Türkiye’nin Fethiye-Kaş ile Kuzey Ege’de iki deniz alanını milli park ilan etmesi, Ankara ile Atina arasındaki deniz yetki alanları tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Yunanistan, kararların kendi yetki alanlarına uzandığını savunurken; Türkiye, çevre koruma girişimlerinin deniz sınırı ve egemenlik tartışmalarına hukuki sonuç doğuramayacağını belirtiyor.
HABER MERKEZİ- Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de iki yeni deniz milli parkı ilan etmesi, Yunanistan’ın tepkisine yol açtı. Cumhurbaşkanı kararıyla oluşturulan Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı Muğla ile Antalya arasındaki deniz alanını, Kuzey Ege Deniz Milli Parkı ise Çanakkale ve Gökçeada açıklarını kapsıyor.
Yunanistan’ın Kathimerini gazetesi haberinde, Atina, Türkiye’nin kararlarını yakından izlediği ve Ankara’nın çevre koruma amacıyla attığı adımların deniz yetki alanları tartışmasından bağımsız değerlendirilmediğini yazdı.
Yunan hükümeti ve Dışişleri Bakanlığı çevreleri, Türkiye’nin ilan ettiği parkların Türk karasularının dışına çıkarak uluslararası sulara ve Yunanistan’ın iddia ettiği deniz yetki alanlarına uzandığını savunuyor. Atina’ya göre bu tür tek taraflı kararlar, çevre koruma gerekçesiyle bölgede yeni bir fiili durum yaratma amacı taşıyor.
Türkiye ise farklı bir hukuki çerçeve çiziyor. Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın Ege ve Doğu Akdeniz’de balıkçılığa yönelik tek taraflı kısıtlamalar getirmesine ilişkin nisan ayında yaptığı açıklamada, 6 deniz milinin ötesindeki alanlarda Yunanistan’ın yetkisi bulunmadığını savunmuştu. Ankara, deniz yetki alanlarına ilişkin tek taraflı uygulamaları kabul etmediğini bildirmişti.
MEİS YİNE TARTIŞMANIN MERKEZİNDE
Gazete Oksijen‘de yer alan habere göre, Atina’daki değerlendirmelerde özellikle Meis (Kastellorizo) öne çıkıyor. Türkiye kıyılarına yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki ada, iki ülkenin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları tartışmasının en kritik noktalarından biri.
Yunanistan, Fethiye-Kaş parkının Meis çevresindeki deniz alanlarına uzanmasının adanın deniz yetki alanlarının etkisini sınırlamaya yönelik bir adım olduğunu düşünüyor. Ankara’nın yaklaşımında ise Türkiye ana karasının kıyı uzunluğu ve coğrafi konumu öne çıkıyor.
Bu nedenle çevre koruma amacı taşıyan deniz parkları, iki ülkenin yıllardır çözemediği kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge (MEB), adaların deniz yetki alanlarına etkisi ve egemenlik tartışmalarının içine çekiliyor.
DENİZ PARKLARI YENİ BİR TARTIŞMA DEĞİL
Gerilim aslında Türkiye’nin son kararlarıyla başlamadı. Yunanistan, Temmuz 2025’te Ege ve İyon Denizi’nde iki deniz parkı ilan etmişti. Ankara o dönemde de kapalı ve yarı kapalı denizlerde çevre koruma gibi konularda kıyıdaş ülkelerin işbirliği yapması gerektiğini belirterek Yunanistan’ın tek taraflı adımlarının deniz yetki alanları konusunda hukuki sonuç doğuramayacağını açıklamıştı.
Atina ise kendi deniz parklarını çevre ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik politikalarının parçası olarak savunuyor. Yunanistan, 2026’da Güney Ege’deki yeni deniz parkı düzenlemesini de ilerletti; hükümet, deniz alanlarının yüzde 30’unu koruma altına alma hedefi doğrultusunda hareket ettiğini belirtiyor.
SIRADA “MAVİ VATAN” DÜZENLEMESİ VAR
Gerilimin önümüzdeki aylarda yeniden tırmanabileceği başlıklardan biri ise Türkiye’de hazırlanmakta olan “Mavi Vatan” bağlantılı deniz yetki alanları düzenlemesi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, haziran ayında Yunan mevkidaşı George Gerapetritis ile görüşmesinde TBMM gündemindeki deniz yetki alanlarıyla ilgili düzenlemenin Türkiye’nin ulusal mevzuatı olduğunu söyledi. Düzenlemenin sonbaharda Meclis’e gelmesi bekleniyor.
Atina’da ise düzenlemenin Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’deki tezlerini iç hukuka taşıyıp taşımayacağı tartışılıyor. Yunanistan’ın 2025’te açıkladığı deniz mekansal planlamasına Türkiye’nin itirazı da bu gerilimin önemli başlıklarından biri.
