Fransa’da 17 Ekim’de hayat pahalılığına karşı düzenlenen gösterilerin şiddet olaylarına dönüşmesinin ardından hükümet üzerindeki baskı artıyor. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, güvenlik güçlerinin olayları öngörmekte yetersiz kaldığını ve kontrolün kaybedildiğini kabul etti. Macron’un istifasını reddettiği Nuñez’den yeni güvenlik önlemleri isteyen hükümet, bugün hasar tespiti ve kriz yönetimi için toplanıyor.
HABER MERKEZİ- Fransa, hafta sonu ülke geneline yayılan şiddet olaylarının ardından siyasi ve güvenlik krizini aşmaya çalışıyor. Başta Paris, Marsilya, Lyon ve Limoges olmak üzere birçok kentte mağazaların yağmalanması, kamu binalarının hedef alınması ve polisle çatışmaların yaşanması, hükümetin olaylara hazırlığını tartışmaya açtı. Sarı Yelekliler Koordinasyonu ise 24 Ekim’de yeniden sokakları adres gösterdi.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, bugün yaptığı açıklamada güvenlik operasyonunda yeterli öngörünün sağlanamadığını ve kontrolün kaybedildiğini kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Nuñez’in istifa teklifini reddetti. Macron, bakanından yağma ve barikat olaylarını sona erdirmesini, güvenlik zaaflarının nasıl ortaya çıktığı konusunda şeffaf davranmasını istedi.
Reuters’ın bugün yayımladığı habere göre, hafta sonundaki olaylar sırasında ülke genelinde yaklaşık 60 bin güvenlik görevlisi konuşlandırılmasına rağmen büyük kentlerde şiddetin önüne geçilemedi. Bu durum, güvenlik birimlerinin gösterilerin boyutunu ve farklı noktalara yayılan grupların hareketlerini önceden değerlendirmekte yetersiz kaldığı eleştirilerini güçlendirdi.
YAKLAŞIK 2 BİN 400 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI
Fransız basınında yer alan son verilere göre, 17 Ekim Cumartesi günü yaşanan olaylarda yaklaşık 2 bin 400 kişi gözaltına alındı; 997 polis ve jandarma yaralandı. Paris’te mağazalar yağmalanırken Limoges’da belediye binası yangında ağır hasar gördü. Marsilya’da belediye binasına girildi, Lyon’da turizm ofisi hedef alındı.
Paris’te pazar akşamı da yağma ve çatışmaların sürdüğü bildirildi. Le Monde’un sahadan aktardığı haberde, başkentin merkezindeki bazı mağazaların tahrip edildiği, güvenlik güçlerinin çeşitli noktalarda müdahalede bulunduğu belirtildi. Gazete ayrıca, gece yarısı civarında bir kişinin sokakta yaşamını yitirdiğini, ancak ölüm nedeninin henüz açıklığa kavuşmadığını bildirdi.
Cumartesi günü Saint-Étienne’de 17 yaşındaki bir göstericinin polis tarafından kullanılan bir el bombasının patlaması sonucu elini kaybetmesi de güvenlik güçlerinin müdahale yöntemlerine ilişkin tartışmaları büyüttü. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
HASARIN BOYUTU BUGÜN BELİRLENECEK
Başbakan Sébastien Lecornu’nun pazartesi günü başkanlık edeceği bakanlıklar arası kriz toplantısında, zarar gören işyerleri ve kamu binalarının durumu, güvenlik önlemleri ve ekonomik kayıplar ele alınacak.
Hükümetin öncelikleri arasında yağmalanan işletmelerin yeniden faaliyete geçmesi, zararların tespit edilmesi ve yeni olayların önlenmesi bulunuyor. Ticaret ve dağıtım sektöründen temsilcilerin de hasar ve tazminat sürecine ilişkin görüşmeler yapması bekleniyor.
Macron, pazar günü yaptığı açıklamada valilerden kentleri ve kamu mallarını korumalarını istedi. Cumhurbaşkanı, güvenlik uygulamalarındaki eksikliklerin ortaya çıkarılması için şeffaflık sözü verdi. Ancak hükümetin yeni güvenlik yaklaşımının hangi somut tedbirleri içereceği henüz netleşmedi.
Macron, önümüzdeki günlerde siyasi partilerin yanı sıra sendikalar, öğrenci örgütleri, yerel yöneticiler ve parlamenterlerle görüşmeler yapılmasını istedi.
Bu temasların somut sosyal önlemlere dönüşüp dönüşmeyeceği ise henüz belli değil.
HAYAT PAHALILIĞI PROTESTOLARI SİYASİ KRİZE DÖNÜŞTÜ
17 Ekim’deki gösteriler, hayat pahalılığına yönelik tepkiyle lise öğrencilerinin eğitim koşullarına ilişkin taleplerini aynı zeminde buluşturdu. Sendikaların, öğrencilerin ve farklı siyasi çevrelerin destek verdiği eylemlerde ülke genelinde yüz binlerce kişi sokağa çıktı.
İçişleri Bakanlığı yaklaşık 550 bin kişinin gösterilere katıldığını açıklarken, organizatörler katılımın 800 bine ulaştığını savundu. Barışçıl yürüyüşlerin yanı sıra farklı kentlerde yaşanan yağma, kundaklama ve polisle çatışmalar, gösterilerin temel taleplerinin geri planda kalmasına yol açtı.
Hükümet, şiddet olaylarından aşırı sol grupları ve fırsatçı yağmacıları sorumlu tutuyor. Muhalefet ise güvenlik güçlerinin hazırlığını ve müdahale biçimini sorguluyor. Paris, Marsilya ve Lyon belediye başkanları da güvenlik önlemlerinin yetersizliği konusunda hükümetten açıklama istedi.
Macron, şiddeti kınarken barışçıl göstericilerin taleplerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Buna karşın, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerine ilişkin şikâyetleri giderecek kapsamlı bir önlem paketi henüz açıklanmadı.
GÜNÜN DEVAMINDA NE BEKLENİYOR?
Bugün hükümetin kriz toplantısı, hasar tespit çalışmaları ve yerel yöneticilerin açıklamaları yakından izlenecek.
Güvenlik güçlerinin yeni müdahale planı, olası gösteri yasakları ve işletmelerin zararlarının karşılanmasına yönelik adımlar günün başlıca gündem maddeleri olacak.
Batı Fransa’da (Bretagne) da şiddet olaylarının ardından belediyeler dayanışma toplantıları düzenliyor.
Ouest-France’ın haberine göre, Vannes’da belediye binası önünde bugün saat 12.00’de Cumhuriyet’e destek amacıyla bir yurttaş buluşması yapılması planlanıyor.
Nantes’da ise valilik, yeni olayların yaşanması durumunda sokağa çıkma kısıtlaması ve gösteri yasağı gibi tedbirleri dışlamıyor.
Fransa’daki kriz, yalnızca kamu düzeninin yeniden sağlanmasıyla sınırlı değil. Hükümetin bir yandan şiddet olaylarına müdahale etmesi, diğer yandan sokaktaki ekonomik ve toplumsal hoşnutsuzluğa yanıt vermesi gerekiyor. Güvenlik zaaflarının kabul edilmesi siyasi baskıyı artırırken, önümüzdeki günlerde açıklanacak somut kararlar Macron yönetiminin kriz karşısındaki hareket alanını belirleyecek.
×
GAZETELERDE 17-18 EKİM:
Fransa’da hafta sonu yaşanan şiddet olayları, hükümetin güvenlik politikasını ülkenin başlıca siyasi tartışmasına dönüştürdü. Paris’te yağmalanan mağazalar, Limoges’da ateşe verilen belediye binası ve Marsilya’da belediye binasına yönelik saldırıyı ön planda tutarak başladı. Tartışmaları sadece kamu düzeniyle sınırlı olmaktan çıkaran haberlerin yanı sıra, hükümetin zaafiyeti de ilk sıralarda yer aldı.
Sağ çizgideki Le Figaro devlet otoritesinin aşınmasına dikkat çekerken, Libération ve L’Humanité müdahale yöntemlerini sorguluyor.
Le Monde‘un manşetinde “Macron gençleri nasıl keybetti” diye sorarken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un iktidarını yeniden tesis etme çabasını öne çıkarıyor.
Sol mahreçli L’Humanité gazetesi gösterilere ilişkin haberlerinde, polis müdahalesinin niteliği ve hükümetin güvenlik stratejisi öne çıkıyor. Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet’nin olayları ve güvenlik güçlerinin müdahale yöntemlerini incelemek üzere bir parlamento soruşturma komisyonu kurulmasını gündeme getirmesi, siyasi tartışmanın önemli başlıklarından biri.
Merkez sağın gazetesi Le Figaro, manşetinde “La France défigurée” “Yüzü tahrip edilen Fransa” ifadesini kullanırken, kamu binalarına ve işyerlerine yönelik saldırıları, devlet otoritesinin zayıflaması ve halkın güvenlik kaygısı üzerinden gördü. Gazete ayrıca olayların önceden öngörülememesini, güvenlik güçlerinin kapasitesini ve kamu binalarının korunmasındaki eksiklikleri sorguladı.
Merkez sol Libération gazetesi yaşananları “Anatomie d’un fiasco”, yani “Bir fiyaskonun anatomisi” başlığıyla gördü: Gazeteye göre tartışma yalnızca yağma ve yıkım değil; polis müdahalesinin yetersizliği, bazı uygulamaların tehlikeli sonuçları ve yerel yöneticilerin açıklama talebi de krizin parçası.
Gazete ayrıca şiddete başvurmayan göstericilerin taleplerinin gözden kaybolmaması gerektiğini vurguluyor.
