Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 2019’da Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını altı yıl sonra onayladı. Mısır ve İsrail karara karşı çıkarken Yunanistan ve Avrupa Birliği de anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu savunuyor.
HABER MERKEZİ- Türkiye ile Libya arasında Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını öngören anlaşma, bölgesel gerilimi yeniden gündeme taşıdı. Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim’de anlaşmayı oybirliğiyle onaylamasının ardından Mısır ve İsrail, kararı reddettiklerini açıkladı.
AFP‘nin haberine göre, Mısır Dışişleri Bakanlığı, mutabakatın kendi deniz yetki alanlarındaki egemenlik haklarını ihlal ettiğini savunarak anlaşmanın hukuki geçerliliğini tanımadığını bildirdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı ise anlaşmanın bölgedeki müttefiklerinin egemenlik haklarına zarar verdiğini ileri sürdü ve Türkiye’yi Doğu Akdeniz’de istikrarsızlığa yol açmakla suçladı.
Libya parlamentosundan Ankara’ya yeşil ışık 6 yıl sonra deniz anlaşmasına onay
Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlığın merkezinde yalnızca deniz sınırları değil, doğal gaz arama ve çıkarma faaliyetleri ile deniz ulaşım hatları üzerindeki hak iddiaları da bulunuyor.
MISIR VE İSRAİL NEDEN KARŞI ÇIKIYOR?
Mısır, anlaşmanın kendi ilan ettiği deniz sınırlarıyla ve münhasır ekonomik bölge üzerindeki haklarıyla çeliştiğini öne sürüyor. Kahire yönetimi, mutabakatın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde yer alan deniz yetki alanlarının hakkaniyet temelinde belirlenmesi ilkelerine aykırı olduğunu savunuyor.
İsrail’in itirazı ise Doğu Akdeniz’deki daha geniş güç dengesiyle bağlantılı. İsrail yönetimi, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’yle yakın ilişkilerini sürdürüyor ve Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin girişimlerini bu ülkelerin çıkarları açısından değerlendiriyor.
Yunanistan da 20 Ekim’de yaptığı açıklamada anlaşmayı hukuka aykırı ve geçersiz saydığını duyurmuştu.
Atina, Türkiye ile Libya’nın deniz sınırlarının bu şekilde belirlenmesi için gerekli coğrafi koşulları taşımadığını savunuyor.
Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Komisyonu başkanları da mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve deniz hukukuyla bağdaşmadığını belirtti.
TÜRK DIŞ İŞLERİ BAKANI: SİYASETEN MEŞRU
Dış İşleri Bakanı Hakan Fidan, Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını kabulüne ilişkin, anlaşmanın hem hukuki hem de siyasi açıdan son derece meşru olduğunu belirtti.
AA’ya konuşan Fidan, anlaşmaya tepki gösteren ülkelere ilişkin “Bunların biz neden tepki gösterdiğini de biliyoruz. Bazıları tepki göstermeleri gerektiği için tepki gösteriyorlar. Bazılarının gerçekten bu konuyla ilgili stratejik problemleri var. Ama bu, gerek hukuksal açıdan gerek siyasal açıdan son derece meşru bir anlaşmadır. Bunu tartışmaya gerek yok” ifadelerini kullandı.
