ABD Başkan Yardımcısı Vance, Babu’l Mendeb Boğazı’nın tam kontrolünü ele geçiren Husiler ile doğrudan görüştüklerini söyledi. Ancak ABD, müttefiği Suudi Arabistan’ın talebine ve İran’daki savaşın seyrine etki etmesine rağmen Yemen’de yaşanan gerilime doğrudan müdahil olmaya yanaşmıyor.
HABER MERKEZİ – Yemen, son haftalarda ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın önemli bir cephesi haline gelmiş durumda. 2014’ün sonlarından bu yana Yemen’in başkenti Sanaa ve Kızıldeniz kıyısındaki kritik noktaları kontrol eden İran destekli Husi milisleri ile Yemen hükümetini destekleyen Suudi Arabistan arasında gerilim devam ediyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb | Husiler boğazda: ABD-İran savaşında dengeler sarsıldı
Husilerin 10 Eylül’de Muha ve Dhubab kentlerini ve ardından Perim Adasını kontrol altına almasıyla birlikte Kızıldeniz’i Aden Körfezine bağlayan Babu’l Mendeb Boğazı yeniden gündeme girdi.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki krizden sonra önemli ölçüde petrol ihracatını Babu’l Mendeb üzerinden gerçekleştiriyordu. Küresel petrol ihracatının yüzde 7’si ve Suudi Arabistan’ın ise petrol ihracatının yüzde 70’nin gerçekleştiği Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki yeni kriz, hem İran’daki savaşta yeni bir cephenin açılması hem de küresel petrol krizinin derinleşmesi anlamına geliyor.
VANCE HUSİLERLE GÖRÜŞTÜKLERİNİ SÖYLEDİ
ABD Başkan Yardıncısı JD Vance, Kansas City’deki mitingi öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD hükümetinin Husiler ile “doğrudan görüşmeler” yaptığını söyledi.
Vance, Husilerin Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki Perim Adası’nı ele geçirmesinden endişe duyduğunu belirterek, ABD’nin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ve bölgede gelişmelerden etkilenen diğer taraflarla sürekli temas halinde olduğunu açıkladı.
Vance görüşmelerin detaylarına ilişkin bilgi vermedi. Ancak Husilerin Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki kontrolü tamamen ele geçirmesi üzerine 10 Eylül’de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman’ın iki kez ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğü, ancak olumlu yanıt almadığı kaydedilmişti. Trump da ertesi gün Salman ile görüştüğünü doğrulamış ve Husilerin de Washington’la iletişime geçerek çatışmaya karışmamasını istediğini belirtmişti.
Bununla birlikte son gelişmeler sonrasında ABD’nin, istihbarat desteğinin ötesinde, Suudi Arabistan’ın doğrudan askeri müdahale taleplerine karşılık vermeye yanaşmadığı belirtiliyor. ABD’nin Suudi Arabistan’da 100 civarında askeri danışmanı aracılığıyla istihbarat desteği sunduğu belirtiliyor.
İRAN’DAKİ SAVAŞTA DENGELERİ SARSAN YEMEN
Yemen’de 2014’ün sonlarından beri Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti ile İran destekli Husi milisleri arasında çatışmalar yaşanıyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap koalisyonunun aktif olarak dahil olduğu savaş 2022’de varılan ateşkesle görece sakin bir döneme girmişti. Ancak İran’daki savaşla birlikte Yemen’de gerilim ve çatışmalar yeniden baş gösterdi. Temmuz ayında İran ile görüşmelerin tıkanması ve 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının çökmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesin sona erdiğini duyurmasıyla Babu’l Mendeb Boğazı da yeniden gündeme gelmeye başladı. İran destekli Husiler, İran’a yönelik ABD deniz ablukası nedeniyle Babu’l Mendeb Boğazı’nda gemi geçişlerini durduracağını duyurdu. Bu hamle, İran’ın şartlarını kabul ettirmek için Hürmüz’de uyguladığı stratejinin Suudi Arabistan’ın öbür yakasında da devreye girmesi anlamına geliyordu.
Husi milislerinin Hürmüz Boğazı’nın karşısındaki Arap Yarımadası’ndaki su yolunun kontrolünü ele geçirmesi, destekçileri İran’a ABD ile olan savaşta kritik bir avantaj sağlayabilir ve bu, ikinci büyük transit koridorundan yapılan tedarikleri azaltarak petrol fiyatlarının fırlamasına neden olabilir.
Bu durum, Trump’ın Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti’nin seçim şansını zedeleyen savaştan çıkış yolu bulmasını da zorlaştırabilir.
ABD HUSİLERİ VURDU, ANLAŞMA İLAN ETTİ, AMA İRAN’DAN SONRA YENİ BİR DURUM VAR
Husilerle sadece Suudi Arabistan çatışmadı. 2023’ten sonra İsrail birçok kez Husileri bombaladı ve aralarında Husi hükümetinin başbakanı ve genelkurmay başkanının da olduğu çok sayıda üst düzey yetkilisini öldürdü. Coğrafi mesafe nedeniyle de Husilerin, Hizbullah veya Hamas kadar, İsrail’i tehdit edebilme kapasitesini engelliyor.
Başbakanları da vurulmuştu | Husiler: Genelkurmay Başkanımız öldürüldü
ABD de Husileri bombaladı. En şiddetli saldırılar ise Mayıs 2025’in başında görüldü. Ancak 6 Mayıs’ta ABD Başkanı Trump, Husiler ile ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurdu. Trump, Yemen’deki Husilerin artık savaşmak istemediklerini kendilerine ilettiklerini belirterek “Biz de buna saygı duyacağız ve onları bombalamayı durduracağız. Teslim oldular, artık gemileri havaya uçurmayacaklarını söylüyorlar” ifadelerini kullanmıştı.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb: Somaliland ve Eritre daha da ‘kıymetli’
