İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında kurulan Mekke Savunma İttifakı’na katılabileceklerini söyledi. Ancak Mekke Anlaşması, İran destekli Yemen’deki Husilere karşı ortak savunma hedefi nedeniyle sık sık tartışılıyor.
HABER MERKEZİ – İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan Mekke Anlaşması hakkında dikkat çeken bir açıklama geldi.
Al Jazeera’nın sorularını yanıtlayan Pezeşkiyan, Mekke Anlaşmasıyla kurulan ittifakın Müslüman ülkeler arasındaki iş birliğini güçlendirebileceğini söyledi. Pezeşkiyan, “Bu, önemli bir adım. Müslümanlar birleşmeli. Bu süreçte yer almaya hazırız. Eğer Müslümanlar bir araya gelirse, öncelikle şunu bilmeliyiz ki, bu anlamda Arap, Türk ve İran kimliklerine dayalı bölünmeler sona erecektir” ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan, Mekke İttifakı’nın İslam dünyasındaki ayrılıkların azaltılması ve ortak hedefler doğrultusunda hareket edilmesi için fırsat oluşturabileceğini ifade etti.
Ancak Tahran’ın Mekke İttifakı’na hangi şartlarda katılabileceği ve girişimin somut hükümlerinin neler olabileceği konularında henüz bir netlik bulunmuyor.
MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI: YEMEN VE İRAN’DAKİ GELİŞMELERLE İLGİLİ
Pezeşkiyan’ın Mekke Anlaşması ile kuruluşu ilan edilen Mekke Savunma İttifakı hakkındaki görüşleri beklenmeyen bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Türkiye ve Pakistan’ın 7 Ağustos’ta Suudi Arabistan ile imzaladıkları Mekke Anlaşması, ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve düşük gerilimle de olsa hala devam eden savaş sonrasındaki bölgesel gelişmeler çerçevesinde ele alınıyor.
Bazı değerlendirmelere göre, Mekke Anlaşması, İran’ın Yemen, Irak, Lübnan, Filistin, Suriye ve Bahreyn’de uzun yıllardır kurmaya çalıştığı Şii İttifakı’na bir alternatif arayışı ve ABD ile savaşın ardından yeni bir bölgesel Sünni blokun oluşturulması hedefleniyor.
Nitemin Mekke Anlaşması imzalandıktan sonra en çok İran’daki savaşın bir cephesi olarak öne çıkan Yemen’deki gelişmelerle tartışılıyor. Yemen’de Suudi Arabistan’ın desteklediği hükümet güçleri ile İran destekli Husi milisleri arasında 2014’te başlayan ve ülkenin iki ayrı güç arasında bölünmesiyle sonuçlanan savaş, yüzbinlerce kişinin ölümüne yol açmış ve 2022’de fiili ateşkesle durmuştu. Ancak İran’daki savaşın ardından Yemen’de gerilim yeniden tırmandı ve Temmuz ayından bu yana Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti güçleri ile İran destekli Husiler arasında yeniden şiddetli çatışmalar yaşanıyor.
Eylül ayı başında Husilerin Hürmüz Boğazı’ndan sonra küresel petrol ticareti açısından kritik önemde olan bir diğer boğazı, Babu’l Mendeb’i kontrol etmesiyle Yemen’deki savaş şiddetlendi. Suudi Arabistan ve Yemen hükümet güçleri Ekim ayı başında boğazın kontrolünü Husilerden geri aldı, ancak Husiler hala Suudi Arabistan için en önemli tehdit olmaya devam ediyor.
Husiler boğazı kaybetti: Çatışmalar sürüyor
Babu’l Mendeb Boğazı çevresinde devam eden gerilim İran ile yakından ilişkilendiriliyor. Husilerin yeniden hareketlenmesinin doğrudan İran’ın isteği olduğu belirtiliyor. Buna karşılık Husilere yönelik Ekim ayı başındaki hava saldırılarında Pakistan, Suudi Arabistan güçlerine destek sundu, ayrıca Suudi Arabistan’a asker konuşlandırmış durumda. Türkiye’nin de Suudi Arabistan’a asker gönderip göndermeyeceği tartışılıyor. Mekke Anlaşması, üç ülkeden herhangi birinin saldırıya uğraması durumunda ortak savunmayı taahhüt ediyor. Mekke Anlaşması’nın yakın zamanda Meclis’e getirilmesi ve onaylanması bekleniyor. Bundan sonra Türkiye’nin Suudi Arabistan’a askeri desteğinin olup olmayacağı netleşebilecek.
Türkiye, Pakistan, S. Arabistan toplantısı | Askeri kuvvetlerin S. Arabistan’a sevkine onay
