Trump’ın Kongre’ye gerekçe sunması bekleniyor

ABD anayasasına göre savaş kararları Kongre’de alınır, Trump ise İran’a yönelik saldırıları “operasyon” olarak duyurdu ve Kongre onayından kaçındı. Ama operasyon için de 60 günlük süre vardı ve Trump’ın bugün İran’daki gidişatla ilgili bir gerçekçe sunması bekleniyor. İran ise ABD’yle müzakere teklifi taslağını arabulucu Pakistan’a iletti.

HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 8 Nisan’da ilan edilen ve ardından görüşmelerin çıkmaza girdiği ateşkes dönemiyle devam ediyor. ABD ve İran arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programı konusunda anlaşmazlık çıkmaza neden olmuş durumda. ABD Başkanı Donald Trump ise ABD Kongresi’ne gerekçe sunması gerekiyor.

Trump İran’a yönelik saldırıları savaş olarak değil operasyon olarak duyurmuştu. Savaş ilanı için Kongre’den onay alınması şarttı, ancak Trump operasyon diyerek bu onaydan kurtuldu. Ancak bu da sınırsız bir süre değil ve bugün Trump’ın savaşın gidişatına dair Kongre’ye bir gerekçe sunması bekleniyor.

Reuters haber ajansına göre, analistler ve kongre yardımcıları, Trump’ın Kongre’ye 30 günlük bir uzatma planladığını bildirmesini veya bu süreyi dikkate almamasını beklediklerini söylediler; yönetimi ise Tahran ile mevcut ateşkesin çatışmanın sonu anlamına geldiğini ileri sürüyor.

Ajansın haberinde ABD Kongresi’nde yaşanan bölünmeye dikkat çekiliyor. Buna göre, muhalefetteki Demokratlar anayasal bir hak olarak Kongre’nin savaş ilan etme hakkının yeniden teyit edilmesini istiyor, Cumhuriyetçiler ise Demokratları Savaş Yetkileri yasasını Trump’ı zayıflatmak için kullanmaya çalışmakla suçluyor.

Demokratlar, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana, Trump’ı ABD güçlerini geri çekmeye zorlamak veya Kongre’den onay almak için bir kaç kez karar tasarıları geçirmeye çalıştılar. Ancak Senato ve Temsilciler Meclisi’nde az farkla çoğunluğa sahip olan Cumhuriyetçilerin oylarıyla bu tasarılar reddedildi. Dün altıncı kez sunulan benzer mahiyetteki tasarı yine reddedildi.

ABD Anayasası, savaş ilan etme yetkisinin yalnızca Kongreye ait olduğunu, başkana ait olmadığını belirtir; ancak bu kısıtlama kısa süreli operasyonlar veya acil bir tehdide karşı koyma durumları için geçerli değildir.

1973 Savaş Yetkileri Kararı uyarınca, başkan bir askeri operasyonu yalnızca 60 gün süreyle yürütebilir; bu sürenin ardından harekâtı sona erdirmek için Kongre’den yetki alabilir veya “Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetlerinin güvenliğiyle ilgili kaçınılmaz askeri gereklilik” nedeniyle 30 günlük bir uzatma talep edebilir.

İran çatışması, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a hava saldırılarına başlamasıyla 28 Şubat’ta başladı. Trump, çatışmayı 48 saat sonra resmen Kongre’ye bildirdi ve 1 Mayıs’ta sona erecek 60 günlük süre başladı.

Reuters’e konuşan bir ABD yetkilisine göre, Trump dün İran’ı olası bir anlaşmaya zorlamak için yapılacak yeni askeri saldırı planları hakkında bilgilendirildi. Eğer çatışmalar yeniden başlarsa, Trump Kongre üyelerine 60 günlük bir süre daha başlattığını söyleyebilir; bu, Kongre’nin o zamanki Başkan Richard Nixon’ın vetosuna rağmen Vietnam Savaşı’na yanıt olarak Savaş Yetkileri yasasını geçirmesinden bu yana her iki partiden başkanların birçok kez başvurduğu bir yöntem.

Reuters’a göre, ayrıca Trump 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesi gerekçe göstererek, 1 Mayıs’ın son tarih olmadığı savunabilir. Savunma Bakanı Pete Hegseth dün Senato’da yapılan bir oturumda, 60 günlük sürenin ateşkes sırasında durduğunu söylemişti. Demokratlara göre ise savaş yetkileri yasasında böyle bir hüküm bulunmuyor.

İRAN, MÜZAKERE TASLAĞINI PAKİSTAN’A İLETTİ

İran resmi haber ajansı IRNA’nın haberine göre, İran, ABD ile müzakerelerde arabulucu olan Pakistan’a, 30 Nisan akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti. Haberde teklifin içeriğine ilişkin detay paylaşılmadı.