Google ve Meta’ya çocuk yaşta evlilik tepkisi

İran’da 13-17 yaşlarındaki kız çocuklarının profillerine hesap açmadan erişilebildiği belirtilen “Adem ve Havva” adlı evlilik uygulamasına karşı 23 kuruluş harekete geçti. Kuruluşlar, Google ve Meta’dan uygulamanın erişimini ve reklamlarını durdurmasını, çocukların kişisel bilgilerinin korunmasını istedi.

HABER MERKEZİ- İran’daki İnsan Hakları Aktivistleri Topluluğu (HRA) ile 23 kuruluş, çocukların profillerini evlilik amacıyla listelediği belirtilen “Adem ve Havva” uygulamasına ilişkin Google ve Meta’ya ortak mektup gönderdi. Kuruluşlar, platformun çocuk güvenliği politikaları bakımından incelenmesini ve çocukların erken yaşta evlendirilmesine zemin hazırlayabilecek faaliyetlerinin durdurulmasını talep etti.

Jin News‘te yer alan habere göre, İnsan Hakları Aktivistleri Topluluğu’nun araştırmasında kullanıcılar, hesap oluşturmadan uygulamada 13-17 yaşlarındaki kız çocuklarının profillerini arayabiliyor. Bazı aramalarda görüntülenebilen 100 profil sınırına ulaşıldığı, dolayısıyla bu yaş grubunda en az 100 profilin erişilebilir olduğu belirtildi.

Araştırmada, kadınların kaydı için daha yüksek bir alt yaş sınırı belirtilmesine karşın 13 yaşındaki kız çocuklarına ait profillerin de kabul edildiği kaydedildi.

Raporda, kullanıcıların çocukları da dahil olmak üzere birinci derece yakınları adına profil oluşturabildiğine dikkat çekildi. Uygulamanın eylül ayında 16 yaşındaki bir kız çocuğunun 23 yaşındaki bir erkekle evlendirilmesini bir “başarı öyküsü” olarak tanıttığı da aktarıldı.

İRAN’DA ÇOCUK YAŞTA EVLİLİK YASAL İSTİSNALARLA MÜMKÜN

Kuruluşlar, İran hukukunun 18 yaşın altındaki kişilerin evlendirilmesini bütünüyle yasaklamadığına dikkat çekiyor.

İran Medeni Kanunu’nun 1041’inci maddesi, kız çocuklarının 13, erkek çocuklarının 15 yaşını doldurmadan evlendirilmesine belirli koşullarla izin veriyor. Bu evlilikler veli izni, çocuğun yararının gözetilmesi ve yetkili mahkemenin onayıyla gerçekleştirilebiliyor.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi, İran’a asgari evlilik yaşını 18’e yükseltmesi yönünde daha önce çağrıda bulunmuştu. Kuruluşlara göre çocukların profillerini evlilik amacıyla erişime açan dijital platformlar, mevcut hukuki koşullarda erken yaşta evlilik riskini daha da artırabilir.

UYGULAMANIN KURUMSAL BAĞLANTILARI İNCELENSİN TALEBİ

Ortak mektupta, uygulamanın “İmam Rızai’ler Topluluğu” ile bağlantısına da işaret edşlerek, söz konusu oluşumun Devrim Muhafızları’nın eski komutanlarından Hüseyin Yekta tarafından kurulduğunu ve yönetildiğini belirtti.

Platformun Meşhed’deki İmam Rıza Türbesi’nin idaresiyle bağlantılı Astan Kuds Razavi ile kurumsal ve personel düzeyinde ilişkileri bulunduğuna işaret edilerek, bu bağlantıların açıklığa kavuşturulması için uygulamanın mülkiyet yapısının ve yönetiminin incelenmesi istendi.

GOOGLE PLAY’DE 100 BİNDEN FAZLA İNDİRİLDİ

Mektupta verilen bilgilere göre uygulama, Google Play’de “herkes için uygun” içerik sınıflandırmasıyla sunuluyor ve 100 binden fazla kez indirilmiş durumda. Uygulamanın Instagram hesabının ise yaklaşık 192 bin takipçisi bulunuyor.

Kuruluşlar, bu verilerin platformun geniş bir kitleye ulaştığını gösterdiğini belirterek uygulamanın yaş sınıflandırmasının bağımsız biçimde değerlendirilmesini talep etti.

Google ve Meta’dan çocukların “potansiyel eşler” olarak listelenmesini ve tanıtılmasını önleyecek tedbirler almasını isteyen kuruluşlar, çocuklara ait kimlik bilgilerinin kamuya ve arama motorlarına açık olmaktan çıkarılmasını da istedi. Talepler arasında uygulamanın farklı geliştirici hesapları üzerinden yeniden yayımlanmasının engellenmesi ve arkadaşlık ile evlilik uygulamalarının yaş sınıflandırmalarının bağımsız denetimden geçirilmesi de bulunuyor.

Kuruluşlar, Google ve Meta’dan 30 gün içinde uygulamanın çocuk güvenliği politikalarına uygunluğu, alınan önlemler ve benzer hizmetlere karşı geliştirilecek tedbirler hakkında yanıt vermesini istedi.