Rusya ile Ukrayna savaşı beşinci yılında sürüyor. Trump’ın enerji ateşkesi hamlesi karşılık bulmadı, taraflar karşılıklı saldırılarda bulundu. Trump bir kez daha Zelenskiy’yi sert çıktı ve Rusya ile yeni anlaşmaların sinyalini verdi. ABD desteği zayıflayan Zelenskiy ise, AB liderlerinden Trump’ın baskısına ve Putin’in saldırılarına karşı destek arıyor.
HABER MERKEZİ – Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş beşinci yılında devam ediyor. Yüzbinlerce insanın yaşamını yitirdiği savaşın sonlandırılmasına yönelik çabalardan hala bir sonuç çıkmazken, ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu enerji ateşkesi de karşılık bulmadı.
Enerji ateşkesi başlamadan bitti | Trump baskıyı artırdı, Zelenskiy geri adım atmıyor
Rusya’nın Ukrayna’daki enerji altyapısına yönelik süren saldırılarına karşılık olarak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılara yeniden başlayacaklarını duyurdu.
Dün gece saatlerinde Rusya ve Ukrayna karşılıklı olarak enerji altyapısını hedef alan saldırılar gerçekleştirdi. Trump ise bir kez daha Ukrayna’yı suçladı.
Trump Putin ile anlaştı, Zelenskiy’e sert çıktı: ‘Yeni başkan vakti’
×İran’da savaşın yol açtığı küresel petrol krizi nedeniyle ABD’deki ara seçimler öncesinde destek kaybettiği belirtilen Trump, çareyi Rusya ile dizel anlaşmasında arıyor ve bu nedenle Zelenskiy’e Putin’in şartlarını kabul etmesi için baskı yapıyor. ABD-Ukrayna ilişkilerindeki yeni gerilim, savaşın gidişatını etkiliyor.
Trump 10 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yaptı ve ardından dizel yakıt anlaşmasını duyurdu.
Bir gün sonra ise, 11 Ekim’de Trump bu kez Ukrayna ve Rusya’nın birbirlerinin enerji altyapılarına yönelik saldırılar gerçekleştirmeyecekleri konusunda ateşkes anlaşmasına vardıklarını duyurdu.
Bu ateşkes duyurusu Ukrayna ve Avrupa ülkelerini şaşırttı; öbür yandan Rusya’dan da olumlu bir karşılık bulmadı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise, Trump’ın ateşkesle ilgili açıklamasının ardından “Haberim yok ama hazırız” dedi.
Bu gelişmeler ABD ile Ukrayna arasında gerilime yol açtı. Rusya’ya karşı Ukrayna’nın müttefiği olan ABD, Donald Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine gelmesiyle farklı bir siyaset izlemeye başladı. Trump, savaşın sonlandırılması için devam eden girişimlerde Rusya yanlısı bir eğilim sergilemek ve bu nedenle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in olası bir çözüm için Ukrayna’dan istediği tavizleri desteklemekle suçlanıyor.
Trump’ın Putin ile görüşmesi ve enerji ateşkesini ilan etmesinin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i barış istememekle suçlaması ve Ukrayna’nın yeni başkan edinme vaktinin geldiğini söylemesi, ABD-Ukrayna arasındaki çelişkileri artırdı.
Ukrayna’nın Rusya’ya karşı savaşta son bir yılda insansız hava araçlarıyla sağladığı denge de Trump’ın açıklamalarının ardından sarsıldı. Milyarder iş insanı ve Trump’ın müttefiki Elon Musk’a ait uydu teknolojisi Starlink hizmetinin Ukrayna’nın insansız hava araçları için kısıtlandığı ortaya çıktı. Reuters haber ajansı bu kısıtlamanın bizzat Beyaz Saray’da kararlaştırıldığını duyurdu. Bu, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı askeri hareketliliğini ve operasyonel kabiliyetini zor duruma düşüren bir gelişme oldu.
Zelenskiy, Trump’ın son açıklamalarından hareketle önemli bir müttefiklerini kaybettiklerini söyledi.
RUSYA UKRAYNA’YI BİR KEZ DAHA VURDU
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’nın Odessa Limanı’na askeri yük taşıyan bir kuru yük gemisi ile Odessa bölgesindeki bir lojistik merkezini vurduklarını bildirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rusya ordusunun, gece boyunca Ukrayna’nın liman altyapı tesislerine ve Ukrayna ordusu için kullanılan gemilere insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenlemeye devam ettiği belirtildi.
Odessa bölgesindeki Teplodar yerleşim biriminde bulunan, Ukrayna ordusunun ihtiyaçları için askeri ve çift amaçlı yüklerin depolanmasında kullanılan “Blum” lojistik merkezinin hedef alındığı aktarılan açıklamada, ayrıca Odessa Limanı’na askeri yük taşıyan bir kuru yük gemisinin de seyir halindeyken vurulduğu ifade edildi.
Son saldırılarda Rusya’nın ayrıca Harkiv şehrine düzenlediği insansız hava aracı saldırılarında 3 kişi öldü; Polonya sınırındaki Volyn bölgesine düzenlenen saldırılar ise 370 bin kişi elektriksiz kaldı. Özel enerji sağlayıcısı DTEK’in X kanalında yaptığı açıklamaya göre, Rus saldırıları sırasında Ukrayna’nın başkenti Kiev’de acil durum elektrik kesintileri uygulandı.
Bakanlığın bir diğer açıklamasında, dün yerel saatle 20.00’den bugün saat 08.00’e kadar Rus hava savunma sistemlerinin başta Moskova ve çevresinde olmak üzere, farklı bölgelerde 644 Ukrayna İHA’sını imha ettiği bilgisi paylaşıldı.
Bu arada Ukrayna’nın Moskova’nın güneydoğusunda bulunan ve Rus başkentine petrol sağlayan bir rafineriyi vurduğu bildirildi.
TRUMP RUSYA İLE DAHA DA YAKINLAŞIYOR, ZELENSKIY’İ SUÇLUYOR
Son gelişmeler üzerine Trump’tan yeni açıklamalar geldi. Trump, Ukrayna’nın Moskova’daki petrol rafinerisine saldırımasını sert sözlerle eleştirdi, ancak Rusya’nın saldırılarına değinmedi. Trump, Newsmax haber kuruluşuna verdiği röportajda, Zelenskiy’i kast ederek, “Yaptığı tek şey dünya petrol fiyatlarını yükseltmek. Bence bu bir rezalet” dedi.
Bu arada Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel anlaşmasının ardından yeni adımların gündemde olduğu belirtiliyor. Reuters haber ajansına konuşan bir ABD yetkilisi Trump yönetiminin Rusya da dahil olmak üzere çeşitli ülkelerden petrol ve petrol ürünleri taşıyan “gölge filo” gemilerine uygulanan yaptırımları hafifletmeyi değerlendirdiğini söyledi.
AB LİDERLER ZİRVESİ’NDE ZELENSKIY AĞIRLANIYOR, YENİ DESTEK GÜNDEMDE
Avrupa Birliği (AB) liderleri, dünden beri Brüksel’de devam eden zirvede bugün Ukrayna’ya destek, savunma, deniz güvenliği, Orta Doğu’daki gelişmeler ve göç konularını görüşecek.
AB liderleri, bugünkü zirvede Zelenskiy’i desteklemeye hazırlanıyor. AB, Ukrayna için en zor anlardan birinde, füzelerin ve insansız hava araçlarının Ukrayna şehirlerine yağdığı ve ABD’nin Kiev’e istihbarat paylaşımını ve silah desteğini geri çekebileceği endişelerinin yaşandığı bir dönemde Zelenskiy’i Brüksel’de ağırlıyor.
Zelenskiy zirveye vardığında, “Bu savaşı mümkün olan en kısa sürede bitirmek istiyoruz. Rus tarafından bu savaşı bitirmeye hazır olduklarına dair şu an herhangi bir sinyal görmüyoruz, bu yüzden kışa hazırlanmalıyız” dedi.
Zelenskiy, “Kış paketi sadece enerji değil, aynı zamanda hava savunması ve finansmanı da içeriyor,” dedi ve Ukrayna’nın bu yılın geri kalanı ve 2027 için ihtiyaçlarını görüşeceğini sözlerine ekledi.
Zelenskiy bu ayın başlarında Reuters’e verdiği demeçte, Ukrayna’nın bu yılki 27 milyar dolarlık askeri harcama açığını kapatmasını sağlayacak ve 2027’nin başlarında savaşmaya devam etmek için gerekli insansız hava araçlarını sipariş etmesine olanak tanıyacak bir planı Avrupalı ortaklarıyla kabul ettiğini söylemişti.
Ancak Maliye Bakanı Sergii Marchenko geçtiğimiz günlerde Ukrayna’nın gelecek yıl için hâlâ 32,6 milyar dolarlık finanse edilmemiş bir bütçe açığıyla karşı karşıya olduğunu ve bunun müttefiklerden gelecek tahmini 40 milyar dolarlık doğrudan askeri yardımı içermediğini söyledi.
AB liderleri Trump’ın Putin ile vardığı dizel yakıt anlaşmasına tepki gösterirken, aynı zamanda İran savaşı sonrasında yükselen enerji fiyatlarıyla da boğuşuyor; bu durum, zirvenin ilk gününde üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarını ortaya çıkarmıştı.
Hollanda Başbakanı Rob Jetten, “Ukrayna’ya yeni mali destek sözü vermeye istekli ülke sayısından memnun değilim. Ancak yakında birçok ülkenin daha fazla askeri destek sözü verdiğini göreceğiz. Bugün daha çok Zelenskiy ile ortaya çıkan karmaşık diplomatik durumla nasıl başa çıkılacağı ve kışı nasıl atlatacağımız hakkında konuşmakla geçecek” dedi.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky birlikte Brüksel’deki AB liderler zirvesinde gazetecilere açıklamalarda bulundu. Costa, “Ukrayna’ya desteğimizi çekmenin zamanı değil. Rusya’ya uygulanan yaptırımları hafifletmenin zamanı değil. Desteğimizi artırmanın, baskımızı artırmanın zamanı” dedi.
Costa, Zelensky’e “Bize güvenebilirsiniz” derken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de “Bir şey kesinlikle açık; Rusya savaşı durdurmadığı sürece hiçbir yaptırımı kaldırmayacağız” diye ekledi.
PUTİN BATILI ŞİRKETLERİNİN MAL VARLIKLARINA EL KOYUYOR
Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını küçümseyen ve “özellikle önemli bir şeye yol açmadıklarını” iddia eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, öbür yandan Ukrayna’yı destekleyen Avrupa ülkelerine yönelik yeni bir hamle yaptı.
Rusya, AB’nin Ukrayna’ya verdiği desteğe misilleme olarak, Fransız, Alman, İsveç ve Hollanda şirketlerinin yerel varlıklarına el koyma ve bunları atanan geçici yönetime devretme girişiminde bulundu.
Reuters’ın bildirdiğine göre, ABD merkezli ambalaj grubu Sonoco tarafından satın alınan eski Avrupa metal ambalaj şirketi Eviosys’in Rusya’daki varlıkları da listede yer aldı. Rusya geçen ay da Nestle’ye karşı benzer bir adım atmıştı.
Kremlin daha önce, yabancı firmalar üzerinde kontrol sağlamaya yönelik bu tür önlemlerin AB ülkelerinin “doğrudan savaş meydanındaki düşmanlıklara” katılımına bir yanıt olduğunu ancak bunların “geri alınabilir” olduğunu duyurmuştu.
Avrupa şirketlerine karşı yapılan son hamle, Zelenskiy’nin Cuma günü yapılacak AB zirvesindeki konuşmasından önce ve ABD’nin Avrupa’da dondurulmuş bazı Rus varlıklarının kontrolünü ele geçirmeye çalışabileceğine dair haberlerin ardından gündeme geldi.
Rusya, AB’yi savaşa karşılık olarak yaklaşık 210 milyar euro (238 milyar dolar) değerindeki devlet varlıklarını dondurmakla ve Avrupa ile Batı ülkelerindeki Rus şirketlerine ait varlıkları hedef almakla suçluyor.
