Cezaevlerinde doluluk yüzde 144'e ulaştı

HABER MERKEZİ - Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu yarın Adalet Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifini görüşecek. Cumhurbaşkanlığı ve ilgili birimlerce hazırlanarak Meclis’e sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne göre Adalet Bakanlığı’na 524 milyar 692 milyon 545 bin TL ödenek öngörülüyor. Bu tutar, 2026 yılı başlangıç ödeneği olan 389,56 milyar TL’ye kıyasla yüzde 34,7 civarında artış anlamına geliyor.

Bütçenin en büyük kalemi ise personel giderlerinden oluşuyor.

2027’de Adalet Bakanlığı bütçenin dağılımı şöyle planlanıyor:

Personel giderleri için 312 milyar 696 milyon 450 bin TL, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri için 34 milyar 503 milyon 419 bin TL ayrıldı.

2026’da personel giderleri 245,8 milyar TL seviyesindeydi; bu kalemde artış yüzde 27’yi aşıyor. Personel ve prim kalemleri birlikte bakıldığında bakanlık bütçesinin yaklaşık yüzde 66’sı bu iki başlıkta toplanıyor.

Mahkemeler, savcılıklar, hakim-savcı kadroları ve ceza infaz kurumları personeli bu harcamaların ağırlığını oluşturuyor.

BÜTÇEDE ÖNE ÇIKAN KALEMLER

2026 verileri ve 2027 teklifi birlikte değerlendirildiğinde bakanlık bütçesinde ağırlıklı olarak şu ekonomik sınıflandırma kalemleri öne çıkıyor:

Personel giderleri: 2026 yılında 245,8 milyar TL olarak belirlenirken bu yıl ki bütçede 312,7 milyar TL olarak belirlendi.

Sosyal güvenlik devlet primi: 34,5 milyar TL'ye çıkarıldı. Mal ve hizmet alım giderleri: 2026’da 72,9 milyar TL seviyesinde kalırken bu yıl teklifinde yargı ve infaz hizmetlerinin sürekliliği için önemli pay ayrılması bekleniyor (gıda, yakıt, bakım-onarım, kira, kırtasiye, güvenlik ve infaz giderleri dahil).

CEZAEVLERİ

Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu (özel bütçeli idare) için de 2027’de yaklaşık 33,3 milyar TL ödenek öngörülüyor. Bu kurum, hükümlü ve tutukluların çalıştırılması, üretimi ve “rehabilitasyon” faaliyetlerini yürütüyor.

CEZAEVLERİNDEKİ KİŞİ SAYISINDA 7,4 KAT ARTIŞ

Bütçe görüşmelerinin en kritik başlıklarından biri ceza infaz kurumları. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 2 Kasım 2026 verilerine göre Türkiye’de 402 cezaevinin toplam kapasite 304 bin 304 kişi. Buna karşılık tutuklu ve hükümlü sayısı 437 bin 889’a ulaştı. Doluluk oranı yüzde 144 seviyesinde; kapasite 133 bin 585 kişi aşılmış durumda.

HÜKÜMLÜ VE TUTUKLU SAYISI

Yapılan son veri paylaşımına göre nüfusun dağılımı şöyle:

Hükümlü: 365 bin 758,

Tutuklu: 72 bin 131.

Bunların 411 bini erkek 21 bin 524'ü kadın. Çocukların sayısı ise (12-18 yaş), yaklaşık 5 bin 121.

1 Ekim 2026’da 434 bin 337 olan sayı, bir ay içinde 3 bin 552 kişi arttı.

11 YENİ CEZAEVİ PROJESİ

2026 boyunca artış sürdü (Mart’ta 413 bin, Haziran’da 422 bin, Temmuz’da 428 bin civarı). 2002’de yaklaşık 59 bin olan cezaevi nüfusu, 24 yılda 7,4 katına çıktı.

Bakanlık, kapasite artışı için yeni cezaevi yatırımlarına devam ediyor. 2025’te 11 yeni cezaevi projesi için 1,2 milyar TL’yi aşan kaynak ayrılmıştı. Bazı projelerin 2027’ye kadar tamamlanması ve toplam maliyetin 23,5 milyar TL’yi bulması öngörülüyordu. 2002-2026 arasında 410 eski kurum kapatılırken 314 yeni cezaevi açıldı. Yine de mevcut doluluk, bütçede personel, yiyecek, sağlık, güvenlik ve fiziki iyileştirme kalemlerinin önemini artırıyor.

CEZAEVLERİNİN DOLULUĞU VE TUTUKLULUK SÜRELERİ TARTIŞILACAK

2027 teklifi, 2026’ya göre personel ağırlıklı bir artış gösteriyor. Yargı hizmetlerinin sürekliliği ve artan dosya yükü (hakim ve savcı başına düşen dosya sayıları yüksek seyrediyor) ile cezaevi doluluğu, bütçenin bu yönünü belirliyor.

Merkezi yönetim bütçesi toplamı 27,28 trilyon TL gider ve 3,87 trilyon TL açık öngörürken Adalet Bakanlığı’nın payı genel bütçeli idareler arasında üst sıralarda yer alıyor.

Komisyon görüşmelerinde muhalefetin özellikle cezaevi doluluğu, tutukluluk süreleri, yeni yatırımların yeterliliği ve personel ihtiyacı konularını gündeme getirmesi bekleniyor. Bakanlık tarafı ise kapasite artırımı, dijitalleşme ve infaz sisteminin iyileştirilmesi hedeflerini öne çıkaracak.