Yedi ülkenin dışişleri bakanları 23 Ekim’de ilk kez R4+E3 formatında bir araya geliyor. Ankara’da yapılacak toplantıda Filistin, Yemen, Hürmüz Boğazı ve Rusya-Ukrayna savaşı gündemde.
HABER MERKEZİ- Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ı bir araya getiren R4 grubu ile İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan E3 ülkeleri, 23 Ekim Cuma günü İstanbul’da dışişleri bakanları düzeyinde buluşacak. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliği yapacak.
Reuters ve AFP’nin diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberlere göre, yedi ülke bu formatta ilk kez bir araya geliyor. Görüşmelerde Filistin meselesi, Yemen’deki gelişmeler, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu ve Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirme çabaları ele alınacak.
Katılımcılar arasında Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar ve Suudi Dışişleri Bakanı Faysal bin Farhan Al Saud yer alacak.
ANKARA EL YÜKSELTİYOR
AFP’nin diplomatik bir kaynağa dayandırdığı haberine göre toplantı, Türkiye’nin bölgesel krizlerde yalnızca taraflarla ikili ilişkiler yürüten bir aktör olmak yerine, farklı güç merkezlerini aynı diplomatik zeminde buluşturma arayışının bir parçası olarak görülüyor.
Masada bir tarafta İngiltere, Fransa ve Almanya; diğer tarafta Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan bulunuyor. Bu bileşim, Avrupa’nın diplomatik ve ekonomik ağırlığını Orta Doğu ve Güney Asya’daki siyasi ilişkilerle bir araya getiriyor.
Ankara açısından bu formatın önemi, bölgesel güvenlik meselelerini Avrupa başkentleriyle doğrudan görüşebilmek ve kendi önceliklerini ortak gündemin parçası haline getirmek. Ancak toplantının yeni bir diplomatik mekanizmaya dönüşüp dönüşmeyeceği, tarafların ortak açıklamaların ötesine geçerek somut adımlar üzerinde uzlaşıp uzlaşamayacağına bağlı.
FİLİSTİN’DEN HÜRMÜZ BOĞAZI’NA
Görüşmelerin en önemli başlıklarından biri Filistin meselesi olacak.
Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan’ın bölgesel diplomatik ilişkileri, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın İsrail ve Filistin konusunda izlediği politikalarla aynı masada ele alınacak.
Yemen ve Hürmüz Boğazı ise enerji güvenliği ve deniz ticareti bakımından kritik önemde.
Reuters’ın aktardığı diplomatik bilgilere göre ise Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile İran arasındaki gerilimde diplomatik çözümün önemini vurgulamayı ve Hürmüz ile Babülmendep boğazlarında seyrüsefer özgürlüğünü gündeme getirmeyi planlıyor. Türkiye’nin, Yemen’deki Husilerin saldırılarına karşı Suudi Arabistan’ın güvenliğini destekleyen tutumunu da dile getirmesi bekleniyor.
UKRAYNA SAVAŞI DA MASADA OLACAK
Toplantının bir diğer başlığı Rusya-Ukrayna savaşı. Karadeniz’in güvenliği, Türkiye açısından doğrudan stratejik önem taşıyor.
Ankara, savaşın Karadeniz’e yayılmasını önleme çabalarını ve bölgedeki güvenlik risklerini Avrupalı muhataplarıyla ele almayı hedefliyor.
×R4+ E3 GİRİŞİMİ NEDİR?
Dış işleri Bakanlık açıklamasına göre R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturuldu.
R4 dışişleri bakanları, ilki 18 Mart 2026’da Riyad’da olmak üzere bugüne kadar altı toplantı gerçekleştirdi. Bu formattaki son toplantı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası kapsamında 21 Eylül 2026’da New York’ta yapıldı.
Almanya, Fransa ve İngiltere’den oluşan E3 grubu ise 2003 yılında İran’ın nükleer programı üzerine diplomatik iş birliğiyle ortaya çıktı ve ardından diğer uluslararası konulara da dahil oldu.
