ABD ile İran arasındaki savaş düşük gerilimle sürüyor ve odak noktası yine Hürmüz Boğazı. ABD boğazda kontrolü sağladığını iddia ediyor, ancak İran’ın gemilere saldırılarında artış var. Sadece dün 6 gemi vuruldu, Temmuz’dan bu yana en fazla saldırı da Ekim’de gerçekleşti.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş yedi ayı geride bıraktı ve hala bir çözüm bulunabilmiş değil. Eylül ayında gerçekleşen BM 81. Genel Kurulu toplantısı vesilesiyle New York’ta yapılan görüşmelerde İran’ın sunduğu teklife dair de henüz bir ilerleme kaydedilmedi.
ABD yanıt verdi, gözler İran’da | New York çıkmazı
ABD ile İran arasında düşük seviyede devam eden gerilimin odağında ise, savaşın ve diplomatik görüşmelerin seyrini büyük oranda belirleyen Hürmüz Boğazı bulunuyor.
×Savaşta ve diplomaside Hürmüz Boğazı: Bu koz kime kaybettirecek?
Savaştan önce küresel petrol ürünü ihracatının yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nda ABD ile İran arasında devam eden gerilim, küresel çapta büyük kayıplara yol açmış durumda. Büyük ölçüde ekonomileri petrol ticaretine bağlı olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Irak ise, Hürmüz Boğazı’nda yaşananlardan doğrudan etkileniyor.
ABD, İran, Körfez ülkeleri ve enerji ithalatçıları | İran’daki savaş ekonomik yıkım getirdi
Hürmüz Boğazı ile ilgili ABD ve İran arasında süren ihtilaf, yedinci ayını geride bırakan savaşın da çıkmaza girmesine yol açtı. İran boğazda yeni bir statüko oluşturmaya ve gemi geçişlerinden ücret almaya çalışıyor. ABD ise savaştan önce olduğu gibi bundan sonra boğazın açık kalmasını şart koşuyor. Taraflar, halihazırda boğazla ilgili bu tutumlarından geri adım atılmasını tıkanan görüşmelerin yeniden başlamasının ön koşulu olarak ortaya koyuyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb | Husiler boğazda: ABD-İran savaşında dengeler sarsıldı
İRAN GEMİLERİ HEDEF ALIYOR: EKİM AYINDA SALDIRILAR DAHA DA ARTTI
ABD Başkanı Donald Trump son haftalarda Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü ele geçirdiklerini ve petrol ihracatının yeniden başladığını sık sık dile getiriyor. Ancak İran bunun doğru olmadığını ileri sürüyor.
Bununla birlikte İran, son günlerde boğazdan geçen tankerlere yönelik saldırılarını artırmış durumda. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve uluslararası deniz güvenliği kaynaklarının verilerine göre, 5 Ekim-12 Ekim döneminde Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 14 saldırı, saldırı girişimi ve engelleme vakası kaydedildi.
ABD’nin ablukasına karşılık İran, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik adımlar atarken, Tahran’ın onaylamadığı güzergahları kullanan gemilere yönelik tehditlerini de yoğunlaştırdı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, bu güzergahlardan geçen gemilerin hedef alınacağı uyarısında bulundu.
İranlı yetkililer ayrıca, seyrüsefer ve kimlik tespit sistemlerini kapatarak boğazdan geçmeye çalışan gemilerin düşman olarak değerlendirileceğini ve bu gemileri hedef alacağını açıkladı.
UKMTO ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun açıklamalarından elde edilen veriler, ABD ile savaşın yeniden başladığı temmuz ayından itibaren ticari gemilere yönelik eylemlerin belirgin biçimde arttığını gösteriyor.
Temmuz ayında Hürmüz Boğazı’nda geçiş kısıtlamalarının sertleşmesiyle birlikte tanker ve kargo gemilerine yönelik en az 12 saldırı kaydedildi.
Ağustos ayında BAE’nin Füceyre ve Umman’ın Sohar açıklarında demirleyen tankerler ile LNG tankerleri de dahil olmak üzere füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirilen saldırılarda en az 10 gemi hedef alındı.
Eylül ayında ise ay genelinde tırmanan füze ve İHA saldırıları sonucunda saldırıya uğrayan gemi sayısı 18’e yükseldi.
Eylül ayında ABD ve bölgesel müttefikleri, dev ham petrol tankerlerinin (VLCC) doğrudan Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaparken hedef olma riskini azaltmak amacıyla lojistik taktik değişikliğine gitti.
ABD ve Körfez ülkeleri, Eylül başlarında “gemiden gemiye” olarak adlandırılan ve büyük tankerler yerine Körfez ülkelerinin limanlarından küçük gemilerle petrolü taşıyıp daha sonra güvenli bölgede büyük tankerlere aktarılması yöntemini benimsedi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve Körfez ülkelerinin bu esnekliğine karşı askeri stratejisini güncellerken, ABD koordinesinde yürütülen bu küçük gemi trafiğini ve gemiden gemiye aktarma operasyonlarını “yasa dışı petrol kaçakçılığı ve Hürmüz ablukasını delme girişimi” olarak niteleyerek Basra Körfezi’ndeki bazı ikmal gemilerini, römorkörleri ve küçük tonajlı tankerleri de vurmaya başladı.
Ekim ayının ilk 12 gününde ise şimdiden 18’den fazla ticari gemi hedef alınırken, sadece 12 Ekim’de 6 geminin vurulduğu raporu verildi. Bu gemilerden 5’i Hürmüz Boğazı’nda, biri Umman’ın Sohar demirleme bölgesi yakınında saldırıya uğradı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu gemilerden bazılarının “güvensiz” güzergahta “yasa dışı” şekilde seyir halindeyken deniz mayınlarına çarparak patlamalara maruz kaldığını bildirdi.
