Peru, son 10 yıldaki 9’uncu devlet başkanını seçmek için dün bir kez daha sandık başına gitti. İlk veriler, aşırı sağcı Fujimori ile solcu Sanchez’i başa baş gösteriyor; kesin sonuçlar en az bir ay sonra açıklanabilecek.
HABER MERKEZİ – Peru’da dün başkanlık seçimi için sandıklar kuruldu. Şimdiye kadar açıklanan sonuçlar, aşırı sağcı Keiko Fujimori ile solcu Roberto Sanchez’i başabaş gösteriyor.
×Keiko, 1990-2000 yılları arasında iktidarda olan, 1992’de askeri darbeyle Peru Kongre’sini lağvederek otoriter rejime geçen, devlet destekli ölüm mangaları aracılığıyla özellikle sol kesimden çok sayıda kişinin infaz edilmesinde ve katliamların gerçekleştirilmesine yol veren, büyük yolsuzluk skandallarıyla gündeme gelen Alberto Fujimori’nin kızı.
Sanchez ise, Temmuz 2021’den Aralık 2022’ye kadar iktidarda kalabilen, sağcı eğilimlerin yüksek olduğu Kongre’yi feshetme girişimi nedeniyle görevden alınarak hapsedilen, işçi lideri eski Cumhurbaşkanı Pedro Castillo’nun yolunda gidiyor ve bu seçimde de Castillo gibi kırsal bölgelerden gelecek oylara güveniyor.
Peru’da dünkü başkanlık seçimlerinin kesin sonuçların açıklanmasının en az bir ayı bulabileceği kaydediliyor.
Reuters’ın aktardığına göre, anket şirketi Ipsos’un yaptığı hızlı bir sayım, Sanchez’in oyların yüzde 50,3’ünü alarak az farkla önde olduğunu, Fujimori’nin ise yüzde 49,7 oy aldığını gösteriyor. Sayım, ülke genelindeki sandık merkezlerinden temsili bir örneklemeyi kullanıyor ve resmi bir sayım olmasa da, önceki seçimlerde doğru bir gösterge olmuştu.
Ipsos’un hızlı sayımı, 2021 ve 2011’deki nihai sayımla eşleşti ve 2016’da yüzde 0,4’lük bir sapma olmasına rağmen doğru kazananı gösterdi.
Ipsos’un başkanı Alfredo Torres, sayımın teknik bir beraberliği yansıttığını ve kazananı belirlemek için tam bir sayım yapılması gerektiğini söyledi.
Peru’nun ONPE seçim kurulu, sayımın Temmuz ortasına kadar tamamlanacağını açıkladı.
Oyların yaklaşık yarısı sayılmışken, Fujimori şu anda oyların yüzde 52,65’ini, Sanchez ise yüzde 47,35’ini almış durumda.
Aşırı sağcı Fujimori’nin güçlü olduu başkent Lima’dan gelen oylar genellikle önce sayılıyor. Kırsal bölgelerden gelen oylar sayıldıkça Sanchez’in ivme kazanması bekleniyor.
PİYASALAR SANCEZ’İ ÖNGÖRÜYOR
Piyasalarda ise Latin Amerika’nın son dönemdeki sağa kayma eğilimini tersine çevirecek bir Sanchez zaferi ihtimali beklentisi var.
Şili, Arjantin, Kosta Rika ve Ekvador son seçimlerde sağcı başkanlar seçti ve Bolivya geçen yılki başkanlık seçimleriyle 20 yıllık sosyalist yönetime son verdi.
FUJIMORI SUÇLU BABASININ MİRASINA DAYANIYOR
Daha önce babasının otoriter, sert suç politikalarından kendini uzaklaştırmaya çalışan Fujimori, Nisan ayındaki ilk tur oylamayı babasının mirasına yaslanarak kazandı. Fujimori, babasının solcu Maoist gerillalara karşı mücadelesini, ülkenin şu anki organize suçla mücadelesine benzetti. Fujimori’nin babası daha sonra ağır insan hakları ihlalleri, katliamlar ve yolsuzluk nedeniyle 25 yıl hapse mahkum edildi ve 2024’te öldü.
Bu seçim, Fujimori’nin dördüncü başkanlık ikinci tur seçimi oluyor. 2021 seçimini Castillo’ya yaklaşık 45.000 oy farkla, yani yüzde 0,2’nin biraz üzerinde bir oranla kaybetmişti.
SANCHEZ REFORM SÖZÜ VERİYOR
Sanchez, Peru’nun başkenti Lima ve kırsal kesimlerde yaşayanlar arasındaki eşitsizliğe ve büyük sosyoekonomik uçuruma odaklanarak Castillo’nun zaferini tekrarlayabileceğini umuyor. Sanchez, yeni bir anayasa, maden imtiyazlarının yeniden düzenlenmesi ve kırsal bölgelere yapılan yatırımların artırılması da dahil olmak üzere iddialı bir reform gündemi sözü verdi.
Sanchez’in önerileri, ülkenin büyüyen kayıt dışı madencilik sektörü de dahil olmak üzere birçok kişide yankı buldu.
SON 10 YILDA 9’UNCU BAŞKAN SEÇİLECEK
Bu arada seçimde hangi aday kazanırsa kazansın, son beş yılda üç başkanı görevden alan parçalanmış bir Kongre ile de uğraşmak zorunda kalacak. Seçilecek kişi aynı zamanda Peru’da son 10 yıldaki dokuzuncu devlet başkanı olacak.
