Araştırmacılar, Delhi’nin ağır hava kirliliğinin Kızıl Kale’de siyah kabuklar oluşturduğunu belirterek, “Zamanında korunmazsa ince taş işlemeler kalıcı olarak tahrip olacak” uyarısı yaptı.
HABER MERKEZİ – Hindistan’ın başkenti Delhi’deki ağır hava kirliliği, kentin en ikonik yapılarından biri olan 17. yüzyıldan kalma Kızıl Kale’nin duvarlarında “siyah kabuklar” oluşmasına yol açtı.
BBC’de yayımlanan bir araştırmaya göre, kirleticilerle kırmızı kumtaşı duvarların kimyasal etkileşimi sonucu oluşan bu tabakalar 0,05 ile 0,5 milimetre kalınlığa ulaşıyor ve korunmazsa kalenin ince taş işlemelerini tahrip edebilir.
İLK KAPSAMLI ÇALIŞMA
Hindistan ve İtalya’dan araştırmacıların yürüttüğü ve Heritage dergisinde haziranda yayımlanan çalışma, Kızıl Kale’nin hava kirliliğinden nasıl etkilendiğini kapsamlı biçimde inceleyen ilk araştırma oldu. 2021–2023 yılları arasında yapılan gözlemlerde, duvarlarda siyah kabuklanmanın yanı sıra kabarma ve dökülme belirtilerine de rastlandı.
TAJ MAHAL’DEN KIZIL KALE’YE
Dünyanın en kirli şehirlerinden biri olan Delhi’de hava kirliliği özellikle kış aylarında gündeme gelirken, tarihi yapılar üzerindeki etkileri de sık sık tartışılıyor. 2018’de Hindistan Yüksek Mahkemesi, su ve hava kirliliği nedeniyle Tac Mahal’in renginin sarıdan yeşilimsi kahverengiye döndüğünü belirterek acil koruma önlemleri alınmasını istemişti.
Araştırmacılar, Kızıl Kale’nin hassas mimari detaylarının korunabilmesi için zamanında müdahale gerektiğini vurguluyor. Çalışmada, “Siyah kabuk oluşumu genellikle ince bir tabakayla başlar ve bu aşamada temizlenebilir. Ancak ilerledikçe taş yüzeylerde kalıcı tahribata neden olur” denildi.
Öneriler arasında taş yüzeylere koruyucu madde ya da özel kaplamalar uygulanması yer alıyor. Bilim insanları, gecikilmesi hâlinde kalenin simgesel işlemelerinin geri dönülmez şekilde zarar görebileceği uyarısını yapıyor.
