İsrail-Hizbullah çatışmaları
Lübnan’da yıkımın maliyeti 27 milyar dolardan fazla
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin güneyinde İsrail ile Hizbullah arasında yaşanan çatışmalardan dolayı ortaya çıkan hasarın 27 milyar doları aşabileceğini söyledi. Selam, "Yeniden imar ve toparlanma, büyük miktarda dış finansmana ihtiyaç duymaktadır" dedi.
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail’in ülkesine yönelik 8 Ekim 2023’te ve 2 Mart 2026’da başlattığı saldırıların toplam maliyetinin 20 milyar doları aştığını, hesaplamalar tamamlandığında bu tutarın 27 milyar doları da aşabileceğini belirtti.
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, mecliste hükümetin çalışmalarına ilişkin konuştu. Selam’ın gündeminde 28 Şubat’ta İran’da başlayan ve ardından Lübnan’a sıçrayan savaş vardı.
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşa Lübnan’daki Hizbullah da dahil olmuştu. Hizbullah, İran’a destek vermek için İsrail’e saldırmış ve ardından 2 Mart’tan bu yana Lübnan’ın güneyinde çatışmalar sürüyor. Çatışmalar nedeniyle 1 milyondan fazla kişi yerlerini terk etmek zorunda kaldı, 4 binden fazla kişi yaşamını yitirdi ve bölge büyük oranda tahribata uğradı. Ayrıca İsrail, Lübnan’ın güney sınırları boyunca bir güvenlik bölgesi oluşturmuş durumda.
Hizbullah ile İsrail arasında ayrıca Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e yönelik saldırısı sonrasında da çatışmalar yaşanmıştı. Hamas’ın saldırısı sonrasında İsrail Gazze’ye yönelik operasyonlara başlamış ve iki yıllık savaşta Gazze büyük oranda yerle bir olmuştu. Hamas’a destek veren Hizbullah ile İsrail arasında da Lübnan’ın güneyinde çatışmalar yaşanmıştı.
‘Rutinleşen savaş cephesi’: Lübnan | Lübnan’da savaşın bir ayı geride kaldı
Lübnan’a istemediği bir savaşın dayatıldığını söyleyen Lübnan Başbakanı Selam, “Bölgede savaş riskinin arttığını gördüğümüzde, hepinizin bildiği gibi bu savaşa girmenin sonuçlarına karşı defalarca uyarıda bulunduk” dedi.
Selam, İsrail ile Hizbullah arasında Ekim 2023 ve Mart 2026’dan sonra yaşanan çatışmaların Lübnan’a ağır insani ve ekonomik bedeller ödettiğini belirtti.
Başbakan Selam, “İki savaşın Lübnan’a toplam maliyeti kesin olarak 20 milyar doları aştı. 2026 savaşına ilişkin hesaplamalar tamamlandığında toplam maliyet 27 milyar doları da aşabilir” ifadesini kullandı.
Her iki dönemde yaklaşık 9 bin kişinin hayatını kaybettiğini aktaran Selam, on binlerce evin ise yıkıldığını söyledi.
Selam, 75’ten fazla köy ve beldenin bulunduğu Lübnan topraklarının bir bölümünün işgal altında kaldığını, buraların sakinlerinin hala evlerine ve geçim kaynaklarına dönemediğini kaydetti.
Selam, devletin ülke genelinde otoritesinin sağlanması ve silahların devlet tekelinde toplanması için Lübnan ordusunun kapasitesinin güçlendirilmesinin önemine dikkati çekti.
Lübnan’ın güneyinde saldırılar sürdüğü müddetçe istikrarın sağlanamayacağını dile getiren Selam, şunları kaydetti:
“Savaşı bitirmek istiyoruz. Hedefimiz, İsrail’in Lübnan topraklarının tamamından çekilmesi, tüm esirlerimizin serbest bırakılması ve halkımızın yeniden imar etmek istediğimiz köy ve beldelerine güvenli ve onurlu şekilde dönmesidir.
Yıkımın boyutu, devletin mevcut kaynaklarıyla tek başına üstlenebileceğinin çok ötesindedir. Bu nedenle yeniden imar ve toparlanma, devlet kaynaklarının yanı sıra Arap ve uluslararası desteğe ve büyük miktarda dış finansmana ihtiyaç duymaktadır.”
İSRAİL İLE DOĞRUDAN MÜZAKERELER
İsrail ile doğrudan müzakerelere dair ise Selam, Anayasa’nın 52. Maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’ın ABD’nin himayesinde İsrail ile müzakereleri yürüttüğünü ifade etti.
Lübnan adına müzakere yürüten tek tarafın Lübnan devleti olduğunu vurgulayan Selam, müzakerelerde üzerinde uzlaşılan çerçeve anlaşmasının süreçte referans niteliği taşıdığını belirterek, “Müzakere, kendi başına haklardan vazgeçmek değil bu hakları diplomatik yollarla geri almanın bir aracıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
