Trump ile von der Leyen’in Temmuz 2025’te vardıkları “Turnberry Anlaşması” AP ve AB Konseyi tarafından kabul edildi. Trump, AB ülkelerine 4 Temmuz’a kadar süre vermiş ve aksi bir durumda gümrük vergilerini yüzde 25’e çıkarmakla tehdit etmişti.
HABER MERKEZİ – Avrupa Birliği (AB), ABD mallarına uygulanan ithalat vergilerini kaldırmaya yönelik yasa tasarısı üzerinde geçici bir anlaşmaya vardı. Bu, 2025 yazında AB ile ABD arasında varılan ticaret anlaşmasının önemli bir parçasıydı ve muhtemelen ABD’nin AB ürünlerine daha yüksek gümrük vergileri uygulamasını önleyecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
“Anlaşma onaylanmazsa tarifeler artacak” | Trump’tan AB’ye 4 Temmuz resti
27 Temmuz 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in İskoçya’daki Turnberry kentinde vardıkları anlaşmanın şartlarına göre, AB, ABD sanayi mallarına uygulanan ithalat vergilerini kaldırmayı ve ABD tarım ve deniz ürünlerine tercihli erişim sağlamayı kabul ederken, ABD de AB mallarının çoğuna yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulayacak.
Çerçeve anlaşmasının üzerinden neredeyse 10 ay geçtikten sonra, Avrupa Parlamentosu ve AB hükümetlerini temsil eden Avrupa Konseyi, AB gümrük vergisi indirimlerinin yürürlüğe girmesine izin verecek bir yasal metin üzerinde anlaştı.
Beş saat süren müzakerelerin ardından, Trump’ın anlaşmadan cayması durumunda tavizlerin askıya alınmasını sağlayacak güçlendirilmiş hükümler ve anlaşmayı yenilemek için yeni bir yasa çıkarılmadığı takdirde 2029 yılı sonunda sona erdirecek bir sonlandırma maddesi üzerinde de anlaşmaya varıldı.
AB içindeki anlaşmanın, yıllık 2 trilyon dolarlık mal ve hizmet alışverişiyle dünyanın en büyük ticaret ilişkisine göreceli sakinlik getirmesi bekleniyor. Bu anlaşma aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump’ın, Avrupalıların bu anlaşmayı 4 Temmuz’a kadar uygulamaması halinde AB otomobillerine yüzde 25 gümrük vergisi koymakla tehdit etmesinden iki hafta sonra tamamlandı.
AB, Trump’ın belirlediği 4 Temmuz tarihinden önce anlaşmayı tamamlayıp yürürlüğe koymayı hesaplıyor ve bunun için Avrupa Parlamentosu’nda nihai onay oylamasının Haziran ortasında yapılması bekleniyor.
Bu arada AP milletvekilleri, Trump’ın bu yılın başlarında Grönland konusunda savurduğu tehditlerin ardından anlaşmayı birkaç hafta boyunca askıda tutmuştu. Ayrıca, ABD Yüksek Mahkemesinin, Trump’ın iktidara dönüşünden bu yana Beyaz Saray tarafından uygulanan gümrük vergilerini yasa dışı ilan eden kararının ardından Washington’un yeni vergiler getirmesi üzerine anlaşmayı yeniden askıya aldılar.
ABD’den netlik talep eden AB parlamenterleri, AB Komisyonu’nun ABD’nin anlaşmadaki taahhütlerine uyacağı ve gümrük vergilerini, mutabakatta öngörüldüğü gibi, en fazla yüzde 15’le sınırlandıracağı güvencesini vermesinin ardından, AB üyesi devletleri temsil eden AB Güney Kıbrıs dönem başkanlığıyla müzakerelere başlamayı sonunda kabul etti.
AB-ABD İLİŞKİLERİNDEKİ KIRILGANLIK SÜRÜYOR
Euronews’ın yorumuna göre, AB-ABD ilişkileri kırılganlığını koruyor ve Brüksel’de, AB’nin diğer konularda Beyaz Saray’ın taleplerine uymaması halinde ABD yönetiminin gümrük vergilerini AB üzerinde siyasi baskı aracı olarak kullanmaya devam edebileceğine ilişkin kaygılar sürüyor.
Trump’ın iki hafta önce AB otomobillerine yönelik tehditleri, Başbakan Friedrich Merz’in İran savaşını eleştirmesi ardından Almanya’yı da hedef aldı.
Trump, Avrupa ülkelerinden defalarca Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak üzere bölgeye savaş gemisi göndermelerini istedi; NATO üyesi Avrupa ülkeleri ise bu çağrıya olumsuz yanıt verdi.
Ukrayna konusunda – Rus petrolü alımına izin veren yaptırım muafiyetinin ABD tarafından yakın zamanda uzatılması da dahil olmak üzere – birçok anlaşmazlık ile Trump’ın defalarca ayrılma tehdidinde bulunduğu NATO konusundaki görüş ayrılıkları, AB-ABD ilişkilerini germeye devam ediyor.
AP milletvekilleri dün akşam, Washington’un onay vermediği ek hükümler getirerek anlaşmaya bazı koşullar bağlamaya çalıştı ve bu yolla ABD’nin tepkisini göze aldı.
Turnberry Anlaşması uyarınca AB, 2028’e kadar Amerika Birleşik Devletleri’ndeki stratejik sektörlere 600 milyar dolar tutarında yatırım yapmayı ve 750 milyar dolar değerinde ABD enerji ürünü satın almayı da taahhüt etti.
VON DER LEYEN VE MERZ MEMNUN
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu’nda (AP) sağlanan uzlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Trump ile geçen yılın Temmuz ayında çerçeve anlaşma konusunda uzlaşan von der Leyen, sosyal medya hesabında şu açıklamayı yaptı:
“AB taahhütlerini yerine getirir. Avrupa Parlamentosu ve Konsey’in ABD’nin AB’ye yönelik endüstriyel ihracatında gümrük vergilerini azaltmaya yönelik ulaşılan anlaşmayı memnuniyetle karşılıyorum. Bu, AB-ABD Ortak Bildirgesi’ndeki taahhüdümüzü, söz verdiğimiz gibi, yakında yerine getireceğimiz anlamına geliyor. Şimdi eş-yasamacıları hızlı hareket etmeye ve süreci tamamlamaya çağırıyorum. Birlikte, istikrarlı, öngörülebilir, dengeli ve karşılıklı fayda sağlayan transatlantik ticareti güvence altına alabiliriz.“
AP’deki uzlaşmadan memnuniyet duyan bir diğer isim de Almanya Başbakanı Friedrich Merz oldu. İran’daki savaş nedeniyle Trump ile karşı karşıya gelen Merz, son gelişmeyi iyi haber olarak yorumladı ve ekledi: “Avrupa taahhütlerini yerien getiriyor. Şirketlerimiz için daha fazla güvenlik ve istikrar.”
