'Kadınları güçlendirmeyen bütçeyi reddediyoruz'

HABER MERKEZİ - Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi kapsamında devam eden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2027 yılı bütçe görüşmeleri milletvekillerinin tepkisine neden oldu. Bütçeye dair konuşan milletvekilleri, kadınların acil taleplerinin ve sorunlarının görmezden gelindiğine dikkat çekti.

DEM Parti Kadın Meclisi Sözcüsü Halide Türkoğlu, 'Kadının Güçlendirilmesi Programının' yaklaşık yüzde 85’inin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yüzde 14’ünün ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygulandığını hatırlatarak “Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak bir yana, bu kavramın kullanılmasını dahi yasaklayan bir siyasi anlayış, kadınları nasıl güçlendirebilir?” diye sordu.

'10 AYDA 245 KADIN KATLİAMI'

Performans göstergelerinin aileyi koruma ve güçlendirme üzerine kurulduğunu, kadının güçlendirilmesinin neredeyse üç katı bütçenin aileyi korumaya ayrıldığını vurgulayan Türkoğlu, “Saygı kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla gerçekleştirilen farkındalık seminerleriyle ulaşılan kişi sayısı başlığının amacı nedir" diye sordu. Kadınların yaşam hakkının korunmadığı, şiddetin önlenmediği, kadınların her gün şiddete ve katliamlara maruz bırakıldığı bir ülkede hangi 'saygı kültüründen' söz edilmesinin mümkün olmadığını ifade eden Türkoğlu, "Son 10 ayda 245 kadın katliamının gerçekleştirilmesi, 240 kadının ölümünün şüpheli olarak kayıtlara geçmesi de bunun göstergesidir. Diyarbakır’da ‘beni sığınağa götürün yaşamım tehlike altında’ dediği halde sığınağa götürülmediği için katledilen Sultan Kara’nın vebali sizsiniz” diye konuştu.

Bütçeden kadına 70 kuruş düştü: Şiddet artıyor, yoksulluk artıyor, bütçe artmıyor

'SIĞINMA EVLERİ YETERLİ DEĞİL'

Kadın sığınama evi sayısının 151’den 152’ye çıkarılmasının yetersiz kaldığını, sığınaklarda anadilinde hizmet için ayrı bütçe olmadığını ve işe yerleştirme verilerinin net olmadığını belirten Türkoğlu, göçmen kadınlara yönelik bütünlüklü politika bulunmadığını vurguladı.

'GÖÇMEN KADIN EMEĞİ KAYIT DIŞI'

Göçmen kadın emeğinin ağırlıklı olarak tarım sektöründe ve ev içi bakım hizmetlerinde yoğunlaştığını belirten Türkoğlu, "Bu emek büyük ölçüde kayıt dışı, güvencesiz ve denetimsiz koşullarda yürütülüyor. Şiddete maruz kalan göçmen kadınlar için güvence oluşturmak yerine, sınır dışı edilme tehdidini bir baskı aracına dönüştüren bir sistem işletiliyor” dedi.

'İNSAN HAKLARI TERCİHLERE GÖRE TANINAMAZ'

LGBTİ+’ların eşit haklara erişimini hedefleyen bütçe kalemi olmadığına, buna karşın “Ailem Güvende” operasyonlarıyla hedef alındıklarına dikkat çeken Türkoğlu, “İnsan hakları, iktidarların ideolojik tercihlerine göre dağıtılabilecek bir ayrıcalık değildir. İnsanları cinsel kimliği nedeniyle dışlayan bir anlayışla ne toplumsal güvenlik ne de eşitlik sağlanabilir” diye konuştu.

BAKIM EMEĞİ HİÇE SAYILIYOR

Bakım hizmetlerinin “aile değerleri” adı altında kadınların omuzlarına yüklendiğini, kamusal bakım merkezlerinin yetersiz kaldığını ve evde bakım yardımının açlık sınırının çok altında olduğunu da belirten Türkoğlu, “Aktif ve gündüzlü yaşam merkezlerinden yararlanan yaşlı sayısı 800. Evde bakım yardımı alan kişi sayısı 520 bin. Engelli bireyler için de evde bakım yardımından yararlanan sayı 515 bin 500 iken gündüzlü merkezlerden yararlanan yalnızca 2 bin 800. Bu tablo bakım sorumluluğunu evin içine, dolayısıyla kadınların omuzlarına bırakmaya devam ettiğinizi gösteriyor. Evde bakım yardımı hane başına aylık 15 bin 755 TL, yaklaşık 317 dolar. Almanya’da bin 500, İtalya’da bin dolar düzeyinde. Kadınlar yalnızca ödedikleri vergilerle değil, karşılığını alamadıkları, ücretlendirilmemiş bakım emekleriyle de bu bütçeye katkı sunuyor. Ancak bütçeden bu emeğin karşılığını alamıyorlar. Sizin hiçbir geliri olmayan ve eşi vefat etmiş kadınlara sunduğunuz destek 2 bin TL” dedi.

'BU BÜTÇE BARIŞIN BÜTÇESİ DEĞİL'

Sunulan programın kadınları güçlendirmek yerine ötekileştirdiğini söyleyen Türkoğlu, “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı ile başlayan bir süreçte, bugün kadınlar için sunulan bütçe barışın bütçesi değildir. Bütçenin en büyük payı savunma ve savaş politikalarına ayrılıyorsa o bütçenin barışla, eşitlikle ve toplumsal adaletle bir ilgisi olamaz. Kadınları güçlendirmeyen, bakım emeğini kamusal sorumluluk olarak görmeyen, toplumsal cinsiyet eşitliğini esas almayan ve barışın toplumsallaşmasına kaynak ayırmayan bu bütçeyi kadınlar adına kabul etmiyor, reddediyoruz” diye konuştu.

'BARIŞ YALNIZCA ÇATIŞMASIZLIK HALİ DEĞİLDİR'

Alternatif olarak kadın örgütleri, feministler ve emekçi kadınlarla birlikte hazırlanacak bir program, savaş kaynaklarının kadın istihdamına ve kamusal bakıma aktarılması, her mahallede ücretsiz kreşler, sığınakların anadilinde ve göçmenler ile LGBTİ+'ların erişimine açık olması, İstanbul Sözleşmesi’ne dönüş ve bakım emeğinin kamusallaştırılması gibi talepleri sıralayan Türkoğlu, “Barış yalnızca çatışmasızlık hali değildir; kadınların yoksulluktan, şiddetten, güvencesizlikten ve eşitsizlikten özgürleştiği bir yaşamın inşasıdır” dedi.