Bir dönem Türkiye’den gidenlerin en çok ilgi gösterdiği Balkan ülkeleri arasında yer alan Kuzey Makedonya, son yıllarda artan maliyetler nedeniyle eski cazibesini kaybetmeye başladı. Özellikle Üsküp’e yerleşen Türkiyelilerin sayısında dikkat çeken düşüş yaşandığı belirtiliyor. Uzun süre uygun yaşam maliyetleriyle öne çıkan ülke, son dönemde artan şirket ve sigorta giderleri nedeniyle daha temkinli değerlendiriliyor.
Özellikle şirket kurarak oturum alan yabancıların karşılaştığı sigorta giderlerinin ciddi şekilde yükseldiği ifade edilirken, işletme maliyetlerindeki artışın da birçok kişiyi zorladığı konuşuluyor. Daha önce Türkiye’ye kıyasla oldukça avantajlı görülen yaşam giderlerinin, kur farkının değişmesiyle birlikte önemli ölçüde arttığı belirtiliyor.
Geçmiş yıllarda TL’nin Makedon Denarı karşısında daha güçlü olması nedeniyle ülkede yaşam maliyetleri Türkiye’ye göre oldukça düşük kalıyordu. Ancak son dönemde kur dengesinin değişmesiyle birlikte bu avantaj büyük ölçüde ortadan kalktı. Bu durum özellikle kira, şirket giderleri ve günlük yaşam maliyetlerinde hissedilmeye başlandı.
Kuzey Makedonya’da kafe ve restoran fiyatlarının hâlâ Türkiye’ye göre daha uygun olduğu belirtilse de kira fiyatlarının büyük şehirlerle benzer seviyelere ulaştığı ifade ediliyor. Özellikle Üsküp’te merkezi bölgelerdeki kiraların son yıllarda ciddi şekilde arttığı konuşuluyor.
Öte yandan market, sebze ve meyve fiyatlarının ise birçok üründe Türkiye’nin üzerine çıktığı belirtiliyor. Uzmanlar, bunun temel nedenlerinden birinin ülkedeki üretim kapasitesinin sınırlı olması olduğunu ifade ediyor. İthal ürün oranının yüksek olması da fiyatları doğrudan etkiliyor.
Yaklaşık 5 yıl önce uygun maliyetli yaşam arayanların yoğun ilgi gösterdiği Kuzey Makedonya’ya yönelik bakışın son dönemde değişmeye başladığı belirtiliyor. Özellikle gelirini Türkiye’den veya farklı ülkelerden döviz bazlı elde eden kişilerin artık taşınma konusunda daha temkinli hareket ettiği ifade ediliyor.
YENİ ROTA BALİ Mİ ?
Son dönemde yurt dışında yaşam hayali kuranların radarına giren yerlerden biri de Endonezya’ya bağlı Bali Adası oldu. Özellikle sosyal medyada sık paylaşılan tropikal yaşam görüntüleri, düşük yaşam temposu ve dijital göçebe kültürü nedeniyle Bali’ye ilgi arttı. Ancak uzmanlar, Bali’nin dışarıdan göründüğü kadar ucuz olmadığını belirtiyor.
Bir dönem Kuzey Makedonya ve Balkan ülkelerini tercih eden bazı uzaktan çalışanların şimdi Bali’yi araştırdığı konuşuluyor. Özellikle dolar veya euro bazlı gelir elde eden kişiler için Bali’nin hâlâ avantajlı olabildiği ifade ediliyor. Kafe kültürü, ortak çalışma alanları ve tropikal iklim de adayı cazip hale getiren nedenler arasında gösteriliyor.
Bali’de özellikle Canggu, Ubud ve Seminyak bölgeleri dijital göçebelerin yoğunlaştığı noktalar arasında yer alıyor. Ancak son yıllarda bölgede kira fiyatlarının ciddi şekilde yükseldiği belirtiliyor. Özellikle yabancıların yoğun ilgi göstermesi sonrası villa ve daire fiyatlarında büyük artış yaşandığı ifade ediliyor.
Öte yandan market ürünleri, ithal gıdalar ve sağlık hizmetleri gibi bazı kalemlerin beklenenden pahalı olabildiği belirtiliyor. Uzun süreli yaşam planı yapanların vize kuralları ve sağlık sigortası giderlerini de detaylı şekilde araştırması gerektiği vurgulanıyor.
Bali’nin doğal güzellikleri ve sıcak iklimi nedeniyle hâlâ cazibesini koruduğu belirtilse de uzmanlar, sosyal medyada görülen “çok ucuz yaşam” algısının her bütçe için geçerli olmadığını ifade ediyor.
