ABD ile İran arasındaki gerilim Hürmüz Boğazı ve ekonomik yaptırımlar ekseninde sürüyor. ABD’den “Şafakta ekonomik D-Day başlıyor” mesaj gelirken İran Hürmüz’den geçişler konusunda yaptırım uyarısında bulundu. Pentagon ise savaşın başlangıcından bu yana 18 ABD askerinin öldüğünü kaydetti.
HABER MERKEZİ – ABD iler İran arasındaki gerilim geçtiğimiz haftadan bu yana ‘ekonomik yaptırım’ eksenli devam ederken Hürmüz Boğazı da gerilimde kilit nokta olma görevini koruyor. Gemi geçişlerinin neredeyse durduğu boğazda hala anlaşma sağlanamadı. Birçok gemi ise geçiş rotası konusunda endişe taşıyor.
Konuya dair İran Basra Körfezi Su Yolu Yönetim Kurumu (PGSA), sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Açıklamada, belirlenen güzergahtan geçmeyen gemilerin, sonraki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya müsadere gibi yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtildi. Açıklamada, Basra Körfezi’ne yük taşıyan veya buradan yük alan şirketlerin gemi kiralamadan önce, ihlal gerçekleştiren gemilere ilişkin güncel listeyi kontrol etmeleri gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, gemiden gemiye yük aktarımı, transshipment ve benzeri işlemler kapsamında listede yer alan gemilerle işbirliği yapan gemilerin de söz konusu listeye ekleneceği belirtildi. Listeden adının çıkarılmasını isteyen gemilerin ise gerekçelerini belirterek, taleplerini kuruma yazılı olarak iletmeleri gerektiği ifade edildi.
UMMANLI BAKAN TAHRAN’A GİDİYOR
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı konusunda İranlı yetkililerle görüşmeler yapmak üzere yarın Tahran’a gidecek. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, Ummanlı bakan ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin ikili ilişkiler ve bölgesel konular hakkında görüşmeler yapacağını duyurdu.
Bekayi, ziyaretin Hürmüz Boğazı’nın ortak sorumluluğunu paylaşan iki ülke arasında devam eden siyasi diyaloğun bir parçası olduğunu da ekledi.
Bekayi, “Bu gezi, İran-Umman ikili işbirliğini güçlendirme ve Hürmüz Boğazı’nın kıyı devletleri olarak iki taraf arasında sürdürülen siyasi istişareleri devam ettirme doğrultusunda, bölgede barış ve istikrarı desteklemeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır” dedi.
ABD’DEN YAPTIRIM AÇIKLAMASI: ŞAFAKTA D-DAY BAŞLIYOR
ABD cephesinden ise İran’a yönelik yeni yaptırımlar hakkında açıklamalar gelmeye devam ediyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a karşı daha sert önlemler alacaklarını, İran’la ticari ilişkilerde bulanan ülkelerin de yaptırıma maruz kalacağını söyledi. İran’a uygulanacak yaptırımları “son oyun” olarak tanımlayan Bessent, “Şafakta ekonomik D-Day başlıyor” dedi.
Tahran ile ticari ilişkilerde bulunan ülkelere de değinen Bessent, “Çökmekte olan bir rejimin finansal atardamarı olarak hareket eden her ülke, onun izolasyonunu paylaşmayı beklemelidir” diye konuştu.
‘ARTIK SON OYUNA GİRİYORUZ’
Bessent’in açıklaması şöyle:
“Başkan Trump, İran’ın askeri kabiliyetlerini çökertti, askeri fabrikalarının yaklaşık yüzde 100’ünü yok etti ve nükleer programını gömdü.
Artık son oyuna giriyoruz. Şafak vakti başlıyor bir ekonomik D-Day -bir düşmana karşı şimdiye kadar seferber edilmiş en büyük mali taarruz.
İslam Cumhuriyeti, şantajı güvenlik garantisi kılığına sokarak ayakta kaldı. İran misillemesinin kesin, Amerikan icrasının ise müzakere edilebilir olduğu bir hesaplama sayesinde güç kazandı. Başkan Trump o çağ sona erdi. Ve Tahran’a karşı çıkmanın tehlikesinden korkanlar, Washington’u test etmenin maliyetini küçümsememeliler.
Başkan; pek çok kişinin asla devreye sokulmayacağını varsaydığı her türlü kurumu, yetkiyi ve eylemi kullanabilmemize olanak tanıyan koşulları oluşturdu. Hedefimiz, Tahran yapayalnız kalana dek, zorba rejimi ayakta tutan her türlü ekonomik can damarını kesmektir.”
×
D-DAY NEDİR?
D-Day, askeri dilde bir operasyonun veya saldırının başlayacağı kesin günü ifade eden genel bir terimdir. Tarihte en çok, II. Dünya Savaşı sırasında 6 Haziran 1944 günü Müttefik kuvvetlerin Fransa’nın Normandiya kıyılarına yaptığı büyük çıkarma harekâtı ile özdeşleşmiştir.
İRAN’DAN BESSENT’E YANIT: BU ZAFER Mİ, YENİLGİ İTİRAFI MI?
Scott Bessent’in açıklamasına İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibadadi’den yanıt geldi. Garibadadi “Bu bir zafer mi yoksa Amerika’nın yenilgi itirafı mı” diye sordu.
Garibadadi, Bessent’in İran’ın askeri gücünün yıkıldığı, nükleer programının gömüldüğü şeklindeki anlatılarının yaptırım anlatıları ile uyuşmadığını söyledi.
Garibadadi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Sayın Bessent! Anlatınız tutarlı değil: İran’ın askeri gücünün ‘yıkıldığını’, askeri fabrikalarının yüzde 100’ünün ‘yok edildiğini’ ve nükleer programının ‘gömüldüğünü’ söylüyorsunuz. Ama aynı İran için, ‘tarihin en büyük mali saldırısı’ ve Amerika’nın ‘tüm kurum ve yetkilerinin seferber edilmesi’ gerekiyor! Bu bir zafer mi yoksa Amerika’nın yenilgi itirafı mı?”
KALİBAF: ABD’Yİ YENİDEN AÇ BIRAKIN
Öte yandan İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da Trump’ın ekonomik yaptırım açıklamalarına yanıt verdi. Kalibaf, “Amerika’yı Yeniden Aç Bırakın” başlıklı bir görsel paylaştı.
Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Trump’ın Newsmax kaynaklı “İran Meclis Başkanı: Açız, Hayatta Kalamayız” başlıklı paylaşımına, ABD’deki açlık ve gıda güvencesizliğine dair verilerin yer aldığı bir görselle yanıt verdi.
“Amerika’yı Yeniden Aç Bırakın” başlıklı görselle verdiği yanıtta doğrudan Trump’ın ismini anmayan Kalibaf, “Yenilgileri asılsız iddialarla örtbas edemezsiniz” ifadelerini kullandı.
MAKE AMERICA HUNGRY AGAIN!
You can’t cover up defeats with false claims. pic.twitter.com/LBclafRt3B
— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) August 24, 2026
ABD, İran’a karşı ekonomik yaptırımlarını artıracağını açıklarken, İran yönetimi de Washington yönetimiyle yaşanan gerilimin ABD ekonomisine zarar verdiğini savunuyor.
ABD’NİN İRAN SAVAŞI KAYBI: 18 ASKER ÖLDÜ, 756 YARALI
Öte yandan 28 Şubat’tan bu yana zaman zaman çatışmalı zaman zaman ateşkese uygun şekilde devam eden savaş sürecinde ABD’nin kayıpları açıklandı. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran’la savaşta verdiği kayıpları iki ayrı döneme ayırarak verilere yansıttı.
İlk aşama olarak değerlendirilen “Destansı Öfke Operasyonu (Operation Epic Fury)” sırasında ölü sayısı 14 olarak raporlandı. Pentagon raporunda, söz konusu 14 ölümden 7’si, çatışma sırasında hayatını kaybedenler veya aldıkları yaralar sonucu ölenler dahil, “düşman kaynaklı ölüm (hostile death)” olarak sınıflandırılırken, diğer 7’si ise “ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması personelini etkileyen kazalar veya belirlenemeyen nedenler sonucunda gerçekleşen ölümler” olarak belirtildi.
İkinci aşamada da “Denizaşırı Harekatlar (Overseas Operations)” adıyla Washington ile Tahran arasındaki mutabakat zaptının fiilen etkisiz hale geldiği dönemden sonraki ve Donald Trump’ın ateşkesin “bittiğini” resmen ilan etmesinden bir gün önceki tarih olan 7 Temmuz’dan bu yana yaşanan kayıplar yer aldı. Bu aşamada, kayıtlarda tamamı ABD Kara Kuvvetleri mensubu olan 4 “düşman kaynaklı ölüm” ve 340 civarında yaralı daha kaydedildi.
Kayıp raporlama sisteminden alınan son verilere göre, ABD’li yaralı asker sayısının en az 756’ya yükseldiği tespit edildi.
PEZEŞKİYAN’DAN BİRLİK ÇAĞRISI
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in ülkedeki bölünmelerden yararlanarak ayrışmayı körüklemeye çalıştığını belirterek milli birlik ve dayanışma çağrısı yaptı. Pezeşkiyan, İran halkının “düşmanların” oyununa gelmeyecek kadar bilinçli olduğunu söylerken, ülkenin sorunlarının çözümü için dayanışma içinde hareket edilmesi gerektiğini ifade etti. Halkın ekonomik ve geçim sorunlarının çözülmesinin hükümetin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Pezeşkiyan, “ABD ve İsrail, ayrılıklardan yararlanarak tefrika çıkarmaya çalışıyor, milli birlik korunmalı” dedi.
