Trump, 15 günlük ateşkesin iki ülke arasındaki ‘görüşmeler sonuçlanana kadar’ uzatıldığını açıkladı. İran Meclis Başkanı Kalibaf’ın danışmanına göre, bu ABD’nin “sürpriz bir saldırı için zaman kazanma oyunu.” İran Hürmüz Boğazı’nda tankerleri hedef aldı. İslamabad’da beklenen ikinci tur görüşmeler belirsizliğini koruyor ve taraflar arasında gerilim artıyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İran hattında uzlaşılan geçici ateşkesin sona ermesine az bir süre kala ABD Başkanı Donald Trump, iki haftalık ateşkesi tek taraflı olarak uzattığını açıkladı. Trump’ın kararı, tarafları yeniden müzakere masasına döndürmek için yoğun diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde geldi.
ABD Başkanı bu açıklamasından saatler önce “bombalamayı beklediğini” söylemişti, daha sonra İranlı müzakereciler barış önerisi sunana kadar ateşkesi uzatacağını duyurdu.
‘TEKLİF SUNULANA KADAR ATEŞKESİ UZATIYORUM’
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“İran hükümetinin ciddi şekilde parçalanmış olması, beklenmedik bir durum değil. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Şehbaz Şerif’in talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif sunana kadar İran’a yönelik saldırımızı durdurmamız istendi. Bu nedenle, ordumuza abluka uygulamasına devam etme talimatı verdim ve diğer tüm hususlarda hazır ve yetenekli durumda kalacağız. Buna göre, teklifleri sunulana ve görüşmeler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatıyorum.”
‘HÜRMÜZ’Ü AÇARSAK İRAN’LA ASLA BİR ANLAŞMA OLMAZ’
Bu açıklamanın ardından sosyal medya paylaşımlarını sürdüren Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasını istemediğini, “itibarlarını korumak istediklerini” yazdı. Trump şu ifadeleri kullandı:
“İran, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasını istemiyor, açılmasını istiyor çünkü günde 500 milyon dolar kazanmak istiyorlar (ki bu da boğaz kapalıysa kaybedecekleri para demektir!).
Boğazı tamamen abluka altına aldığım (kapattığım!) için sadece ‘itibarlarını korumak’ istiyorlar. Dört gün önce insanlar bana gelip, ‘İran boğazın hemen açılmasını istiyor’ dediler. Ama bunu yaparsak, İran’la asla bir anlaşma olmaz, ülkelerinin geri kalanını, liderleri de dahil olmak üzere havaya uçurmadığımız sürece!”
‘İRAN NAKİT SIKINTISI ÇEKİYOR’
Paylaşımlarına devam eden Trump, şu ifadeleri kullandı: “İran mali olarak çöküyor. Hürmüz Boğazı’nın derhal açılmasını istiyorlar, nakit sıkıntısı çekiyorlar. Günde 500 milyon dolar kaybediyorlar. Askerler ve polisler maaşlarını alamadıklarından şikayet ediyorlar. SOS”
Bu açıklamalar, ABD-İran hattında karmaşık açıklamaların geldiği bir günün ardından yapıldı. Başkan Yardımcısı JD Vance’in İslamabad’a yapması beklenen ziyaret askıya alınmış, Trump ise sert söylemlerini artırarak ABD ordusunun “harekete geçmeye son derece hazır” olduğunu söylemişti.
İRAN: SÜRPRİZ SALDIRI İÇİN ZAMAN KAZANMA OYUNU
Trump’ın bu kararının ardından İran’dan da açıklama geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın kişisel danışmanı Mehdi Muhammedi, ateşkes uzatmasını “sürpriz bir saldırı için zaman kazanma oyunu” olarak niteledi ve “İnisiyatifi alma zamanı İran’a gelmiştir” dedi.
Muhammedi sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Kaybeden taraf şart dikte edemez. Kuşatmanın sürmesine askeri karşılık verilmelidir” ifadelerini kullandı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’a teşekkür ederek “Pakistan, çatışmanın müzakere yoluyla çözümü için samimi çabalarını sürdürecektir” dedi.
ATEŞKESİ UZATMAK İSTEMEDİĞİNİ SÖYLEMİŞTİ
Trump günün erken saatlerinde CNBC’ye yaptığı açıklamada, Tahran ile ateşkesi uzatmak istemediğini söylemiş ve ABD’nin güçlü konumda olduğunu, “harika bir anlaşma” elde edeceklerini savunmuştu. Trump daha önce yeni saldırı hedefleri arasında enerji santralleri ve diğer sivil altyapı tesislerinin de bulunduğunu açıklamıştı.
İran devlet televizyonundan dün yapılan açıklamada, “Şu ana kadar İran’dan hiçbir heyet İslamabad’ı ziyaret etmemiştir” ifadeleri kullanıldı. Kalibaf da Trump’ı, müzakere masasını “teslimiyet masasına çevirmeye çalışmakla” suçladı.
Sosyal medya paylaşımında, “Tehdit gölgesinde müzakereyi kabul etmiyoruz” diyen Kalibaf, İran’ın “sahada yeni kartlarını göstermeye hazırlandığını” söyledi.
ABD donanmasının İran limanlarına yönelik sürdürdüğü abluka, ikinci tur görüşmelerin düzenlenmesindeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor.
TRUMP ABLUKANIN SÜRMESİNE KARAR VERDİ
İran, müzakerelerin yeniden başlaması için ABD’nin ablukayı sona erdirmesi gerektiğini söylüyor. Ancak Trump ablukanın süreceğini belirtti.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA BİR TANKER GEMİSİNE SALDIRDI
ABD Başkanı Trump’ın ateşkesin uzatıldığını duyurmasının ardından Hürmüz Boğazı’nda İran’dan dikkat çekici bir saldırı haberi geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu sabah saatlerinde Umman açıklarında bir konteyner gemisine ateş açarak hasar verdi.
İngiliz ordusunun Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları merkezi, saldırının sabah 7:55 civarında boğazda gerçekleştiğini ve bir konteyner gemisini hedef aldığını bildirdi. Yapılan açıklamada, saldırıda kimsenin yaralanmadığı ve çevreye herhangi bir zarar verilmediği belirtildi.
İran’ın yarı resmi Fars ve Tasnim haber ajansları, Devrim Muhafızları’na yakın oldukları düşünülen kaynaklar, saldırıyı İngiltere Askeri-Muhalefet Örgütü’ne (UKMTO) atıfta bulunarak bildirdi.
Fars Haber Ajansı, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü “yasal olarak uyguladığını” ileri sürdü.
Bu arada, İran’ın saldırısı, ABD ordusunun geçen hafta sonu bir İran konteyner gemisine ateş açtıktan sonra gemiyi ele geçirmesinin ve Hint Okyanusu’nda İran’ın petrol ticaretiyle bağlantılı bir petrol tankerine baskın düzenlemesinin ardından geldi.
İRAN’IN BM TEMSİLCİSİ: ABLUKA KALKARSA PAKİSTAN’DA GÖRÜŞME YAPILIR
İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD’nin “deniz ablukasını” durdurmaya hazır olduğuna dair işaret aldıklarını ve ABD’nin ablukayı sona erdirmesi halinde bir sonraki görüşme turunun Pakistan’da yapılabileceğini belirtti.
ABD Başkanı Trump, ateşkesin uzatıldığını duyurmasına rağmen ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukasının süreceğini belirtmişti. Trump, ayrıca “‘İran boğazın hemen açılmasını istiyor’ dediler. Ama bunu yaparsak, İran’la asla bir anlaşma olmaz, ülkelerinin geri kalanını, liderleri de dahil olmak üzere havaya uçurmadığımız sürece!” demişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA BUGÜN İKİNCİ GEMİYE SALDIRI
İran Devrim Muhafızları’nın sabah saatlerinde Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye ateş açmasının ardından ikinci bir geminin de saldırıya uğradığı bildirildi. İngiliz ordusu Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları merkezi, ikinci gemiye kimin tarafından ateş açıldığını açıklamadı. Bu ikinci saldırıda, kargo gemisine ateş açıldığı ve suda durdurulduğu bildirdi. Gemide herhangi bir hasar tespit edilmediği de kaydedildi.
İRAN HÜRMÜZ’DE İKİ GEMİYE EL KOYDU
İran Devrim Muhafızları Donanması, Hürmüz Boğazı’nda ‘denizcilik ihlali yaptıkları’ gerekçesiyle iki gemiye el koydu. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nın haberine göre, MSC Francesca ve Epaminodes adlı gemilerin “gerekli izinler olmadan faaliyet göstermek” ve “seyir sistemlerini manipüle etmek” nedeniyle alıkonuldu. Ajansa bilgi veren donanma kaynakları, bu durumun deniz güvenliğini tehlikeye attığını ifade etti.
BEKAYİ: GEREKLİ ZEMİN OLUŞTUĞU SONUCUNA VARDIĞIMIZDA ADIM ATARIZ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ateşkesin uzatılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. İran’ın sahadaki gelişmeleri yakından izlediğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli tedbirleri alacağını belirten Bekayi, “İran Silahlı Kuvvetleri de her türlü tehdit ve saldırıya karşı ülkeyi korumak için hazır. Diplomasi ulusal çıkarların ve güvenliğin temin edilmesinin bir aracıdır. Bu aracı kullanmanın, İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız” diye konuştu.
