Deniz tabanındaki faaliyetleri 2029’a kadar donduran Grönland; Fransa, Kanada, Şili ve bazı Pasifik ülkelerinin öncülük ettiği, Uluslararası Deniz Tabanı Otoritesi (ISA) nezdinde ihtiyatlı duruş veya moratoryum talep eden blokta yerini aldı.
HABER MERKEZİ- Sanayi devleri ve küresel madencilik şirketlerinin nadir toprak elementleri ve kritik minerallere erişim amacıyla okyanus tabanına yönelik baskılarını artırdığı bir dönemde, Grönland frene basma kararı aldı. Danimarka’ya bağlı özerk bölgenin Nuuk’taki parlamentosu (Inatsisartut), perşembe günü düzenlediği oturumda derin deniz madenciliğini en az 2029 yılına kadar yasaklayan yasa tasarısını kabul etti.
L’Humanite gazetesinde yer alan habere göre, ilerici ve çevreci koalisyon hükümeti tarafından sunulan metin, Grönland yönetimine 2029’da dolacak ilk sürenin ardından moratoryumu ikişer yıllık aralıklarla uzatma yetkisi veriyor. Bu karar, adanın siyasi gündemini uzun süredir meşgul eden madencilik odaklı büyüme anlayışından belirgin bir kopuşa işaret ediyor.
ÖNCELİK BALIKÇILIK VE HASSAS EKOSİSTEMLERİN KORUNMASINDA
Bu hukuki adımın temelinde, deniz altındaki madencilik faaliyetlerinin biyoçeşitlilik ve yerel ekonomi üzerinde yaratacağı geri dönülemez tahribata dair derin endişeler yatıyor.
Grönland’ı çevreleyen Arktik suları, kırılgan bir deniz yaşamına ev sahipliği yapmasının yanı sıra ülke ihracatının yüzde 90’ından fazlasını oluşturan karides ve grönland morinası balıkçılığının da ana omurgasını oluşturuyor.
Derin deniz madenciliği; nikel, kobalt, bakır ve manganez bakımından zengin polimetalik yumruları çıkarmak için okyanus tabanının kazınması esasına dayanıyor.
Bilim insanları uzun süredir bu yöntemin derin deniz habitatlarını tamamen yok edeceği, açığa çıkan toksik tortu bulutlarının deniz canlılarına zarar vereceği ve gürültü kirliliğinin deniz memelilerini olumsuz etkileyeceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
İklim krizinin küresel ortalamadan dört kat daha hızlı hissedildiği Arktik coğrafyasında Nuuk hükümeti, çevresel risklerin kısa vadeli ekonomik kazançların çok ötesinde olduğu sonucuna vardı.
ULUSLARARASI BASKILARA MEYDAN OKUNDU
Alınan bu karar, 2021 yılında sol-çevreci parti Inuit Ataqatigiit (IA) liderliğindeki koalisyonun iktidara gelmesiyle başlayan çevre odaklı politika değişiminin bir devamı niteliğinde.
Hükümet, göreve geldikten kısa süre sonra petrol ve gaz arama/çıkarma faaliyetlerini yasaklamış, ardından uranyum rezervleri nedeniyle tartışmalara yol açan devasa Kuannersuit (Kvanefjeld) maden projesini durdurmuştu.
Grönland’ın kararı, Kuzey Kurulu ve uluslararası alanda derin deniz madenciliği tartışmalarının alevlendiği bir döneme denk geliyor.
Komşu Norveç, 2024 yılında kıta sahanlığının bir bölümünü derin deniz madenciliği aramalarına açan ilk ülke olarak Avrupa Parlamentosu ve çevre örgütlerinin sert tepkisini çekmişti. Grönland ise bu adımıyla Norveç’in aksine zıt bir hat tercih etmiş oldu.
