14 Kasım 2026 Nûmedya24
Köşe Yazısı

14 maddede faşizm: Umberto Eco

Volkan Yaraşır Yıl 1933, Mayıs ayının 10’u, Berlin opera alanına kamyonlarla K. Marx, J. London, S. Freud, A. Gide gibi bir çok yazarların binlerce kitabı getirilip yığılır, kitaplardan koca bir tepe oluşturulur, tören havası içinde üstlerine dökülen benzinle kitaplar ateşe verilir. Her şey, bir ritüel gibi son derece disiplinli şekilde, çığlıklar atarak yerine getirilir.

Volkan YARAŞIR

Yıl 1933, Mayıs ayının 10’u, Berlin opera alanına kamyonlarla K. Marx, J. London, S. Freud, A. Gide gibi bir çok yazarların binlerce kitabı getirilip yığılır, kitaplardan koca bir tepe oluşturulur,  tören havası içinde üstlerine dökülen benzinle kitaplar ateşe verilir. Her şey, bir ritüel gibi son derece disiplinli şekilde, çığlıklar atarak yerine getirilir. Bu kitap yakma törenine marşlar eşliğinde binlerce Nazi katılır. Olanlar bir toplu ayine benzer. Aslında Berlin’e ve Almanya’ya zifiri bir karanlık çökmektedir. Yaşanan tarihin bir kırılma anıdır.

Faşist salgını somutlayan bu töreni Nazi kültür ve propaganda bakanı J. Goebbels esrik bir halde karşılar, kitapların yanarken çıkardığı ışığın “yeni bir çağa ışık tuttuğunu” söyler. Kısa bir zaman sonra yok etme ve çalışma kampı olarak faaliyet yürütecek toplama kampları kurulur. Naziler kampları, İngilizlerin Güney Afrika’da Boer Savaşları’nda kurdukları toplama kamplarından esinlenerek hayata geçirirler.

Alman tekelci burjuvazinin kâr açlığına, faşizm bir ölüm endüstrisi ve köle işçilik sistemi kurarak hizmet eder. Başta Almanya olmak üzere Nazi işgal bölgelerinde toplama kamplarının sayısının 2500’ün üzerinde olduğu tahmin ediliyor.  Bu ölüm kampları için birçok kampın komutanlığını yapmış Nürnberg Mahkemeleri’nde Holokost faili olarak yargılanan ve idam edilen, Rudolf Hoess şöyle der: “Vücutların yanmasından çıkan koku bütün bölgeye sindiği için çevredekiler Auschwitz’de insanların imha edildiğini pekala biliyorlardı.’’

YAZININ TAMAMI İÇİN TIKLAYIN

İlgili Haberler

Akın Olgun yazdı

“Uzayan nişanın davulu çalmaz”

86 milyonluk ülkeye korku ve hukuksuzluk vaat eden bir yönetimin, kendi iç krizlerini yönetmesi olası görünmüyor. Korku ve hukuksuzluk sessizliği sağlayabilir elbette ama biriken öfkeyi ve iç konuşmaların huzursuzluk sendromunu engelleyemez. Dolayısıyla, önünde iki seçenek var: İlki, hukuksuzluğu, baskıyı ve zoru kullanarak, korkuyu araçsallaştırmaya devam etmek. İkincisi, demokratik açılımlarla, toplumun nefes alacağı alanlar açarak, yeni anayasa ve süreç başlığından hareketle, toplumu yarına dair umutlu kılmak.

Faik Bulut yazdı

ABD iç ve dış politikasında seçim sonrası muhtemel değişiklikler

... Irak-Suriye hattındaki yabancı enerji şirketlerinden birine arka çıkan emlakçı tüccar Tom Barrack’ın da azli mümkündür. Esasen kendisinin geçen hafta Suriye geçici Başkanı Ahmed Şara’yı eleştirmesi, Alevi, Dürzi ve Kürtlere yönelik siyasetinden hoşnut kalmaması ve Suriye’ye yatırım yapmanın kazançlı olmadığını söylemesi dikkat çekici olmalıdır. Barrack’ın bir eliyle Şara’nın ensesine tokat vurması, diğer eliyle külahını düzeltmesi hayra alamet olmasa gerek!

Doğu Ergil yazdı

Devlet aklı ile iktidar çıkarı arasındaki gerilim olabilir mi?

Bir ülkede devlet kurumları belirli bir siyasal kadronun devamlılığına bağımlı hâle gelirse, iktidar değişikliği olağan bir demokratik süreç olmaktan çıkarak kurumsal bir belirsizlik kaynağına dönüşebilir. Bu durumun iki sonucu vardır: İktidar, kendi devamlılığını devletin istikrarıyla özdeşleştirme eğilimine girebilir. Buna ilâveten, devlet kurumları, görevlerini yerine getirirken hukuktan çok siyasal beklentileri gözetmeye başlayabilir.

Sedat Ulugana yazdı

Zilan'da katliamdan sonra: Kayyum, sürgün ve gasp edilen bir memleket

Oysa Zilan'ın tarihini yazmak, yalnız öldürülenlerin izini sürmek değildir. Sağ kalanların başına gelenleri, sürgünde doğan ve büyüyen çocukları, yirmi yıl sonra harap köylerine dönen aileleri, el değiştiren arazileri ve yasak bölge ilan edilen bir memleketin yeni sahiplerini de araştırmak gerekir. Çünkü 1930 yazında Zilan'da yaşanan katliam, geride kalan Kürtlerin hayatını belirleyen uzun bir sürecin başlangıcı olmuştu.

Anasayfa