18 Kasım 2026 Nûmedya24
Köşe Yazısı

İklim krizinde yaşlanmak

Ecehan Balta İki gün önce 14. İzmir Ulusal İleri Yaş Sempozyumu’na katıldım. “Isınan Dünyada Yaşlanmak: Küresel Isınma, İklim Krizi ve Afetler” başlıklı konuşmaya hazırlanırken birbirinden ayrı tartışmaya alıştığımız iki büyük dönüşümün giderek aynı hikâyenin parçaları haline geldiğini düşündüm. Dünya ısınıyor, dünya nüfusu yaşlanıyor. Türkiye de aynı anda hem ısınıyor hem yaşlanıyor.

Ecehan BALTA

İki gün önce  14. İzmir Ulusal İleri Yaş Sempozyumu’na katıldım. “Isınan Dünyada Yaşlanmak: Küresel Isınma, İklim Krizi ve Afetler” başlıklı konuşmaya hazırlanırken birbirinden ayrı tartışmaya alıştığımız iki büyük dönüşümün giderek aynı hikâyenin parçaları haline geldiğini düşündüm. Dünya ısınıyor, dünya nüfusu yaşlanıyor. Türkiye de aynı anda hem ısınıyor hem yaşlanıyor.

Bu iki eğilimin kesişiminde iklim krizi artık yalnızca çevre politikalarının konusu değil. Emeklilik sisteminden barınmaya, sağlık hakkından bakım emeğine, kent planlamasından enerji yoksulluğuna kadar uzanan son derece somut bir toplumsal adalet meselesi haline geliyor.

Son yılların sıcaklık verileri yönün ne kadar açık olduğunu gösteriyor. 2015-2025 arasındaki on bir yıl, küresel ölçekte kaydedilen en sıcak on bir yıl oldu. Türkiye’de 2025’in ortalama sıcaklığı 1991-2020 ortalamasının 1,2 derece üzerindeydi; Temmuz 2025 son 55 yılın en sıcak temmuzu olarak kayıtlara geçti ve Silopi’de 50,5 derece ölçüldü. Aynı yıl yağışlar normalin yüzde 27,6 altında kaldı.

Dolayısıyla mesele birkaç sıcak yaz yaşamamız değil. Sıcaklık rejimi değişirken su rejimi, tarımsal üretim, gıdaya erişim, enerji ihtiyacı, çalışma koşulları, kent yaşamı ve sağlık riskleri de değişiyor.

Türkiye hızla yaşlanıyor. 65 yaş ve üzerindeki nüfusun toplam nüfus içindeki payı 2007’de yüzde 7,1 iken 2025’te yüzde 11,1’e çıktı. Önümüzdeki dönemde iklim krizi ile yaşlılık arasındaki ilişki, küçük bir nüfus grubunun özel sorunu değil, toplumun giderek daha geniş bir kesimini ilgilendiren yapısal bir mesele olacak.

YAZININ TRAMAMI İÇİN TIKLAYIN

İlgili Haberler

Akın Olgun yazdı

“Bir Başkadır”dan kalan birkaç şey

Yüzleşmek istemediğimiz şeylerin çalan kapı ziline belki de bu yüzden “kim o” diyecek cesareti bulamıyoruz. Belki de gerçeğe bu kadar kapalı, yalana ve demagojiye bu kadar gönüllü oluşumuzun nedenleri buralarda saklıdır. Başkasının cesaretini övüp bir o kadar ondan korkan olmayı, başkasının güce karşı itirazını alkışlayıp bir o kadar itiraz edenden nefret etmeyi başaran yanımız nasıl da hem güçlü hem de zayıf.

Faik Bulut yazdı

Rojavalı Kürt araştırmacı yazar Sihanuk Dibo’nun Öcalan’a dair değerlendirmesi

"Günümüzde maruz kalıp tanık olduğumuz yönelmeler eleştiri değil; planlı programlı hedef alma faaliyetleridir. Burada da ince bir ayrım yapmak durumundayız: Bilinçli hedef alanlar ile sözlü saldırıları bilinçsizce nakledenler! Nakilciler (söz taşıyıcılar) bilerek yahut bilmeyerek şu yahut bu kesimlerin yıkıcı gündemlerinin tehditkâr fikirlerine hizmet etmekteler. Kimileri de kişisel kazanımlar elde etmek için böyle yaparlar; bu tutumları geçici olmakla birlikte içten pazarlıklıdır. Belki de şu özdeyişin kapsamına girerler: Kâfirin fikrini nakleden de kâfirdir."

Akın Olgun yazdı

“Uzayan nişanın davulu çalmaz”

86 milyonluk ülkeye korku ve hukuksuzluk vaat eden bir yönetimin, kendi iç krizlerini yönetmesi olası görünmüyor. Korku ve hukuksuzluk sessizliği sağlayabilir elbette ama biriken öfkeyi ve iç konuşmaların huzursuzluk sendromunu engelleyemez. Dolayısıyla, önünde iki seçenek var: İlki, hukuksuzluğu, baskıyı ve zoru kullanarak, korkuyu araçsallaştırmaya devam etmek. İkincisi, demokratik açılımlarla, toplumun nefes alacağı alanlar açarak, yeni anayasa ve süreç başlığından hareketle, toplumu yarına dair umutlu kılmak.

Akın Olgun yazdı

“Bir Başkadır”dan kalan birkaç şey

Yüzleşmek istemediğimiz şeylerin çalan kapı ziline belki de bu yüzden “kim o” diyecek cesareti bulamıyoruz. Belki de gerçeğe bu kadar kapalı, yalana ve demagojiye bu kadar gönüllü oluşumuzun nedenleri buralarda saklıdır. Başkasının cesaretini övüp bir o kadar ondan korkan olmayı, başkasının güce karşı itirazını alkışlayıp bir o kadar itiraz edenden nefret etmeyi başaran yanımız nasıl da hem güçlü hem de zayıf.

Faik Bulut yazdı

Rojavalı Kürt araştırmacı yazar Sihanuk Dibo’nun Öcalan’a dair değerlendirmesi

"Günümüzde maruz kalıp tanık olduğumuz yönelmeler eleştiri değil; planlı programlı hedef alma faaliyetleridir. Burada da ince bir ayrım yapmak durumundayız: Bilinçli hedef alanlar ile sözlü saldırıları bilinçsizce nakledenler! Nakilciler (söz taşıyıcılar) bilerek yahut bilmeyerek şu yahut bu kesimlerin yıkıcı gündemlerinin tehditkâr fikirlerine hizmet etmekteler. Kimileri de kişisel kazanımlar elde etmek için böyle yaparlar; bu tutumları geçici olmakla birlikte içten pazarlıklıdır. Belki de şu özdeyişin kapsamına girerler: Kâfirin fikrini nakleden de kâfirdir."

Anasayfa