Korsika’nın özerklik talebi neden Fransa’yı böldü?
Senato reformu reddetti, dört yıllık müzakere çıkmaza girdi
Fransa’da Korsika’ya özerklik tanınmasını öngören anayasa değişikliği Senato’dan geçmedi. Adanın kendi yasalarını belirleme yetkisi, Korsikacanın statüsü ve tarihsel kimliğin anayasal tanınması üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Peki Korsika ne istiyor, Paris neden itiraz ediyor ve dört yıllık müzakereler neden sonuçsuz kaldı?
Güler YILDIZ
HABER MERKEZİ- Fransa’da Korsika’nın siyasi statüsüne ilişkin tartışma, 26 Ekim’de Senato’da yapılan oylamayla yeni bir çıkmaza girdi. Korsika’ya Fransa Cumhuriyeti içinde özerklik tanınmasını öngören anayasa değişikliği teklifi, 134'e kabule karşı 181 oyla reddedildi. Oylamada 25 senatör çekimser kaldı.
Dört yıldır Fransa hükümeti ile Korsikalı siyasi temsilciler arasında yürütülen görüşmelerin sonucunda hazırlanan uzlaşmanın geleceği de bu kararla daha da belirsiz hale geldi.
Senato’daki sağ çoğunluk, Ulusal Meclis’ten geçen metnin önemli hükümlerini değiştirdi. Korsika’nın kendine özgü tarihsel, dilsel ve kültürel bağları bulunan bir ada topluluğu olarak tanımlanması metinden çıkarıldı. Adanın bazı ulusal yasaları kendi koşullarına göre uyarlamasına imkan verecek yetkiler de sınırlandırıldı.
Özerklik yanlıları, üzerinde uzlaşılan metindeki bu değişikliklerin metni tamamen illevsizleştirdiğini savunarak müzakere sürecinden çekildiklerini duyurdu.
Ancak Fransa hükümeti onlarla aynı kanaatte değil: Senato’da alınan kararın özerklik fikrinin reddi anlamına gelmediğini söylüyor.
Bölgesel Planlama ve Yerinden Yönetim Bakanı Françoise Gatel, Korsikalı seçilmiş temsilcilerle parlamentonun iki kanadından temsilcileri yeniden bir araya getirerek ortak bir metin arayacaklarını bildirse de taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar devam ediyor.
KORSİKA NEDEN FARKLI BİR STATÜ İSTİYOR?
Korsika, Akdeniz’de, Fransa’nın güneydoğusunda bulunan bir ada. 350 bin kişinin yaşadığı adanın kendine özgü bir dili (Corsu), kültürel kimliği ve siyasi tarihi bulunuyor. Korsikacanın yanı sıra Fransızca da kullanılıyor.
Korsikalı milliyetçi hareketlerin temel iddiası, adanın yalnızca Fransa’nın bir bölgesi olarak ele alınamayacağı. Bu hareketlere göre Korsikalılar, kendilerine özgü bir tarihsel ve kültürel kimliği bulunan bir halk ve adanın geleceğine ilişkin kararlarda daha fazla söz sahibi olmaları gerekiyor.
Bu talep, bütün Korsikalı siyasi hareketlerin bağımsızlık istediği anlamına gelmiyor. Korsika siyasetinde Fransa’dan ayrılmadan özerklik isteyenler ile bağımsızlığı savunanlar arasında önemli bir ayrım var.
Özerklik yanlıları, adanın kendi iç işlerinde daha fazla yetkiye sahip olmasını ve yerel koşullara uygun politikalar geliştirebilmesini istiyor. Bağımsızlık yanlıları ise bu taleplerin yeterli olmadığını, Korsika halkının kendi siyasi geleceğini belirleme hakkının tanınması gerektiğini savunuyor.
Fransa devletinin yaklaşımı farklı bir ilkeye dayanıyor. Cumhuriyetin bölünmezliği ve yurttaşların yasa önünde eşitliği, anayasal düzenin temel unsurları arasında. Merkeziyetçi siyasetçiler, Korsika’ya özel yetkiler tanınmasının başka bölgeler için de benzer talepler doğurabileceğini ve devletin ortak hukuk düzenini zayıflatabileceğini ileri sürüyor.
SAĞ-SOL DEĞİL: BAĞIMSIZLIK YANLILARI İLE ÖZERKLİK YANLILARI
Korsika’daki milliyetçi hareketler yalnızca sağcı ya da solcu diye sınıflandırmak da zor. Hareketin ortak paydası, Korsika’nın Fransa karşısında daha fazla özerklik kazanması veya bağımsız olması talebi. Ancak bu hedef etrafında birleşen grupların ekonomi, toplumsal eşitlik, göç ve kimlik konularındaki görüşleri birbirinden farklı.
Femu a Corsica (Korsika’yı Yapalım) hareketi farklı eğilimleri birleştiren, sosyal adaleti de savunan özerklik yanlısı bir hareket. Korcikaca’nın ve yerel kimliğin korunması kırmızı çizgileri.
Core in Fronte (Ön Cephedeki Yürek) hareketi ise sol tandanslı bağımsızlık yanlısı bir hareket. Korsikalının kendi kaderini tayin hakkını istiyor.
Nazione (Ulus) hareketi de bağımsızlık yanlısı ancak klaisk sol-sağ çizgisinde değil.
Ada’nın gerçek anlamda tek sağ radikal ve milliyetçi hareketi Palatinu (Palatinler). Korsika kimliği üzerine inşa ettikleri hareket göç karşıtlığıyla biliniyor. Özerklik yanlısı örgüt anakaradaki sağ ve aşırı sağ partileri beğenmiyor değil. Paradoks tam da burada: Korsika’nın özerklik ya da bağımsızlık talebini kesin dille reddeden Reconquête (Yeniden Fetih) partisi lideri Eric Zemmour özerklik talebini aşağılayarak “salonlarda konuşulan bir mesele” demişti. Ulusal Birlik (Rassemblement National – RN)’in o dönemki genel başkanı Marine Le Pen ise Korsika’ya özerklik verilmesine kesin biçimde karşı çıkmıştı.
2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda Marine Le Pen Korsika’da yüzde 29, Éric Zemmour ise yüzde 12,8 oy aldı. İkinci turda Le Pen’in oy oranı yüzde 58’e yükselmişti. Bu sonuçlar, özerkliği, hatta bağımsızlığı savunan çeşitli milliyetçi gruplara toplamda oyların yüzde 70’ini veren Korsika’daki siyasi çelişkiye işaret ediyor.
REFORM TAM OLARAK NE ÖNERİYOR?
Fransa Ulusal Meclisi'nde 24 Haziran 2026'da kabul edilen teklif, Fransa Anayasası’na Korsika için özel bir madde eklenmesini öngörüyordu. Amaç, adanın Akdeniz’deki ada konumu, tarihsel ve kültürel özellikleri dikkate alınarak Fransa Cumhuriyeti içinde bir özerklik rejimi oluşturulmasıydı.
Özel anayasal statü: Korsika’nın kendine özgü tarihsel, dilsel ve kültürel özelliklerinin anayasal düzeyde tanınması.
Yasaları uyarlama yetkisi: Korsika yönetiminin belirli alanlarda ulusal yasa ve düzenlemeleri adanın koşullarına göre uyarlayabilmesi.
Yerel karar alma gücü: Adanın kendi yetki alanlarında daha etkili düzenlemeler yapabilmesi; bunun sınırlarının ve denetim usullerinin ayrıca belirlenmesi.
Korsika'ya bağımsızlık vermeyen bu teklifle savunma, dış politika, adaletin örgütlenmesi ile diğer egemenlik alanları yine Paris'in yetkisinde olacaktı. Yerel düzenlemeler de anayasal denetime tabi olacaktı.
Teklifin tartışmalı bölümlerinden biri yetkilerin hangi alanlarda ve hangi koşullarda kullanılacağıydı. Çünkü Fransa Danıştayı'nın 2025 yılında sunduğu görüşte yer alan hukuki endişeler arasında yerel yönetimin düzenleme yetkilerinin sınırlarının yeterince açık çizilmemesi de bulunuyordu.
KAYNAKLAR
https://www.senat.fr/scrutin-public/2026/scr2026-34.html
https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/docs/RAPPANR5L17B2865.raw
