İsrail ile Lübnan hükümetleri arasında ABD arabuluculuğunda devam eden görüşmelerin yeni turunun Eylül ayı başında yapılabileceği kaydedildi. Şimdiye kadarki görüşmeler kapsamında duyurulan çerçeve anlaşmaya rağmen, çok az ilerleme kaydedildi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın kritik bir cephesi de Lübnan oldu. Lübnan’daki Hizbullah İran’a destek amacıyla İsrail’e yönelik saldırılara başlaması üzerine 2 Mart’tan sonra Lübnan’da da yeni bir savaş cephesi açıldı, ancak bu gelişme aynı zamand on yıllara dayanan çatışmalı geçmişin bir devamı niteliğinde de oldu. İran’daki gelişmelere paralel olarak Lübnan’da da kalıcı bir çözümün bulunması için diplomatik çabalar sürüyor.
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından 16 Nisan’da Lübnan’da da ateşkes duyuruldu ve Lübnan ile İsrail arasında ABD’nin arabuluculuğunda görüşmeler başladı. Son olarak 27 Haziran’da iki ülke arasında bir çerçeve anlaşma duyuruldu. Bu anlaşmaya göre, Hizbullah silahsızlandırılacak, İsrail de Lübnan’da kontrol altına aldığı bölgelerden çekilecek.
Sürecin geleceği yine belirsiz | Çerçeve anlaşma imzalandı: İsrail ve Lübnan memnun, Hizbullah karşı
Bu anlaşmanın hayata geçirilebilmesi için devam ettirilen görüşmelerin son turu 4-6 Ağustos tarihlerinde İtalya’nın başkenti Roma’da yapıldı. Ancak bütün bu girişimlere rağmen hem ateşkes ve çatışmaların durdurulması hem de kalıcı bir çözümün bulunması konularında çok az ilerleme kaydedildi.
Suudi Arabistan merkezli Al-Arabiya English televizyonuna konuşan bir ABD’li yetkili, Lübnan ile İsrail heyetlerinin 8. tur görüşmeler için önümüzdeki ay bir kez daha bir araya geleceğini söyledi. Yetkilinin bildirdiğine göre, görüşmelerin Eylül ayı başında yapılması planlanıyor.
ABD’li yetkili aynı zamanda Hizbullah’ın ülkeler arasındaki barış sürecini hâlâ sekteye uğratmaya çalıştığını belirterek, Washington’ın görüşmeler konusunda iyimserliğini koruduğunu da belirtti.
Yetkilinin aktardığına göre, ülkeler arasındaki görüşmelerde üçüncü bir ülkenin belirli bölgelerde mayın temizleme çalışması yapması konusu da ele alındı.
En son olarak, iki ülkenin yetkilileri Roma’da bir araya geldi ve görüşmeler 6 Ağustos’ta sona erdi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsünün ilk günün ardından yaptığı açıklamaya göre, temsilciler burada Hizbullah’ın silahsızlandırılması, İsrail’in geri çekilmesine yönelik pilot program ve “kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşması” planlarını görüştüler. Ancak bu görüşmede beklenen uzlaşma çıkmadığı da basına yansımıştı.
İRAN’IN YÜKÜNÜ TAŞIYAN LÜBNAN: RUTİNLEŞEN SAVAŞ VE YIKIM
İran’ın bölgedeki bir diğer önemli vekil gücü olan Hizbullah’ın da İran ile on yıllara dayanan işbirliği bulunuyor. Hizbullah, 2 Mart’ta İran’a destek vermek amacıyla İsrail’e yönelik saldırılara başladı ve ardından Lübnan da İran savaşının bir cephesi haline geldi. Şimdiye kadar 4 binden fazla kişi yaşamını yitirdi, bir milyondan fazla kişi yerinden edildi ve İsrail kara ve hava operasyonları sonrasında güney Lübnan’da stratejik noktaları da içeren önemli oranda toprağı kontrol altına aldı.
‘Rutinleşen savaş cephesi’: Lübnan | Lübnan’da savaşın bir ayı geride kaldı
Hizbullah ile İsrail arasındaki gerilim ve çatışmalar, 1980’lerin başına kadar gidiyor. Ancak güncel durumda Hizbullah tarihinde hiç olmadığı kadar ağır darbe aldı. Hizbullah, önce 7 Ekim’den sonra Hamas’a ve 28 Şubat’tan sonra da İran’a destek amacıyla İsrail ile giriştiği savaşta önemli kayıplar verdi. Örgütün lideri Hassan Nasrallah dahil yüzlerce militanı yaşamını yitirdi ve en büyük yıkımı da Lübnan yaşadı.
Haniye, Sinwar, Nasrallah, Deif ve dahası | İsrail: Hamas sözcüsü Ebu Ubeyde öldürüldü
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından 16 Nisan’da Lübnan’da da ateşkes ilan edildi. Ancak gerilim düşmedi ve Lübnan hükümetiyle İsrail arasında 34 yıl sonra başlayan görüşmelerin ardından 27 Haziran’da bir çerçeve anlaşma duyuruldu. Buna göre, Hizbullah silahsızlandırılacak, buna paralel olarak İsrail Lübnan’dan çekilecek ve Lübnan ordusu İsrail’in boşalttığı bölgelere yerleşerek otorite kuracak.
Ancak Lübnan’da yakın zamanda kalıcı bir çözümün bulunması çok olası görünmüyor. ABD, Lübnan’daki gidişatı İran’daki gelişmelerden ayrı olarak çözüme kavuşturmak istiyor, İran ve Hizbullah ise aksi görüşte. Hizbullah silahsızlanmayı reddediyor, İsrail de bu durumda çekilmeye yanaşmıyor. Ekonomik ve politik olarak çökmenin eşiğinde olan Lübnan’da Batılı devletlerin tam desteğine rağmen hükümetin kapasitesi sınırlı.
İran’daki savaşa paralel olarak Lübnan’da da gerilim sürüyor ve ülkenin daha önce de deneyimlediği üzere iç savaş ihtimali dahil olası yıkıcı gelişmelerin yaşanması sürpriz olmayacak.
‘Hizbullah sorunu var’ dedi, ama çözümü belirsiz | Trump Aoun ile görüştü, Şara’yı işaret etti
