Çerçeve yasa görüşmeleri Meclis Genel Kurulu’nda tamamlandı. Teklif hakkında görüşmelerin sona ermesinin ardından yapılan oylamada, yasa teklifi 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oy ile kabul edildi. Görüşmelerin tamamlanmasıyla Meclis 1 Ekim’e kadar tatile girdi.
HABER MERKEZİ – Meclis Adalet Komisyonu’nda 18 saat süren görüşmelerin ardından AKP, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti’nin “evet” oylarıyla 8 Ağustos sabahı kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” görüşmeleri, bugün saat 11.00 itibarıyla Meclis Genel Kurulu’nda başladı.
×Genel Kurul’a MHP Meclis Başkanlık Divanı Üyesi Celal Adan başkanlık etti. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de görüşmeleri izlemek üzere Genel Kurul’a geldi. Kanun teklifi, İçtüzük’ün 91’inci maddesi kapsamında “temel kanun” yöntemiyle görüşüldü. Oturumda siyasi parti temsilcilerinin konuşmalarının ardından yasa teklifinin oylamasına geçildi.
18 saatlik görüşmenin ardından kabul edildi: Çerçeve yasa komisyondan geçti
YASA TASARISI 468 OYLA KABUL EDİLDİ
Genel Kurul’da kanun teklifinin tümü üzerine konuşmaların tamamlanmasının ardından teklifin maddelerine geçilmesi önerisi oylandı. Öneri 28’e karşı 269 oyla kabul edildi. Bunun ardından maddeler hakkında görüşmeler devam etti.
12 madde hakkında gün boyu süren görüşmelerin ardından yapılan oylamada, 468 evet, 88 hayır, 6 çekimser oyu kullanıldı. Yasa tasarısı yeterli oy çoğunluğu ile kabul edildi.
Tasarının kabul edilmesiyle, Meclis 1 Ekim tarihine kadar tatile girdi.
Teklifin maddeleri ile ilgili görüşmeler sırasında İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi’nin itiraz ve şerhleri ise reddedildi.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, Emek Partisi Genel Başkan Yardımcıları Sevda Karaca ve İskender Bayhan, TİP Genel Başkanı Erkan Baş da oylamaya katılarak oy kullandı.
DEM PARTİ’DEN AÇIKLAMA: BARIŞI KALICI HALE GETİRECEĞİZ
Tasarının onaylanmasının ardından DEM Parti’nin sosyal medya hesabından açıklama yapıldı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Tarihi bir süreç olan Barış ve Demokratik Toplum Sürecinde önemli bir eşik aşıldı. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” kanun teklifi, Meclis Genel Kurulu’nda 468 oyla kabul edildi.
Yasanın Barış ve Demokratik Toplum Sürecine hayırlı olmasını temenni ediyoruz.
Eleştirileri ve önerileriyle katkı sunan tüm vekillere ve siyasi aktörlere teşekkürlerimizi sunuyoruz
Türkiye ve bölge halkları için Barış ve Demokratik Toplum Sürecinde yükümüz bu saatten sonra daha da ağırlaşmıştır. Bunun farkında olarak mücadelemizi sürdürecek, barışı, demokrasiyi ve eşitliği bu topraklarda kalıcı hale getireceğiz.”
ARIKAN: PARTİMİZ ÇERÇEVE YASAYA ŞARTLI DESTEK SUNUYOR
Teklif üzerine Genel Kurul’da söz alan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, “Bugün kurulacak her cümlenin, atılacak her adımın, verilecek her oyun, siyasi hesapların çok üzerinde bir anlamı var. ‘Terörsüz Türkiye’ müphem bir ifade. Biz ihtiyacımız olanın ‘Yaşanabilir bir Türkiye’ olduğunu söyledik. – Asıl mesele, kanun teklifine ‘evet’ ya da ‘hayır’ demekten ibaret değildir. Asıl mesele, Türkiye’nin kendi sorunlarını kendi insanıyla, hukuk çerçevesinde çözebilmesidir” dedi.
“Kalıcı çözüm, adalet, hukuk, toplumsal bütünleşme ve kardeşliği birlikte inşa etmekten geçmektedir” diyen Arıkan, devamında, “Partimiz çerçeve yasaya şartlı bir destek sunmaktadır. Biz, milli görüşün terör meselesine ilişkin yaklaşımında güvenliği meselenin tek unsuru olarak hiçbir zaman görmedik. Ekonomik geri kalmışlık, işsizlik, bölgesel eşitsizlikler, adalet duygusunun temel hak ve özgürlüklerin zedelenmesi, devlet ile vatandaş arasındaki mesafe, toplumsal kardeşliğin zayıflaması aynı bütünün birer parçasıdır. Güven siyasetin davranışıyla inşa edilecektir. Bir taraftan Türkiye’de yeni bir dönem başlatıyoruz diyeceksiniz, diğer taraftan eski dönemin hukuk anlayışını devam ettireceksiniz. Bir taraftan kardeşlik diyeceksiniz, öbür taraftan siyasi rakiplerinizi düşmanlaştıracaksınız. Bu da olmaz. Biz söylememiz gerekeni söylemekle, uyarmamız gerekeni uyarmakla doğru adıma destek vermekle yükümlüyüz. Siz de üstlendiğiniz sorumluluğun gereğini eksiksiz bir şekilde yerine getirmekle yükümlüsünüz” ifadelerini kullandı.
Arıkan’ın ardından konuşan Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, “Hepimizin ortak bir sorumluluğu var. Yalnızca silahların susmasını değil, özgüvenle, inançla, kararlılıkla Türkiye’yi daha demokrat, daha çoğulcu, daha özgürlükçü ve daha güçlü bir hukuk devletine dönüştürmek isteriz. Umarız bu süreç yeni bir keşkeye dönüşmez. Umarız bu tarihi fırsat Türkiye’nin geleceği açısından mutluluk ve coşkuyla hatırlayacağımız bir sonuca ulaşır” dedi.
DERVİŞOĞLU: BİZ HAYIR DİYECEĞİZ
Daha sonra konuşan İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, “Biz hayır diyeceğiz. Tarihin doğru yerinde duracağız. Milletimizin huzurunda namusumuz ve şerefimiz üzerine ettiğimiz yeminimize sadık kalacağız. Oy çoğunluğu sizlerin, hüküm tarihin, son söz de büyük Türk milletinindir” ifadelerini kullandı.
“Hayır” oyu verecek olan İYİ Parti’nin 29 milletvekili bulunuyor.
CHP’Lİ ALP: EVET OYU VERECEĞİZ, BARIŞ, ONURLU BİR BARIŞTIR
Dervişoğlu’nun ardından CHP adına Kars Milletvekili İnan Akgün Alp konuştu. Alp, “Bu yasa bir başlangıç olacak ve biz de ülke olarak yeni bir gelecek inşa edeceğiz. İnşallah ülkemiz silah ve şiddetin gölgesinden kurtulacak, barış ve refah içerisinde olacağız. Bu nedenle artık ölümleri durduracak, herkes için daha iyi bir durum yaratacak barışçıl bir çözüme ulaşabileceğimizi umut ediyoruz” dedi ve ekledi:
×Çözüm mimarisinin bir gereği olarak silahların devreden çıkarılması, güvenli bir siyasal ortamın oluşması için atılması gereken ilk adımdır. İşte bugün bu ilk adımı atıyoruz. Silahlar susarsa kardeşlik güçlenir. Kardeşlik güçlenirse Türkiye güçlenir. Türkiye güçlenirse milletimiz kazanır. Birlik varsa gelecek de vardır. Bu topraklar ayrılığın değil, birliğin, düşmanlığın değil, kardeşliğin yurdudur. Bu yasada bir teslimiyet veya mağlubiyet yoktur. Barış onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır, halkımız müsterih olsun, Türkiye kazanacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle, teklife CHP olarak evet oyu vereceğimizi belirtiyor, hayırlı olmasını temenni ediyorum.
Daha sonra söz alan CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı ise, “Biz bugün Kürt meselesini çözmüyoruz. Biz bugün Kürt meselesinin silahlardan arındırılması yönünde tarihi bir adım atıyoruz. Silahın olduğu yerde sözün bir anlamı kalır mı? Biz bugün sözü başlatıyoruz. Demokratik siyasetin alanı genişledikçe şiddet alanı daralacaktır. Terör gerekçesiyle demokrasimizi askıya alanların artık bahanesi kalmayacaktır” diye konuştu.
Salıcı, “Artık demokratikleşme zamanıdır. Biz bizi komisyonumuzun raporuna, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyulmalıdır diye yazdırmak zorunda bırakan zihniyeti değiştirme zamanıdır. Kayyum uygulamalarına veda etme zamanıdır. Herkes için bireysel özgürlükleri garanti altına alma zamanıdır. Artık komedyenler için, gazeteciler için, sanatçılar için ifade özgürlüğü zamanıdır. Gelin, hep beraber güvenliği demokrasiyle, devleti yurttaşla, cumhuriyeti özgürlüklerle güçlendirelim” dedi.
“Evet” oyu vereceğini açıklayan CHP’nin 45 milletvekili bulunuyor.
MHP’Lİ YILDIZ: AMAÇ SADECE GÜVENLİK POLİTİKASI DEĞİL
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise, sürecin amacının yalnızca bir güvenlik politikası olmadığını, aynı zamanda hukukun üstünlüğü, iç cephenin güçlendirilmesi, toplumsal destek ve ekonominin güçlendirilmesi olan bir devlet politikası olduğunu dile getirdi. Yıldız, “PKK kongresini yaptıktan ve kendini feshettikten sonra süreç yeni bir aşamaya geçti. Ardından yüzde 93’ün üzerinde bir temsille bir komisyon kuruldu. Daha sonra büyük bir mutabakatla ortak bir rapor hazırlandı. Terörsüz Türkiye, barış ve kardeşlik demektir. Bu yasayla geçmişte yaşananların bir daha yaşanmaması amaçlanıyor. Bu yasa bir af değildir. Bu tür yorumlar gerçeklikten uzaklaşmaktır” diye konuştu.
AKP’Lİ GÜLER: KAYGILARIMIZ, ENDİŞELERİMİZ OLABİLİR
Partisi adına kürsüye çıkan AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, komisyonun ortak raporuna dikkat çekerek, “Bir şey yapmaya çalışıyorum, eksiğim olabilir, yanlışım da olabilir. Sen ne diyorsun ya bir görelim. Açın şu elimizdeki tecrübeyi, bilgiyi, yılların birikimini. Bir görelim kardeşim. Rapor ortada. Altıncı başlık ortada. Buna imza attık. Ne diyorsun? Müstakil ve geçici kanun için ne diyorsun? Bu kurum için ne diyorsun? Yok” dedi ve ekledi:
“Bu kanun her yönüyle terörsüz Türkiye hedefi noktasında, gerçek manada bir Türkiye modelidir. Sürecin başından itibaren komisyonumuzun işleyişi, devamındaki raporun çıkışı, devamındaki görüşmeler, gerçek manada bu toprakların evlatlarının çalışmasıdır. Bu toprakların evlatları, Türküyle, Kürtüyle, Alevisiyle, Sünnisiyle, bu toprakların has evlatları samimiyetle bu sorunu çözmek ve gelecek Türkiye yüzyılana daha sağlam, daha kararlı, kardeşçe omuz omuza yürümek istiyor. Geçmiş yıllardan itibaren, yaşanmışlıklarla beraber kaygılarımız olabilir, endişelerimiz olabilir. Ama bunu yapıcı, yıkıcı olmadan, samimiyetle bu sorunu çözmek noktasında yapmalıyız.”
Teklife “evet” oyu verecek olan AKP’nin 277 milletvekili bulunuyor.
YRP LİDERİ ERBAKAN: ÇEKİMSER OY KULLANACAĞIZ
Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, partisinin çerçeve yasa teklifine “çekimser” oy vereceğini açıkladı.
X hesabında açıklama yapan Erbakan, “PKK/KCK terör örgütü ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığına son verilmesi, uhdelerindeki her türlü silah ve mühimmatın imhasının Türkiye Cumhuriyeti makamlarınca tespitini ve böylelikle örgütün tasfiyesini içeren hükümler nedeniyle bu teklife ‘hayır’ demeyi doğru bulmuyoruz. Diğer taraftan; PKK/KCK üyesi teröristlerin, hem dağ kadroları hem de cezaevlerinde cezasını çekmekte olanlar olmak üzere topyekun affedilmelerini, 2 ila 3 yıl içerisinde de siyasi haklarının iadesini içerdiğinden dolayı bu teklife ‘evet’ oyu vermeyi de bir vebal olarak değerlendiriyoruz” dedi.
Yeniden Refah Partisi’nin 4 milletvekili bulunuyor.
TİP: ELEŞTİRİLERİMİZ BAKİ AMA ‘EVET’ OYU VERECEĞİZ
Türkiye İşçi Partisi (TİP), Parti Meclisi toplantısının ardından yayımladığı bildiride, Kürt meselesinin çözümü bağlamında devam eden süreçte yasalaşması beklenen Çerçeve Yasa teklifine ilişkin eksiklik ve eleştirilerini şerh olarak kayda geçirmek üzere “evet” oyu kullanacağını açıkladı. Teklifin eşitlik, şeffaflık ve demokratikleşme açısından eksikler taşıdığını belirten TİP, bu eleştirileri şerh düştüğünü açıkladı.
Yapılan açıklamada, TBMM’nin çözüm zemini olarak görülmesi gerektiğine dikkat çekilerek barış yolunda atılacak somut adımlara destek vereceğini bildirdi.
TİP Genel Başkanı Erkan Baş da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Barışı Saray’ın insafına terk etmemek için teklife evet diyeceğiz” dedi. Baş’ın açıklamasında şu ifadeler yer aldı.
“Bunca haksızlığa, yanlışa, ayıba rağmen bu teklife evet diyeceğiz; çünkü barış, Saray’ın insafına terk edilemeyecek kadar önemlidir. Bu karanlıkta, bu devasa hukuksuzluk deryasında bir ufak adalet kırıntısı bile koparma ihtimalimiz olacaksa, bir tek genci bile o karanlıktan söküp alacaksak o sorumluluktan kaçmayız. Çok yaralar almış, kırılgan ama direngen ve kocaman barış umudunun karşısına dikilmeyiz. Bedel ödeyenlerin el sıkıştığı yerde bizim de elimizden gelen budur.
Barışı Saray’ın insafına terk etmemek için teklife evet diyeceğiz; Saray Rejimi’ne karşı mücadelemizi bir kez de bu kutsal meseleyi sabote etmek için hiçbir fırsatı kaçırmayan iktidara karşı duyduğumuz öfkeyle birleştireceğiz.”
Hatay Milletvekili Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi nedeniyle TİP’in Meclis’te 3 milletvekili bulunuyor.
EMEP: ELEŞTİRİLERİMİZ YAPARAK DESTEĞİMİZİ SUNUYORUZ
Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan da TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Emek Partisi olarak bu ülkenin işçi, emekçileri ve bu ülkenin ezilenlerinin sesi olmaya çalıştık. Tutumumuzu da buna göre belirliyoruz. Ama Saray oligarşisinin tutumu ise hep bunun aksine oldu. Sürekli kendi iktidarının çıkarlarını önceledi. Türk ve Kürt burjuvazisi yeni bir uzlaşmayı temel alarak bölgesel yayılmacı siyasetini önceledi. Sermeye ve sarın yayılma politikalarını güçlendirmeye dayanak yaptı bütün bir süreci.
Kanun teklifinde demokratikleşme, Kürt sorununun demokratik çözümü yok, ihraç edilen akademisyenleri, kamu emekçilerinin hakkı ve onların hakkının iadesi bile yok. En temel demokratik haklar, kalıcı barış için atılacak adımlar yok. Silahları bırakan, cezaevindeki, yurtdışındaki binlerce sürgündeki kişinin ne olacağına dair düzenlemeler var. Bunlar, bütün yoklara rağmen kıymetli bir yer tutuyor.
Ancak eleştirilerimizi yaparak desteğimizi sunuyoruz. Uzlaşmaya dair tarafların ortaya koyduğumuz tutumu onaylıyoruz ve takipçisi olacağımızı duyuruyoruz.
Kürt meselesi bu koşullarda siyasal zeminde çözülsün diye mücadele eden aydınların, Kürt halkının, emekçilerin, bilim insanlarının, sendikacıların çabasıdır tayin edici olan. Ve onun sonucunda buraya geldik, geleceğe de böyle yürüyeceğiz. Bunun için bir kez daha diyoruz ki emek, barış ve özgürlük için saraylara savaş, kulübelere barış diyeceğiz.”
×367 MİLLETVEKİLİ İMZALADI
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, toplamda 367 milletvekili tarafından imzalanmıştı.
AKP, MHP, DEM Parti, CHP, HÜDA PAR ve bazıları bağımsız 367 milletvekilinin imzasını taşıyan teklif, 12 maddeden oluşuyor.
MECLİS’TE SANDALYE DAĞILIMI NASIL?
AKP 277, Yeni Parti 91, DEM Parti 56, MHP 46, CHP 45, İyi Parti 29, Yeni Yol Partisi 20, HÜDA PAR 4, Yeniden Refah Partisi 4, TİP 3, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) 2, EMEP 2, Saadet Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Parti’nin de 1’er sandalyesi bulunuyor. 10 milletvekili ise bağımsız.
