bağdat arasındaki sorunların çözümünün de bu nedenle önem taşıdığını söyledi.
KDP ve KYB’nin mevcut anlaşmazlıklarını aşamaması halinde “dış aktörlerin sürece daha fazla müdahil” olabileceğini ifade eden Bahtiyar, şöyle konuştu:
“Çözseler daha iyi olur. Ama çözmezlerse, bence sonunda ABD Kürtlerin temsilcisinin kim olduğuna bizzat karar verir. Durum oraya varmadan çözmeleri en iyisidir.”
ABD’nin böyle bir durumda seçim sonuçlarını, siyasi meşruiyeti ve yönetim kapasitesini dikkate alacağını bildiren Bahtiyar, “ABD seçimlerdeki çoğunluğa, o anki iktidar meşruiyetine ve başkentin kimin elinde olduğuna bakar” dedi.
